KPMG-gebouw in Amstelveen: nog meer schaamte en schande

 

In oktober 2009 noemde ik het toen nog in aanbouw zijnde nieuwe hoofdkantoor van KPMG in Amstelveen ‘een gebouw van schaamte en schande’. De reden daarvoor was, dat KPMG puur vanwege het financieel gewin van de partners – die naar ik heb begrepen ieder zo’n 300.000 euro aan de deal hebben overgehouden – tot nieuwbouw had besloten en daarvoor een kleine kilometer verderop een gebouw van 50.000 m2 achterliet. Inmiddels weten we dat dit Kantoor Bovenlanden nog steeds leeg staat.

Ik schreef toen onder meer: ‘Hoe het nieuwe KPMG-kantoor tot stand is gekomen? Hoe de gemeente zich heeft laten ringeloren door een projectontwikkelaar, belegger, een eindgebruiker en door de adviseurs? En hoe de provincie erbij heeft staan slapen? Dit alles typeert het niveau van wat er in Nederland op het gebied van de ruimtelijke invulling de afgelopen decennia heeft plaatsgevonden en nog steeds plaatsvindt, crisis of niet. In elke stad in Nederland is wel een gebouw aan te wijzen waarbij de gemeentebestuurders zich op eenzelfde manier voor het karretje hebben laten spannen van twijfelachtige ambities en geldzucht. Alleen zijn er weinig gebouwen die dat zo treffend illustreren en daarom roep ik het nieuwe KPMG-gebouw uit tot hét gebouw in Nederland dat het bittere symbool moet worden voor hoe het niet moet. Een gebouw van schaamte en schande.’

Vandaag is er aan dit gebouw een nieuw schaamteloos hoofdstuk toegevoegd. Het Fd publiceerde vanochtend een artikel waarin wordt uiteengezet dat de verkopers van dit hoofdkantoor van KPMG in Amstelveen zich ‘hebben laten betalen met een omstreden kickback door de makelaar die exclusief voor de kopende partij zou werken.’ Dit blijkt, aldus het Fd, uit een vonnis van de Amsterdamse rechter uit 2011. Voor de goede orde heb dit vonnis hieronder toegevoegd.

De hoofdrolspelers hierbij zijn: de internationale makelaar Savills, de verkopende partij Zeestraat Finance, en de Duitse koper IVG. Ik citeer het Fd:  ‘De kickback houdt in dat makelaardij Savills het grootste deel (twee derde; een bedrag van 1 miljoen euro; rdw) van haar beloning die zij van de Duitse koper IVG zou ontvangen, terug moest ploegen aan de besloten vennootschap Zeestraat Finance. Die bv was toen in­direct eigendom van twee sleutelfiguren aan de zijde van KPMG, het accountantskantoor dat zowel huurder als ontwikkelaar en verkoper is van het gebouw dat belegger IVG in 2009 aanschafte. Toen Savills erachter kwam dat een daar inmiddels vertrokken directeur het grootste deel van de makelaarsfee op deze megadeal in een contract had beloofd aan de verkopende zijde, weigerde de makelaar deze ‘retourcourtage’ uit te betalen. Zeestraat legde vervolgens beslag bij Savills. In de daaropvolgende civielrechtelijke procedure bepaalde de rechtbank dat Savills de kickback van €1 mln toch moet uitbetalen, omdat dit contractueel was afgesproken.’

Contract is contract, zo oordeelde de rechtbank, maar dit houdt onverlet, dat er hier een vuil spelletje is gespeeld. Zeestraat is van Fred Meijer, de eigenaar van de grond waarop het gebouw staat en ook de formele ontwikkelaar van het gebouw, Meijon Vastgoed. Die Meijer profiteert dus op deze manier tweemaal, als ontwikkelaar en via de kickback. Een andere profiteur van deze constructie was Leon Bots, tot 2010 medebelanghebbende in Zeestraat, aldus het Fd.

Minstens zo curieus is hoe de heren elkaar belazerden, tenminste dat moet ik concluderen uit de reactie van KPMG-bestuurder Jaap van Everdingen. Deze Van Everdingen was zelf met Meijer verantwoordelijk voor de hele ontwikeling van het nieuwe KPMG-gebouw via de directie van de huisvestingsvennootschap van het accountantskantoor, KPMG-gebouw II bv. Van Everdingen zegt nu in het Fd ‘verrast te zijn door de rare constructie’. De accountants van KPMG kunnen blijkbaar hun eigen boekhouding al niet meer op orde houden. Dat belooft veel voor die van hun klanten.

Ook de rol van Savills en IVG in deze zaak is op z’n minst dubieus, ook al zijn de twee verantwoordelijke directeuren voor de gewraakte constructie allang niet meer in dienst. Je kunt in ieder geval vraagtekens zetten bij wat zo’n adviseurschap eigenlijk inhoudt, of die courtages wel enige grond hebben en of ze niet veel eerder los vingerwerk zijn? Want als je eerst anderhalf miljoen afspreekt en er vervolgens weer een miljoen van doorschuift, wat is dat adviseurschap eigenlijk waard. Het lijkt er meer op dat die hele courtageconstructie slechts tot doel heeft om elkaar wat geld toe te spelen in plaats dat het berust op feitelijke werkzaamheden die anderhalf miljoen euro rechtvaardigen. Je zou het ook oplichting kunnen noemen. En IVG liet het allemaal gebeuren, want de directeur van IVG Nederland  was van deze kickback geheel op de hoogte. Lekker voor de particpanten in dit IVG-fonds.

Een paar maanden geleden opende het VPRO-programma ‘De slag om Nederland’ zijn serie over omstreden ontwikkelingsprojecten met ditzelfde KPMG-gebouw. De manier waarop KPMG uit deze aflevering te voorschijn kwam, was al heel beroerd.  Dat wordt er niet minder door na dit zoveelste schandaal over dit verder ook afschuwelijke monster van een gebouw, dat voor goed een stuk weiland en het aangezicht van Amstelveen heeft verwoest en dat over pakweg 20 jaar ook geen enkele invulling meer zal hebben Want dan zal KPMG al weer voor een nieuw kantoor hebben gekozen, zoals dat al twee keer eerder is gebeurd, en blijven IVG en Amstelveen met een leegstaande kolos van 70.000 m2 zitten. Zoals dat nu voor CGI ook het geval is met het Kantoor Bovenlanden van 50.000 m2.

Nog een typerende anecdote. Nadat ik in oktober 2009 het toen nog in aanbouw zijnde KPMG-kantoor negatief in de Vastgoedmarkt had gekwalificeerd, werd ik uitgenodigd op het gemeentehuis van Amstelveen voor een gesprek met twee wethouders en de gemeentesecretaris. De wethouders gingen in de verdediging en stelden me de vraag, wat ze dan hadden moeten doen? Want als Amstelveen niet had meegewerkt, was KPMG mogelijk naar de Zuidas gegaan. Kortom, KPMG – en dat geldt natuurlijk voor elke eindgebruiker in een markt met veel aanbod – heeft in dit geval gewoon de gemeente Amstelveen gechanteerd. En Amstelveen heeft zich laten chanteren. De gemeentesecretaris was het overigens niet eens met de wethouders. Die was heel tevreden met de inkomsten uit de gronduitgifte. Tja, zo kun je er ook tegenaan kijken.

Blijft opnieuw het beeld op het netvlies van partijen, fondsaanbieders, accountants, ontwikkelaars en adviseurs die maar één doel lijken te hebben: de eigen portemonnee spekken, ten koste van overheden en particulieren. De vastgoedsector heeft er weer een zwarte dag bij.

De uitspraak:  file:///Users/ruuddewit/Desktop/Rechtspraak.nl%20-%20LJN:%20BP5146.webarchive

Advertenties
Comments
6 Responses to “KPMG-gebouw in Amstelveen: nog meer schaamte en schande”
  1. Karel schreef:

    Ik fiets iedere dag onder die leegstaande kolos door en erger me dood. En kleine kilometer verderop werd recent een compleet nieuwe school uit de grond gestampt! Nog zo iets: Om de hoek van de Van der Hooplaan moet een nieuwe megasupermarkt komen. Weet u wel hoeveel supermarkten er hier in de buurt op 3 minuten afstand fietsen zitten? Al meer dan genoeg! Ik moet meer huur betalen omdat er (Donner) schaarste is aan betaalbare huurwoningen in deze stad! Bouw dan woningen!!! Amstelveense politiek? Waar blijft u?

  2. Hans Gosewehr schreef:

    Beste Ruud,

    Jouw negatieve uitlatingen over KMPG c.q het KPMG gebouw zijn mij niet onopgemerkt gebleven. Jij vindt het blijkbaar een lelijk gebouw maar dat is niet relevant en over gebrek aan smaak valt gelukkig niet te twisten.

    Tendentieuze uitlatingen en stellingen, zoals ook neergezet door het FD en programmamakers van “de slag om Nederland” zijn in veel gevallen onjuist, misleidend en zeker slecht voor onze beroepsgroep. Het FD heeft zich met haar hetze tegen onze branche in korte tijd gediskwalificeerd van kwaliteitskrant tot een matig niveau roddelblad. Het recente bericht van afgelopen maandag is daar een goed voorbeeld van.

    Misstanden moeten aan de kaak gesteld worden, maar dan wel op basis van feiten, correcte berichtgevingen en objectief tot stand gekomen hoor en wederhoor.

    Ik ken maar heel weinig bedrijven die pas na 20 jaar in een kantoor gehuisvest te zijn geweest verhuizen naar een nieuw up to date gebouw. Het merendeel doet dat al na 10 of 15 jaar.

    Het besluit van KPMG om nieuwbouw te realiseren is genomen in een tijd dat sprake was van schaarste aan moderne kantoorruimte, sterker, een modern gebouw met een metrage als door KPMG benodigd om al haar vestigingen in de regio samen te voegen was niet voorhanden. De Bovenlanden was te klein om alle kantoren te kunnen samenvoegen en het gebouw is evenals elk ander gebouw van 20 jaar oud verouderd en toe aan een complete renovatie, die onmogelijk uit te voeren is zolang het gebouw in gebruik is.

    Elke huurtransactie gaat gepaard met incentives, dat kan zijn een huurvrije periode, inrichtingsbijdrage, cash-incentive of combinatie daarvan. Dat gebeurt zowel bij nieuwe huurovereenkomsten als bij huurverlengingen. KPMG is daarin volstrekt niet uniek. Als het KPMG om het geld te doen was geweest hadden ze een financieel betere deal kunnen doen om te blijven zitten!

    Als je hier een keer met me over wilt discussiëren hoor ik het graag.

    Groet,

    Hans Gosewehr

    • pvanlenth schreef:

      Ik, leek in de vastgoedmarkt, weet niet wat ik hier lees! Een gebouw van 20 jaar verouderd? Het moet niet gekker worden. Hans Gosewehr heeft schijnbaar aan duurzaamheidsstreven een broertje dood. Ik zou zeggen, laten hij en KPMG dat oude gebouw maar gaan weghalen en het terrein weer als mooie natuur opleveren. Zoals het er nu bij ligt moet ik sterk denken aan a-socialen die er geen probleem mee hebben hun vuilnis zomaar ergens op straat te mieteren.

  3. Ruud, de vraag stellen is hem beantwoorden!
    Als dit waar is worden niet alleen de fondsdeelnemers benadeeld, maar ook het bedrijf KPMG zelf. Immers heeft enkele individuen zich verrijkt ten koste van andere vennoten. De huisvestingslasten zijn onnodig verzwaard. Het getuigt niet van goed bestuur om dergelijke “Hans Klok” achtige constructies toe te passen, en al helemaal niet als accountant!
    Los nog van alle andere onhandige keuzes die gemaakt zijn in het proces.

  4. cle van Beurden schreef:

    Ja Ruud,

    Het is inderdaad opmerkelijk dat aan de ene kant KPMG zich presenteert als een “sustainable”, integer en duurzaam bedrijf en vervolgens zich daar gedraagd…….Het totale project en de daarbij horende processen, zoals wat vandaag in het FD werd beschreven, komen over als zeer ongeloofwaardig die de accountant in een kwaad daglicht zet. Je kunt hun handelen afdoen als goed koopmanschap maar de partners van KPMG zouden beter hebben moeten weten…… Het is begrijpelijk dat hun huisvesting behoefte is veranderd (of je hun “Berlin” wall met zuid europese invloeden nu mooi of niet mooi vindt), en let’s be fair hun relocatie heeft ook veel economische activiteit met zich mee gebracht. Echter, het uitgangspunt had ook de bestaande locatie kunnen zijn, waar, zeker met de geplande ondertunneling van de A9 er voldoende mogelijkheden waren voor her-ontwikkeling en uitbreiding of een andere locatie in Amstelveen i.p.v. de grune wiessse. Ik realiseer me dat toen KPMG besloot voor deze nieuwe plek de kantoor markt en de perspectieven daarvan (ook in Amstelveen) er heel anders uitzagen dan nu….Maar dan nog vraag ik me af of een landmark gebouw met zo’n uitstraling de beste oplossing was. De mogelijkheid van een veranderde onroerend goed markt (en andere ruimte behoeften) had zeker mee moeten tellen in KPMG’s overweging. Daarnaast is de keuze voor een zo beeld bepalend gebouw opmerkelijk. Ik persoonlijk vindt het niet aantrekkelijk en niet passen in de omgeving. En ja, je hebt gelijk dat iedereen die in Nederland betrokken is bij ruimtelijke ordening zich dit zou moeten aantrekken. Hopelijk dat dit soort ontwikkelingen helpen om te komen tot broodnodige hervormingen. Never waste a crisis …..Conclusie is dat het er op lijkt dat persoonlijk gewin (van “slechts” 300K per partner) de drijfveren zijn geweest achter de beslissingen. Ik denk echter dat het maatschappelijk effect en de reputatie schade die KPMG door haar handelen kan krijgen vele malen groter zullen zijn dan de eerdergenoemde fees….Dilemma is hoe en of je dit nog kunt repareren. Ik wens de eind beleggers van zowel de oude als nieuwe KPMG kantoren veel wijsheid en originele ideeën toe…!

  5. Han machielsen schreef:

    Ruud, regelmatig lees ik je artikelen heel goed dat je dit soort zaken op deze manier naarvoren brengt, het moet om ook weer op een integere manier zaken te doen. Suggestie mijnerzijds is om op boven gemeentelijk niveau alle beschikbare gronden in 1 land development trust op te nemen zodat het uitspelen van lokale overheden niet meer mogelijk is. Het amerikaanse systeem van land development zal ook hier mogelijk een oplossing zijn. Gemeentes produceren te makkelijk grond waardoor er nimmer duurzame beleggingswaarde wordt gecreeerd. Han

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: