Discussie over scheefhuren: Nederlands op z’n smalst

Dat belooft wat voor de komende maanden. Demissionair minister Liesbeth Spies van Binnenlandse Zaken wil haar plan doorzetten om met ingang van 1 juli volgend jaar het scheefhuren moeilijker te maken. CDA, VVD, ChristenUnie, D66 en GroenLinks hebben in het Lenteakkoord ingestemd met een gefaseerde huurverhoging voor bewoners van sociale huurwoningen die relatief teveel verdienen. Dit wordt scheefhuren of scheefwonen genoemd. Als Spies haar zin krijgt, moeten huishoudens met een inkomen van meer dan 33.000 euro een 1 procent hogere huur gaan betalen. Voor inkomens hoger dan 43.000 euro per jaar geldt zelfs een huurverhoging van 5 procent.

De corporaties beschikken echter niet over de inkomensgegevens van hun huurders en die moeten dus door de Belastingdienst worden verstrekt. Dat is inmiddels gebeurd, maar wel onder protest. Het gaat hier om vertrouwelijke informatie tussen de Belastingdienst en de belastingbetaler. De laatste zou eigenlijk toestemming moeten verlenen voor het verstrekken van de inkomensinformatie aan de verhuurder en hij zou wel gek zijn dat te doen, als dat betekent dat hij een hogere huur tegemoet kan zien.

Of de huurverhoging er daadwerkelijk komt, is nog maar de vraag. Uit een brief die Spies naar de Kamer heeft gestuurd, blijkt dat het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) het plan afkeurt, onder meer vanwege die privacybezwaren. Een van de vijf partijen die het Lenteakkoord heeft ondertekend, GroenLinks heeft daarom aangekondigd alleen mee te willen doen als de privacy van huurders goed beschermd is. 

Nog afgezien of de politieke werkelijkheid na 12 september het nog wel vanzelfsprekend maakt dat minister Spies haar zin krijgt, betwijfel ik of op deze manier de vastgelopen woningmarkt in Nederland vooruit geholpen kan worden. Inderdaad, scheefhuren wordt al veel langer gezien als een van de problemen van onze woningmarkt. Corporaties zijn er voor het laagste segment van onze inkomensladder en het had al veel eerder moeten worden vastgelegd dat als je een bepaald inkomensniveau overstijgt, je je recht op een corporatiewoning verspeelt. Ik ken mensen met inkomens van ver boven de 60.000 euro (en inmiddels wel een tweede woning in Frankrijk) die al hun hele leven (dus vanaf hun studententijd) in een corporatiewoning wonen. Tel uit de winst. Maar zolang dat niet wettelijk wordt aangepakt, doen ze niets onwettigs; misschien wel moreel, volgens sommigen (en dus ook een aantal politieke partijen), maar niet volgens de wet.

Er zit nog een ander aspect aan de discussie over scheefwonen. Zolang er niet voldoende huur- en koopwoningen beschikbaar zijn in het geliberaliseerde segment tot pakweg 1000 euro – en dat is geenszins het geval – hebben veel ‘teveelverdieners’ nauwelijks een keus of alternatief. Ervan uitgaande dat er wel genoeg sociale woningen bij de corporaties zijn, moeten de gemeenten er eerst samen met corporaties, ontwikkelaars, bouwers en beleggers voor zorgen dat er meer aantrekkelijke woningen in het segment tot 1000 euro komen, voordat het probleem van scheefwonen echt kan worden getackeld.

Als een nieuwe coalitie na 12 september toch wil doorgaan met die scheefwoners extra te belasten, kan dat trouwens heel goed zonder de privacy in gevaar te brengen. Laat de Belastingdienst dat innen maar voor haar rekening nemen, op eenzelfde manier als er ook een woningforfait bestaat voor mensen met een eigen huis! De ene corporatiewoning is de ander niet, dus eerst moet worden vastgelegd wat de marktconforme waarde is van elke ‘sociale woning’. Vervolgens moet er een model komen waarbij de reële markthuurwaarde wordt verrekend met het door de Belastingdienst vastgesteld inkomen. Dat zou kunnen betekenen dat de huurverhoging wel eens hoger dan de 5 procent die minister Spies wil invoeren, kan uitkomen. Dat is ook helemaal niet erg, want juist het betalen van een reële huur voor een sociale woning zou de stok achter de deur kunnen worden om toch maar te verhuizen en eventueel zelfs te kopen. Dus een soort omgekeerde huurtoeslag die al geldt voor mensen die eigenlijk te duur in een huurwoning zitten en te weinig inkomen hebben.

Ik vind ook dat eventuele extra huurinkomsten als gevolg van deze aanpak van scheefwonen niet bij de corporaties moeten belanden, maar bij de overheid. Die ‘betaalt’ namelijk ook de huurtoeslag en de hypotheekrenteaftrek. Corporaties kunnen nog zo hard roepen dat ze door het scheefwonen en scheefhuren te weinig geld hebben om hun sociale taak te blijven vervullen, maar dat is onzin. Als de corporaties de afgelopen tien jaar beter met hun financiën waren omgesprongen en zich niet te buiten waren gegaan aan allerlei ‘asociale’ projecten en zelfverrijking van bestuurders (80 miljoen bij Servatius, bijvoorbeeld; of 200 miljoen euro bij Woonzorg; en wat te denken van de derivatenstroppen van vele honderden miljoenen euros), hadden ze ook in deze moeilijke tijden genoeg geld gehad om hun echte sociale verantwoordelijk te nemen: namelijk het in bezit hebben en exploiteren van goede huurwoningen voor mensen in de laagste inkomensschalen.

Het is door allerlei experts al zo vaak geroepen en talrijke rapporten hebben dat de afgelopen jaren geïllustreerd: de Nederlandse woningmarkt is toe aan een drastische verandering, waarbij alle aspecten –  ruimtelijke ordening, de hypotheekrenteaftrek en huurtoeslag, het totale financieringsplaatje, de corporatiesector en de belangen van beleggers, huurders en private kopers – in nauwe samenhang worden afgewogen. Het alleen maar aanpakken van een gefaseerde beperking van de hypotheekrenteaftrek, het verplichten van het aflossen van een hypotheekschuld of het verhogen van het huurbedrag van scheefwoners, blijven voorbeelden van een beperkte, veelal symbolische symptoombestrijding. Daarom vind ik de nieuwe discussie over het scheefwonen en scheefhuren een prachtig, maar tegelijk ook triest voorbeeld van Nederland om zijn smalst, waarbij ik tevens constateer dat in de politieke discussies in de aanloop naar de verkiezingen van 12 september onze getraumatiseerde woningmarkt nauwelijks aandacht krijgt. Nee de heren en dames politici lijken zich meer druk te maken over 130 kilometer of wie er premier mag worden, dan om de zaken die er echt toe doen. Nederland, kortom, op zijn smalst.

Advertenties
Comments
2 Responses to “Discussie over scheefhuren: Nederlands op z’n smalst”
  1. JAC de Jong schreef:

    Nu is er een nieuwe regering en gaat de aanpak van scheefhuren door. Maar welke verhuurder mag er nu gebruikt van maken? Het is mij onduidelijk of het alleen woningcorporaties, -verenigingen en -stichtingen en gebruik van kunnen maken of dat alle woningverhuurders, inclusief makelaars, van de regeling gebruik mogen maken?

    • L.Buziau schreef:

      Reken maarfdat alle verhuurders mee zuolen doen. Ik wil graag weten wanneer ik gedeporteerd zal worden en graag hoor ik dan ook even waarheen. De vrijgekomen huurwoning wordt gerenoverd en verkocht.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: