Hans ten Cate, een arrogante aristocraat met een erg makkelijk geweten

Afgelopen zaterdag stond er een interview met Hans ten Cate in het Financieele Dagblad. Een soort afscheidsinterview, omdat uitgebreid wordt ingegaan op het voor hem ellendige feit dat hij darmkanker heeft.

Bij mij overheerste verbazing bij het lezen van dit interview. Hoe kan een krant als het Financieele Dagblad, dat vier jaar lang nagenoeg elke dag uithaalde over de wantoestanden in de vastgoedsector (de Klimop-affaire) een van de hoofdrolspelers zo makkelijk laten wegkomen? Want ook al behoorde Ten Cate niet tot de verdachten in de zaak, hij was wel degelijk een van de verantwoordelijken en mag van geluk spreken dat hij aan vervolging is ontkomen. Net zoals een aantal andere toezichthouders en bestuurders bij de belangrijkste betrokken marktspelers: ABN Amro, Bouwfonds en Philips; toezichthouders, commissarissen  accountants en directieleden die de grootste fraudeaffaire uit de Nederlandse vastgoedgeschiedenis niet hebben veroorzaakt, maar door hun gebrek aan effectief bestuur en toezicht wel hebben laten gebeuren.

In het interview in het Fd van afgelopen week geeft Ten Cate zelf aan, waarom hij ethisch niet deugt, alleen ziet hij dat zelf anders: Hij heeft altijd het belang ingezien van netwerken en van informele contacten. Toen hij voor Amro Bank in 1987 naar Rotterdam moest verhuizen, aarzelde hij niet om bij het kennismakingsgesprek burgemeester Bram Peper te vertellen dat hij graag in diens stad wilde komen wonen, maar dan wel op een stukje onbebouwde grond in Kralingen. Of de burgemeester daarin iets voor hem kon betekenen. Ook bij de bouw van zijn vakantiehuis in Zeeland schakelde Ten Cate de lokale burgemeester in. Ten Cate ziet niets verkeerds in deze vermenging van zakelijk en privé. ‘Het was een zakelijk kennismakingsgesprek met Peper. En daarna zijn gewoon de officiële procedures gevolgd. Normen en waarden verschuiven trouwens ook. Vroeger lag er in bankkluizen zwart geld dat in geheime “side letters’’ als onderpand voor kredieten diende. Voorwetenschap was in die tijd een teken dat je goed bezig was, nu is het strafbaar.’

De man moet toch een enorm bord voor zijn kop hebben. Aristocratische arrogantie, dat is wat hij vertegenwoordigt. Het zou aardig zijn om uit te rekenen wat het allemaal gekost heeft, dat puur op eigen ego kopen en en weer kopen van Bouwfonds. SNS Bank is er nagenoeg aan failliet gegaan en Rabo zit al jaren door de Klimop-affaire met diepe en kostbare ellende opgescheept. En tussendoor probeerde hij zelf aan allerlei andere touwtjes te trekken alsof hij het zo geweldig heeft gedaan. Zo was hij de persoon die vanuit het niets Tjalling Halbertsma parachuteerde als de eerste CEO van de Rabo Vastgoed Groep, en toen die op die positie onmogelijk meer te handhaven viel, probeerde hij als commissaris van Rabo Vastgoed Groep zelf op de stoel van Halbertsma te gaan zitten. Iets wat gelukkig op het allerlaatste moment werd voorkomen.

Echt boos werd ik pas over de volgende passage in het Fd-interview, de enige die over zijn uiterst dubieuze rol bij Bouwfonds ging:

Had u als koper (zowel bij ABN als bij Rabo) van Bouwfonds geen vermoeden kunnen of moeten hebben van de fraude? (Zuchtend) ‘Toen ik in aanraking kwam met Van Vlijmen, had hij een goede naam. Ik vond het een bijzondere man en heb nooit het gevoel gehad dat er iets niet klopte. Tot mijn geluk ben ik slechts één keer bij hem thuis geweest, bij de inzegening van zijn huis. Ik ben ook nooit bevriend met hem geweest. Wellicht heb ik daarom als commissaris bij Bouwfonds ook nooit geroken of vermoed dat er iets niet klopte. Bij de boekenonderzoeken is ook niets bezwarends naar boven gekomen. Met zijn oom Nico Vijsma wilde ik echter niets te maken hebben na een incident in Zwitserland rond 1998. Mijn vrouw en ik waren uitgenodigd voor een ballonvaart. Na een etentje in een restaurant, waarvan niemand iets wist, was de rekening al betaald. Door die oom, zo bleek. Toen de fraude werd ontdekt, was ik al drie jaar weg als commissaris.’

Dit is nu een fraai voorbeeld van arrogant de zaak van je af schuiven en de verantwoordelijkheid van alle ellende bij anderen leggen. Ik druk daarom een deel van de reactie af, die ik van een van de betrokkenen in deze zaak ontving en waarvan de inhoud gesteund wordt door de bevindingen van het onderzoek van het Openbaar Ministerie:

‘Wordt verantwoordelijkheid hier verward met vriendschap? Wat heeft vriendschap te maken met het uitoefenen van een hoge bestuursfunctie en het houden van toezicht? Als je niet bevriend bent, wat doe je dan in je vrije tijd bij de inzegening van iemands huis? Maar bovenal: is vriendschap niet een totaal irrelevant in een omgeving waar je wordt geacht om zakelijk met elkaar om te gaan, samen te werken, vragen te stellen en toezicht te houden? En als je je samen met je echtgenote, in een zeer klein gezelschap, laat uitnodigen voor een reis naar Zwitserland om een ballonvaart te maken, wat is dan ineens het ‘incident’ als de rekening van het restaurant namens de gastheer is betaald door de rechterhand van Jan van Vlijmen, Nico Vijsma? Lekker stoer om nu te doen alsof je, na dit kennelijk zeer schokkende feit, totaal niets meer met Vijsma te maken wilde hebben. Maar was en bleef Vijsma niet op contractbasis in precies dezelfde rol bij Bouwfonds Vastgoedontwikkeling actief, terwijl Ten Cate daar zelf commissaris bleef? En was de nu door Ten Cate ontkende vriendschapsband werkelijk zo oppervlakkig? Het registratienummer PH-HCV van de Bouwfondsballon, was helemaal niet toevallig samengesteld uit de namen Hakstege, Ten Cate en Van Vlijmen? 

Ten Cate stelt dat, toen de vastgoedfraudezaak in 2007 aan het licht kwam, hij al 3 jaar geen commissaris meer was. Hier doet hij aan geschiedvervalsing. Van Vlijmen was in 2001 al weg bij Bouwfonds, maar Ten Cate hield hem als vriend nauw aan zich verbonden. Als nieuwbakken Rabo-bestuurder erfde Ten Cate het dossier van het mislukte kasteelproject in Almere en wist precies wie hij wilde hebben om dit miljoenen vretende dossier van zijn bord te krijgen. Hij zocht contact met Van Vlijmen die carte blanche kreeg om het probleem op te lossen. Omdat Van Vlijmen het als een vriendendienst beschouwde, heeft hij Ten Cate nooit een factuur voor zijn werkzaamheden verzonden. 

En toen Ten Cate in 2006 Bouwfonds kocht van ABN AMRO, werd zijn vastgoedvriend Van Vlijmen weer door hem benaderd met de vraag of hij belangstelling had om heel Bouwfonds te leiden. Van Vlijmen bedankte, maar Ten Cate werd wel commissaris en voorzitter en trad pas af op 1 december 2008. Het jaarverslag van Bouwfonds is hier kraakhelder over. (-)

Het had hem gesierd als hij jaren later in dit interview had durven toegeven te hebben gefaald als toezichthouder en als bestuurder, in plaats van zichzelf neer te zetten als de grote ervaren allround bankier die nergens spijt van hoeft te hebben. Ten Cate wist niet hoe snel hij zijn eigen stoepje schoon moest vegen toen de omvang van de Klimop zaak alsmaar groter werd. Cees Hakstege stuurde hem in de aanloop naar het Klimop-proces een onschuldige brief met zijn visie op de in de media breed uitgesponnen gebeurtenissen, maar Ten Cate liet direct in dezelfde media optekenen dat hij door Hakstege onder druk zou zijn gezet om een valse verklaring af te leggen. Van je vastgoedvrienden moet je het hebben. Ten Cate toont zich een grote schijnheil. Het Financieel Dagblad heeft zich hier voor een karretje laten spannen zonder gedegen research, helaas niet voor de eerste keer. Ten Cate is een ijdeltuit die ongelofelijke mazzel heeft gehad. Hij heeft zijn billen gebrand maar nimmer op de blaren hoeven zitten. Bah, wat een misselijkmakende regent!’

Deze woorden zeggen voldoende. Ik kan er nog aan toe voegen dat Ten Cate in een heel andere rechtszaak, namelijk die rond de financiering van een overname door Jan-Dirk Paarlberg, ook als niets meer herinnerde. Inderdaad, er is niets prettiger dan dat je eigen geweten kunt schoonvegen, in de wetenschap dat er niemand op aarde is die je nu nog ter verantwoording zal roepen.

Advertenties
Comments
3 Responses to “Hans ten Cate, een arrogante aristocraat met een erg makkelijk geweten”
  1. hanmesters schreef:

    Hulde voor onthullen waarheid. Onze voormalige ‘elite’ was te vaak ‘white trash in suit’. Laatste woord nog niet gesproken in deze

  2. Rudolf schreef:

    Geachte heer De Wit, een prima stuk over een inderdaad ontluisterend interview!

    Mij viel bij het lezen van het stuk in FD op dat hij trots is hij op de hem toebedeelde regenteske trekken: “de patriarchale houding heb ik van mijn vader en vooral mijn grootvader geerfd. Zij waren echt de baas in hun bedrijf”. Vervolgens bagatelliseert hij zijn rol in de Klimop zaak, maar ook de Liborgate affaire heeft hem niet verrast. Zijn eigen verantwoordelijk wordt simpel terzijde geschoven, want: “bij de top van Rabo waren we er destijds zeker niet van op de hoogte”. En ondanks dat tientallen bankiers onderling hun rentes afstemden en daarmee opzettelijk de Libor-rate manipuleerden, met enorme economische gevolgen, was dit in de redenatie van Ten Cate niet meer dan ”kattekwaad, dat ontstaat wanneer je de honderd knapste koppen bij elkaar zet”. Zo is het inderdaad lekker besturen en toezicht houden en houdt je tijd over voor het mengen van zakelijke en privébelangen. In zijn luchtballon is Ten Cate de realiteit ontstegen.

  3. jan schoorl schreef:

    Ruud,

    Een uitstekend stuk en mijn complimenten.

    Jan Schoorl

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: