Crisis in Heerlen: nu ook een dolende burgemeester die onjuiste informatie verstrekt

Mijn blog van vorige week  over ‘een dolende wethouder in de Heerlense vastgoedjungle’ heeft veel reacties losgemaakt. En zeker niet alleen uit het ‘Zuid-Limburgse’. Deze reacties laten zien dat er op het niveau van het lokaal bestuur, zeker als het gaat om ruimtelijke beleid en het al dan niet doorgaan met grote vastgoedontwikkelingen, er grote ontevredenheid bestaat. Velen herkennen zich in de Heerlense problematiek. Het is niet voor niets dat steeds meer gemeenten zich met grote financiële problemen geconfronteerd zien, omdat zij moeten afboeken op hun grondexploitatie maar ook omdat de door hen aangestuurde vastgoedprojecten niet langer meer verantwoord zijn.

Sinds vorige week heeft zich in Heerlen een nieuw probleem voorgedaan, dat het college van B&W in een rechtstreekse confrontatie heeft gebracht met een meerderheid in de raad. Opnieuw staat wethouder en loco-burgemeester Riet de Wit van de SP, verantwoordelijk voor economie, werk en onderwijs centraal en weer gaat het om een vastgoedkwestie, althans om grond. Inzet van het conflict is de weigering van het college van B&W akkoord te gaan met de privatisering van het Sportpark Heksenberg. Het college wil stoppen met de financiering en onderhoud van het sportpark. Voetbalclub Heksenburg moet dus ergens anders gaan spelen in het kader van een herstructureringplan van de buitensportparken.

Heksenberg voelt daar niets voor en nu heeft de lokale geldschieter Leon Beerendonk de gemeente aangeboden het sportpark te kopen. Hij wordt daarin gesteund door een meerderheid van de raad. Ook de sociale media kiezen de kant van Beerendonk. Het college van B&W weigert echter de betreffende motie uit te voeren ‘omwille van de bestuurbaarheid van de stad en de betrouwbaarheid van de overheid.’ Wethouder Riet de Wit: ‘Je kunt niet zomaar beleid gaan aanpassen vanwege het feit dat een bepaalde buurt meer geld heeft of omdat bepaald protest beter wordt georganiseerd. We gaan ook het aantal scoutingaccommodaties beperken en basisscholen samenvoegen. Als geld de doorslag geeft, dan krijg je geen sterke voorzieningen verspreid over de stad, maar alleen in krachtige wijken. Wij waken over het algemeen belang’.

Fraaie woorden voor een wethouder die de stad met een aantal dubieuze vastgoedprojecten van de ene financiële ramp naar de ander voert, maar zich plotseling op het standpunt stelt dat een aardig initiatief vanuit de lokale bevolking rigoureus moet worden afgewezen. Er zijn gemeenten in Nederland waar de SP bij dit soort acties van de bevolking voorop loopt, maar daar hebben ze ook geen college-verantwoordelijkheid.

En waar hebben we het over? Het gaat hier om een betrekkelijk klein sportpark van een voetbalclub die een lange traditie heeft in een volkswijk. Als er een bestemming voor het sportpark zou zijn – bijvoorbeeld nieuwe corporatiewoningen – dan zou ik de politieke trammelant nog kunnen begrijpen. Maar dat is het nu juist! Het is de bedoeling het terrein terug te geven naar de natuur. Je zou toch zeggen dat hier alle reden is om af te stappen van principes over beleid, zelfs al ik die begrijp. Blijkbaar past het niet in het SP-beleid hier toe te geven, omdat iemand uit eigen zak geld het sportpark wil kopen. De SP komt eigenlijk toch niet verder dan ‘het is allemaal de schuld van het kapitaal’.

Al met al lijkt Heerlen af te stevenen op een grote crisis. Een van de coalitiepartijen, de Stadspartij is uit elkaar gevallen en het zou zo maar eens kunnen dat Heerlen de komende week zonder college zit. Ik ben geen inwoner van Heerlen, dus het gaat me maar zijdelings aan, maar ik zou het niet erg vinden. Vooral om vastgoedgebied heeft de gemeente, onder aanvoering van wethouder De Wit en PvdA-burgemeester Paul Depla er een bestuurlijke en financiële puinhoop van gemaakt.

Ik zal me – na de eerdere voorbeelden in dit blog – hier verder tot een case beperken. In de Vastgoedmarkt van augustus 1999 trof ik een berichtje aan met een wat dubieuze kop: ‘Heerlen topper met winkelruimte’. Je zou uit die kop kunnen concluderen, dat het in dat jaar geweldig ging met Heerlen als winkelstad, maar dat blijkt niet zo. Volgens een onderzoek van Etil in opdracht van de Kamer van Koophandel Zuid Limburg beschikt Heerlen in 1999 (!) over 200.000 m2 winkeloppervlak. Daarmee is de stad koploper in heel Limburg. Maastricht heeft in dat jaar slechts 163.000 m2 winkelruimteoppervlak.

Wat echter verontrustend is, dat Etil concludeert dat Heerlen ook over de grootste voorraad aan vierkante retailmeters beschikt, dus ook meters die niet verhuurd zijn. De onderzoekers concluderen dan ook, ‘dat vooral in Heerlen voorzichtig moet worden omgesprongen met de toevoeging van nieuwe vierkante meters op de winkelmarkt.’ Ook wat diversiteit scoort Heerlen niet bepaald een top: ‘Heerlen beschikt in het aanbod over 780 vestigingen, tegen Maastricht met minder vierkante meters 1100 vestigingen telt.’ Kortom, ook in 1999 was er al in het nodige mis met de retailvastgoedsituatie in Heerlen en daar is, met een leegstand op dit moment van meer dan 20 procent, weinig verandering in opgetreden.

Op 29 februari 2012, dus anderhalf jaar geleden, schreef burgemeester Depla van de PvdA samen met de gemeentesecretaris Carolien Bruls een Raadsinformatiebrief over de leegstand in Heerlen. Het is mij onduidelijk wat de status van zo’n brief is, want ik geloof niet dat het hier om een officiële beleidsnota gaat.

Depla en Bruls beginnen met te stellen dat de leegstand van retailvastgoed en de kantorenvoorraad boven gemiddeld is en dat het nog wel eens veel erger zou kunnen worden. Maar vervolgens wordt de oorzaak niet gelegd bij een falend gemeentebeleid over vele jaren heen, maar worden de beleggers en eigenaren als de schuldigen aangewezen: ‘Leegstand zal niet opgelost kunnen worden als  beleggers en eigenaren niet van houding veranderen. Daarvoor zal ook verandering van regelgeving noodzakelijk zijn. Wat het college betreft zou die verandering in regelgeving niet zozeer gericht moeten zijn op het ‘bestraffen’ van leegstand, maar meer in het ‘belonen’ van het oplossen van leegstand.’

De burgemeester en de gemeentesecretaris slaan zich ook nog op de schouder: ’We hebben al heel wat gedaan.’ In de opsomming die volgt, wordt onder meer het in de oorspronkelijke staat teruggebrachte Glaspaleis genoemd , ‘dat het vlaggenschip is van objectgerichte leegstandsbestrijding’. Wat niet wordt vermeld, is dat de exploitatie van dit gebouw een grote financiële ramp voor de gemeente is geworden en dat eigenlijk niemand meer weet wat er met dit verder fraaie maar o zo kostbare gebouw moet gebeuren.

Onder het kopje ‘Wat doen we nog meer?’ worden onder andere de ontwikkeling van het Maankwartier genoemd, het Schinkelkwadrant-Zuid (beter bekend als de Plu) en het eco-growt centre (het oude CBS-gebouw). Niet bepaald drie projecten die nu, anderhalf jaar verder, er florissant bijstaan. De leegstand in Heerlen neemt per dag toe en nagenoeg alle winkels in het centrum staan te koop. Retailers klagen steen en been over hun omzet en professionele eigenaren van kantoor- en bedrijfsruimten beschuldigen de gemeente ervan hen met de goedkope – en zwaar gesubsidieerde – kantoormeters in het oude CBS-kantoor kapot te concurreren.

Een van de ‘geweldige’ gemeente-initiatieven die Depla en Bruls ook noemen, staat vermeld onder het kopje ‘Vastgoedfondsen’. Ik citeer: ‘Met professor (Piet)Eichholtz van de Universiteit van Maastricht bestuderen wij de mogelijkheid om tot vastgoedfondsen te komen. Eigenaren van winkelpanden in een bepaalde winkelstraat (uit de lokale media begreep in dat het hier zou gaan om de Geleenstraat die zeer getroffen wordt door leegstand) zouden hun eigendom in een gezamenlijke BV kunnen inbrengen. Daarmee kan voor die gehele winkelstraat een gezamenlijk plan tot invulling (bijvoorbeeld thematisering) worden gemaakt. Als eigenaren aan een dergelijke verregaande constructie meewerken, dient daar van gemeentewege bijvoorbeeld verruiming van het bestemmingsplan tegenover te worden gesteld.’

En dan de conclusie: ‘’Wij werken op allerlei manieren aan het wegnemen van leegstand in Heerlen. Wij kunnen het leegstandsprobleem echter niet oplossen  Darvoor is met name een andere houding van vastgoedeigenaren nodig.’

Ik heb sindsdien niets meer over deze vastgoedfondsen gehoord en afgelopen week sprak ik Piet Eichholtz vanwege een heel andere problematiek. Maar het was een goede gelegenheid hem toch ook even te vragen hoe het ging met die gemeentelijke vastgoedfondsen. Zijn antwoord was ontluisterend en de professor werd zelfs boos toen ik hem de betreffende passage uit de Raadsinformatiebrief voorlas: ‘Ik heb heel lang geleden een, misschien twee keer een paar kwartier met een ambtenaar over deze theoretische mogelijkheid gesproken. Daarna heb ik nooit meer iets van de gemeente Heerlen gehoord. Ik wist niet eens dat dit op deze manier in een officieel Raadsinformatiebericht naar de gemeenteraad was gecommuniceerd. Dit slaat helemaal nergens op.’

Duidelijker kan ik niet zijn over het gebrek aan professionaliteit. Formeel kun je stellen dat Depla en Bruls liegen, of in ieder geval niet de waarheid spreken (dat is hetzelfde en een politieke doodzonde). Want er wordt helemaal niets bestudeerd met professor Eichholtz, niet de minste in Nederland op het gebied van professionele vastgoedkunde. Maar dat oordeel is niet aan mij maar aan dezelfde politiek partijen die zich als dolenden achter een dolend college van B&W blijven opstellen totdat dit mogelijk volgend jaar bij de verkiezingen van zijn lot wordt verlost. Of eerder, vanwege een bijna lachwekkende commotie over de eventuele privatisering van een sportpark in een volkswijk. Maar ik ken het excuus al: ‘Een ambtenaar heeft de burgemeester en gemeentesecretaris verkeerd geïnformeerd en ondertussen is ook duidelijk geworden dat de vastgoedeigenaren geen medewerking wilden verlenen aan zo’n fonds. Daar kunnen wij ook niets aan doen’.

Mag ik dan toch wethouder De Wit en burgemeester Depla aanraden nu eens echt met alle professionele vastgoedpartijen die belangrijke posities hebben in de stad en radeloos worden over een falend vastgoedbeleid, om samen aan tafel te gaan zitten: Multi, Corio, NSI, AM, C-Mill, Metroprop, Jos Paardekoper, De Jonge Vastgoed, 3W Development/Ruijters, NS Poort, Snippe Projecten, CBRE Global Investors, Q-Park en de woningcorporaties Wonen Zuid en Weller. Liefst onder leiding van professor Piet Eichholtz. Om vervolgens radicaal een streep te zetten door een aantal plannen en onrealistische ambities en te kiezen voor pragmatische, realistische acties zoals het stoppen met de nieuwbouw van ’t Loon, het stoppen met De Plu en/of het Maankwartier, het renoveren van het bestaande Stadskantoor in plaats van te verkassen naar een dure nieuwe locatie in de Plu, en het slopen van het oude CBS-kantoor (staat toch maar voor een half miljoen in de boeken!).

En als daaraan ook nog eens gratis parkeren in het centrum wordt gekoppeld in plaats van de dure parkeertarieven van Q-Park, kan het misschien op termijn toch nog iets worden met retail- en kantoorstad Heerlen. Ik weet, dat kost allemaal veel geld en vooral veel afschrijven. Daarin staat Heerlen niet alleen. Beter ten goede gekeerd dan ten hele gedwaald. Maar daar staat tegenover dat de eerste bijdrage zich al heeft aangediend, namelijk het geld dat kan worden binnengehaald met de privatisering van Sportpark Heksenberg.

Advertenties
Comments
6 Responses to “Crisis in Heerlen: nu ook een dolende burgemeester die onjuiste informatie verstrekt”
  1. Doña Dulcinea schreef:

    “Wethouder Riet de Wit: ‘Je kunt niet zomaar beleid gaan aanpassen vanwege het feit dat een bepaalde buurt meer geld heeft of omdat bepaald protest beter wordt georganiseerd”. Toen ik dit las moest ik denken aan het langdurige protest tegen de tippelzone op Heksenberg (Heideveldweg) mw. de Wit leek wel de woordvoerder van de omwonenden. Het beleid is na een lang protest aangepast, en de tippelzone (die veel geld heeft gekost maar niet gebruikt kon worden) verdween naar een andere locatie …

  2. Fuchur schreef:

    De schuld van het kapitaal? Oma de Wit gooit dat kapitaal wel over de Balk zoals een echt VVD dat ook doet, Dus ik denk dat deze vrouw dement is en demente mensen moeten in een kliniek en niet in een bestuur zitten.

  3. Caspar Wortmann schreef:

    Ruud, hij is weer scherp!

    Maar op 1 punt wil ik wel wat zeggen voor de woorden van de Heerlense bestuurders. Hun uitspraak “‘Leegstand zal niet opgelost kunnen worden als beleggers en eigenaren niet van houding veranderen” is natuurlijk wel een terechte. In het ‘vastgoed’ is het tussen de partijen tot op de dag van vandaag nog veel te vaak ‘ieder voor zich en God (of: de overheid) voor ons allen’.

    Als eigenaren en andere stakeholders op eigen initiatief zouden weten te komen tot een soort ‘zoet-en-zuur-fonds’ of co-operatie dan hoeft dat natuurlijk helemaal niet verkeerd te zijn. Maar zo ver is men vaak nog lang niet, is mijn eigen ervaring.

    Caspar Wortmann

    • jos van de mortel schreef:

      Goedemiddag Caspar,

      Ik zou niet weten hoe ik mijn houding zou moeten veranderen. Ik heb eindeloos kritiek geuit op het beleid in de gemeente, al dat toevoegen terwijl er al zoveel leegstaat. Kandidaat huurders, waaronder PRIMARK voor de Bongerd waar ik niet eens aan mocht verhuren van de gemeente (die moesten natuurlijk naar de Plu, maar ze hadden al in Heerlen kunnen zitten) die ik heb gehad wachten af hoe het allemaal afloopt, dus ik ben erg beledigd door die kretologie; het paard voor de wagen spannen is dat de leegstand moet worden opgelost doordat eerst de gemeente van houding verandert en alle toevoegingen schrapt en dan wellicht ook de vastgoedeigenaren, maar niet eerst zeggen jullie mogen niet verhuren, en dan de raad informeren dat wij van houding moeten veranderen. Alle overleg dat ik heb opgezocht begint met wij gaan wel door met die toevoegingen, en dat staat niet in onze visie, enzovoorts, enzovoorts. Een zware belediging was die bewuste raadsinformatiebrief waar ik de Burgemeester ook schriftelijk op heb aangesproken!

      Met vriendelijke groet,

      Jos van de Mortel
      Metroprop B.V..

      • jos van de mortel schreef:

        En trouwens; hoe kan ik nou niet willen dat onze panden verhuurd worden in plaats van leegstaan, maar ik mkrijg niet eens een aanbieding, vanwege alle onzekerheid wat er gaat gebeuren, hoe lang blijft de schutting nog staan, waar komt de PRIMARK en komt die wel, wie gaan er nog allemaal failliet etcetera, etcetera…..

  4. SLEVEN vastgoedadvies en -management bv schreef:

    Geachte heer de Wit, beste Ruud,

    Zelden zon helder en verhelderend verhaal gelezen. De constructieve samenwerking tussen vastgoedpartijen evenwel vereist wellicht meer dan de inzet van professor Piet Eichholz. Een zorgvuldige inventarisatie vooraf terzake van de belangen van de top 10 vastgoedeigenaren en heldere communicatie daarover voorafgaand aan eventuele gezamenlijke stappen, zou naar mijn mening onontbeerlijk zijn.

    Als geboren Heerlenaar zou ik een dergelijk initiatief toejuichen en daaraan graag meewerken.

    Met vriendelijke groet,

    SLEVEN vastgoedadvies en -management bv

    Hein W. Sleven

    P Steenhoffstraat 9c, 3764 BH Soest | T 035-588 00 06 | M 06-51 320 282 | E hein@sleven.nl

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: