E-tolling en falende politici, Zuid Afrika lijkt in veel opzichten op Nederland

 

Ik ben net terug van twee weken in de Zuid-Afrikaanse bush. Beesten in de tuin, mooi herfstweer, braaien bij een kampvuur, diepgaande gesprekken met vrienden, gelardeerd met uitstekende wijn. Het leven kan goed zijn.

Een van die gesprekken ging over mijn blog over het KPMG-gebouw in Amstelveen. Een goede vriend van ons, Andrew, woont in de wijk Parkview, in het hartje van Johannesburg. Wij verblijven altijd een of twee dagen bij hem en zijn vrouw Louise, voordat we de bush in gaan.

Mijn vriend is al enige tijd gepensioneerd. Hij was lid van de directie van een van Zuid Afrika’s grootste ondernemingen en heeft zijn zaakjes goed voor elkaar. Zijn vermogen heeft hij voor een deel in vastgoed belegd, samen met een aantal vrienden. Nadat hij een van zijn fantastische cabinet sauvignons had opengemaakt, bespraken we de wereldeconomie, de politieke ontwikkelingen in Zuid Afrika, het vastgoedklimaat in Europa en de zin of onzin om op dit moment in kantoorgebouwen en winkelcentra te investeren. Bijna vanzelf kwamen we op mijn eerdere blog over het KPMG-gebouw in Amstelveen. KPMG is een grote naam in Zuid Afrika. Vanaf de luchthaven Oliver Tambo passeren we bij de afslag Jan Smutsdrive vlakbij het huis van onze vrienden al jaren het KPMG-kantoor in Johannesburg. KPMG zit daar in ieder geval langer dan de 10 tot 15 jaar waarin zij in Nederland gewoonlijk gehuisvest zijn. Een ander soort partner-structuur, denk ik dan.

Andrew begreep niets van mijn kritiek op de partners van KPMG in Nederland en mijn bezwaren tegen het KPMG-kantoor in Amstelveen dat ik een ‘gebouw van schaamte en schande’ heb genoemd. ‘Ze hebben toch niets illegaals gedaan? Ze hebben netjes hun huurcontract in het oude gebouw uitgediend, hebben toestemming gekregen van de gemeente om een nieuw kantoor neer te zetten en hebben dat vervolgens voor een aardig bedrag weten te verkopen aan een Duitse belegger. Als men al iemand iets kan verwijten, is dat de koper die gewoon teveel lijkt te hebben betaald. Dit is toch marktwerking!’

Uit de reacties die ik op mijn KPMG-blog heb gehad, blijkt dat deze redenering ook in Nederland nog steeds door velen wordt gevolgd. Duurzaamheid, het verstandig omgaan met vraag en aanbod, het tegengaan van onnodige en overbodige leegstand staan blijkbaar niet bij iedereen hoog op het lijstje. Mijn argument dat sustainability ook in Zuid Afrika de vastgoednorm voor de toekomst zal worden (of zou moeten worden), ging er bij mijn vriend Andrew niet in. Zelfs niet met een verwijzing naar de vele nieuwe kantoren langs de snelwegen tussen Johannesburg en Pretoria (we moeten tegenwoordig Tswane zeggen); symbolen en uithangborden voor de economische groei die Zuid Afrika doormaakt, maar wat al gevolg heeft dat op vele oudere bedrijventerreinen en kantorenlocaties de leegstand dramatisch toeneemt en de bestaande bebouwing  verloedert.

De Sapoa/IPD South Africa Property Index lijkt aan te geven dat er vooralsnog weinig aan de hand is. De total return over 2011 kwam uit op 10,4 procent (tegen 13,4 procent  in 2010, maar nog steeds beter dan de return in 2009). Deze return komt grotendeels op rekening van de inkomsten uit huur (8,9 procent). De leegstand steeg van 6,6 procent naar 6,9 procent. Daar lik je in Nederland je vingers bij af. Maar dit zijn geflatteerde cijfers. De Zuid-Afrikaanse IPD-cijfers hebben slechts betrekking op een klein deel van het werkelijke commercieel vastgoedbestand, dat nog grotendeels in handen is van bedrijven en particulieren. En juist daar zit de pijn voor de toekomst. Sustainaility, zorg voor het milieu en de toekomst staan in een zo mooi land als Zuid-Afrika ver weg van de realiteit, waarbij ruim de helft (zo’n 30 miljoen mensen) helemaal geen deel uitmaakt van de officiële economie en onder elk minimum leeft.

Wat houdt Zuid-Afrika dan wel bezig? De kranten staan vol met corruptie- en omkoopschandalen alsook met artikelen over wanbeheer en incompetentie bij de ANC-leiding op verschillend niveaus, maar deze onthullingen doen tegelijkertijd steeds meer mensen de schouders ophalen. De 70-jarige president Jacob Zuma zelf trekt zich er ook weinig van aan en trouwde dit weekeinde zijn zesde vrouw, een feest dat gepaard ging met een luxe die schril afsteekt met de uitzichtloze positie waarin de helft van de Zuid-Afrikanen leeft.

De komende dagen kan het echter tot een ingrijpende botsing komen tussen de regering en de gevestigde belangen enerzijds, en een groot deel van de bevolking en het zakenleven aan de andere kant. Op 30 april moet namelijk e-tolling in de provincie Gauteng ingaan; een tolsysteem, dat kan worden vergeleken met de plannen in Nederland voor een kilometerheffing. Voor alle snelwegen in en rond Johannesburg en Pretoria wordt er vanaf 30 april op een elektronische manier tol geheven. Niet via poortjes, maar met een geavanceerd digitaal fotosysteem. De rekening wordt later thuis gestuurd. Tegen deze tolheffing is de afgelopen maanden vrijwel iedereen te hoop gelopen. Met name de overkoepelende en aan het ANC gelieerde vakbondsorganisatie Cosatu (te vergelijken met onze FNV) moet niets van de e-tolling hebben. Ook de vereniging van belastingbetalers en een aantal politieke stromingen en belangengroeperingen zien niets in deze autoheffing. Volgens de regering-Zuma is e-tolling echter nodig om de kosten van het wegenonderhoud op te kunnen blijven brengen, maar de tegenstanders wijzen erop dat een serieuze aanpak van de massale corruptie in het land, het wanbeheer door de overheden en de imposante verrijking van leidinggevende ANC-ers en hun vrienden en relaties aanzienlijk meer geld in het laatje zal brengen.

Gisteren diende er een kort geding om de invoering van e-tolling in ieder geval uit te stellen en later in de week houdt Cosatu opnieuw een mars tegen de kilometerheffing, waaraan vele tienduizenden zullen deelnemen en waardoor het verkeer op alle wegen in en rond Johannesburg en Pretoria tot stilstand zal komen. Ook roepen de tegenstanders op de heffing te negeren en rekeningen niet te betalen. De uitgifte van special e-tags die de inning van de heffing moet vergemakkelijken, is in ieder geval mislukt, ook al betaalt iemand met een e-tag de helft minder dan iemand zonder.

Critici wijzen er op, dat met name de hardwerkende zwarte kleine ondernemers de dupe zullen worden van deze heffing, zeg maar de Zuid-Afrikaanse Henk en Ingrid.  Mensen die zich niet bedienen van gestolen auto’s, valse nummerborden en dito papieren en ook geen groot bedrijf of inkomen achter zich hebben staan. De e-toll heffing zal  leiden tot hogere prijzen, omdat de meeste transportbedrijven en leveranciers hebben aangekondigd de heffing te zullen doorberekenen in de prijzen. En dit terwijl de kosten van levensonderhoud –met name van energie, water en benzine – de afgelopen maanden al fors zijn toegenomen.

Zuma zelf laat zich aan deze kritiek niets gelegen liggen. Hij trouwt gewoon door. En dat levert ook hilarische reacties op. De private luchtvaartonderneming Kulula plaatste dit weekeinde in de zondagkrant Sunday Times een advertentie, waarin zij belooft dat iedere vierde echtgenote gratis voortaan mag meevliegen. En biedt ook een special hoedenregeling aan, verwijzend naar de enorme hoeden, die de vrouwen van Zuma te pas en te onpas dragen: ’For hat purposes, our overhead storage spaces are 40 cm in height. Each passenger has a limit of seven kilograms per hat.’

Hierom kun je wel lachen,- en dat moet je in Zuid-Afrika vooral blijven doen – maar met een veelwijverij-president van 70; de net definitief uit de partij gezette leider van de ANC Jeugdliga, Julius Malema (met een belastingschuld van 10 miljoen rand, 1 miljoen gulden); een baas van de Criminal Intelligence, luitenant-generaal Richard Mdluli die wordt beschuldigd van moord op de vriend van zijn ex alsook van omkoping en fraude en corruptie; en met een voormalig hoofd van de politie (Cele) die terecht staat wegens omkoping en corruptie (inclusief vanwege een enorme illegale vastgoeddeal), kun je je wel afvragen of het met de Regenboognatie ooit nog goed zal komen.

Aan de andere kant, weer terug in Nederland en overziend wat de door ons gekozen politici er nu weer van terecht hebben gebracht, ga je het allemaal relativeren. En dat is misschien nog wel het grootste gevaar dat onze samenlevingen bedreigt: het relativeren, het de schouders ophalen en het vervolgens allemaal wegschuiven of ontkennen.

 

Advertenties
Comments
One Response to “E-tolling en falende politici, Zuid Afrika lijkt in veel opzichten op Nederland”
  1. Nienke Abma schreef:

    Goed en helder verhaal. En met een stukje relativerende humor! Ook belangrijk.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: