‘Schaamte en Schande’ geldt allang niet meer alleen voor het KPMG-hoofdkantoor, maar voor de hele onderneming

Op 7 november vorig jaar presenteerde Sicco Kuijper – expert op het gebied van bedrijfsethiek binnen KPMG IGC (Integrity Governance Compliance) – een ‘Barometer Integriteit Vastgoedsector 2013’ ten gehore van vertegenwoordigers van de institutionele vastgoedorganisaties in Nederland. De presentatie eindigde met een aantal discussievragen, als ‘Waarom doen organisaties nog steeds zaken met niet-integere bedrijven en personen?’, ‘Wat is er nodig om beter inzicht te krijgen op overtredingen?’, ‘Hoe kunnen organisaties de transparantie in de vastgoedsector vergroten’, ‘Welke type drukfactoren kan een organisatie voor medewerkers wegnemen om integriteit te bevorderen?’ en ‘Hoe kan beter zicht worden verkregen op ongewenst gedrag, top down, bottom up en op hetzelfde functieniveau?’

Misschien is het wat flauw dat ik Kuijper hier citeer, omdat hij in dienst is van KPMG en namens die organisatie als integriteitdeskundige naar buiten treedt en daarvoor forse vergoedingen vraagt. Wat de partners van KPMG allemaal uitspoken, is niet zijn verantwoordelijkheid, zou je kunnen zeggen. Maar zo flauw is dat niet, Kuijper en KPMG zouden er goed aan doen eerst maar eens de eigen onderneming door te lichten en een barometer op te stellen voor de eigen bedrijfsintegriteit alvorens andere organisaties en bedrijven de maat te nemen. Want de discussievragen die ik hier heb opgenomen zouden – als ze echt serieus waren genomen – de enorme hoeveelheid integriteitsschandalen waarmee KPMG het afgelopen jaar is geconfronteerd, misschien hebben kunnen voorkomen en in ieder geval hebben kunnen beperken.

Ik citeer ook nog even het LinkedIn-profiel van Kuijper: ‘Hij (Kuijper) werkt samen met organisaties aan een praktische en specifieke aanpak om de integriteit te versterken. Hij blijft op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen binnen het vakgebied, waarbij zijn speciale interesse uitgaat naar het organiseren van tegenspraak binnen organisaties. 

KPMG IGC verzorgt inmiddels ruim 15 jaar dienstverlening op het gebied van Integriteit en Compliance. In de visie van KPMG IGC betekent het goed omgaan met integriteit om binnen een organisatie een balans te vinden tussen richting en ruimte. Het geven van richting begint met het ontwikkelen van geloofwaardige kernwaarden die aansluiten bij de missie en visie, en die verder concreet uitgewerkt worden in een gedragscode. Door middel van hard en soft controls kan een organisatie er voor zorgen dat mensen het gewenste gedrag ook daadwerkelijk gaan vertonen. Naast richting geloven wij dat er binnen een organisatie ook ruimte gecreëerd moet worden. Ruimte om stil te staan bij de dilemma’s waar de organisaties mee te maken krijgt. Ruimte om de besluiten die worden genomen binnen de organisatie uit te dagen.’ Een hele mond vol, kortom, waar op zich niet zoveel op af te dingen valt. Maar hoe zit het nu met de KPMG-praktijk zelf?

Gisteren werd bekend dat Justitie afgelopen maanden meerdere invallen heeft gedaan bij KPMG, bij KPMG-partner Jaap van Everdingen en bij panden en kantoren van ‘ontwikkelaar’ Fred Meijer. Er is, zo heeft KPMG zelf naar buiten gebracht, een strafrechtelijk onderzoek opgestart, omdat KPMG, Van Everdingen en Meijer de Belastingdienst mogelijk voor miljoenen euro’s zou hebben opgelicht bij de bouw van het huidige hoofdkantoor in Amstelveen. De verdenkingen richten zich op belastingfraude en valsheid in geschrifte. Er bestaat in ieder geval een fors verschil van mening over een bedrag van 15 miljoen euro aan door KPMG opgevoerde kosten bij de ontwikkeling van het gebouw in Amstelveen. Als er hier al onduidelijkheid over was bij KPMG, dan hadden ze als accountant toch beslist een ‘ruling’ moeten vragen bij de Belastingdienst, lijkt me zo.

Echt verbaasd ben ik niet over de verdenkingen. De bouw van het huidige hoofdkantoor van KPMG in Amstelveen is vanaf het allereerste begin getekend door een gebrek aan integriteit en maatschappelijk fatsoen alsook ordinair financieel eigenbelang van de partners van het toenmalige KPMG. Ik heb het gebouw dan ook talrijke keren er een van ‘Schaamte en Schande’ genoemd. Lees er nog maar eens mijn blog van april 2012 – dus twee jaar geleden – op na: https://visieopvastgoed.wordpress.com/2012/04/02/kpmg-gebouw-in-amstelveen-nog-meer-schaamte-en-schande/

Het is eerder verbazingwekkend dat justitie blijkbaar twee jaar nodig heeft gehad om alle in de media gemelde omstreden integriteitszaken rond de ontwikkeling van dit hoofdkantoor’ (inclusief een kickback betaling aan een bij de verkoop aan Oppenheim/IVG betrokken medewerker) zo hard te krijgen dat dat tot vervolgstappen heeft geleid. Maar feitelijk is het nog veel erger, dat een bedrijf als KPMG er intern blijkbaar ook twee jaar lang weinig mee gedaan heeft, anders had het niet gewacht totdat het OM tot concrete stappen overging. Bijvoorbeeld door zichzelf de vraag te stellen die Kuijper brancheorganisaties in het vastgoed voorhield: ‘Hoe kan beter zicht worden verkregen op ongewenst gedrag, top down, bottom up en op hetzelfde functieniveau? ‘

Met name de rol van de nu ineens wel afgetreden partner Jaap van Everdingen in al het gerommel rond de Meijon-vennootschap, die de ontwikkeling van het KPMG-kantoor mogelijk hebben gemaakt, had al veel eerder intern tot maatregelen hebben moeten leiden. Die omstreden rol van Meijer en Van Everdingen/Leon Bots was al veel langer bekend. Toch kreeg Van Everdingen begin 2013 de kans om voor een tweede keer tot het bestuur van KPMG toe te treden, een positie die hij eind vorig jaar weer inleverde, nadat bekend was geworden dat KPMG Nederland steekpenningen door Balast Nedam in Saoedi-Arabië had verdoezeld. Hoe kun je als integer bedrijf iemand als bestuurder benoemen, terwijl je had kunnen weten dat hij op zijn minst betrokken is geweest bij het opzetten van een omstreden ontwikkelingsdeal?

Hetzelfde geld trouwens ook voor de huidige topman van KPMG, Jurgen van Breukelen. Deze is de afgelopen week volgens De Telegraaf betrokken geweest bij een uit de hand gelopen conflict rond een private vastgoeddeal in Blaricum. Van Breukelen trad hierbij op als de belangrijkste man in een beleggingsclub van KPMG-partners, waarbij de gemeente Blaricum beslag heeft gelegd op het privé-vermogen van ten minste tien van hen.

Gisteren verklaarde dezelfde Van Breukelen dat het voor KPMG zaak is zich alleen bezig te houden met dingen waar ze verstand van hebben. ‘Schoenmaker blijf bij je leest, dat is een belangrijke les. We hebben onszelf overschat. En we hebben de risico’s van het ontwikkelen van een kantoor onderschat. We zijn geen projectontwikkelaars,’ zei hij in De Telegraaf.

Blijft natuurlijk we de vraag liggen hoe het mogelijk is geweest dat KPMG voor 70 procent in een vennootschap stapte met een in de markt toch niet als vooraanstaand ontwikkelaar bekend staande Fred Meijer om een nieuw hoofdkantoor van ruim 200 miljoen euro in een weiland aan de rand van Amstelveen neer te zetten? Daar is eigenlijk maar een antwoord op mogelijk. Greediness, ordinaire hebzucht, zoveel mogelijk geld privé bij elkaar harken, naast de enorme salarissen als partner van het accountantskantoor zelf. En dat kan alleen maar door onduidelijke juridische constructies, die tot doel hebben om te voorkomen dat de buitenwereld kan vaststellen hoe het allemaal precies zit. Wat hield Kuijper de vastgoedsector ook al weer als vraag voor: ‘Hoe kunnen organisaties de transparantie in de vastgoedsector vergroten?’. In ieder geval niet op de manier van Van Everdingen en Van Breukelen. Of van Meijer en Bots.

Het wordt tijd dat het Nederlandse bedrijfsleven, maar ook de overheden, zich gaan realiseren hoe accountantsbedrijven, grote advocatenkantoren en allerlei andere adviseurs echt opereren. De eerste vraag die Kuijper bij zijn presentatie in november vorig jaar op de institutionele vastgoedsector losliet, zegt het allemaal: ‘Waarom doen organisaties nog steeds zaken met niet-integere bedrijven en personen?’ Ik kan me zo voorstellen dat na alle schandalen van het afgelopen jaar, het antwoord wel eens zou kunnen zijn: ‘Dat doen we niet meer, en al helemaal niet meer met KPMG!’

Advertenties
Comments
8 Responses to “‘Schaamte en Schande’ geldt allang niet meer alleen voor het KPMG-hoofdkantoor, maar voor de hele onderneming”
  1. ‘Sale and Lease backs’ zij in het geval van kantoorpanden of bedrijfspanden altijd oninteressant, want in zo goed als alle gevallen vertrekt de huurder en moet het pand verbouwd/herontwikkeld worden of moet er flink worden geherinvesteerd in incentives, of wordt de huur veel lager omdat de panden ‘built to suit’ waren. Dus als huurder panden verkopen en elders nieuw bouwen, hoewel niet duurzaam, is gunstig voor de verkoper.

  2. Rene strijland schreef:

    De KPMG constructie is al heel oud: zelf voor je eigen organisatie een kantoor ontwikkelen als directie/management/dga en dan verhuurd door verkopen aan duitse belegger en na5/10 jaar weer verder trekken,al dan niet in combinatie met organisatie/fusie. Al in de jaren tachtig van de vorige eeuw begon dit: niks mis mee.
    Alleen bij de accountants KPMG en Deloitte werd het een al dan niet met penvoerende projektontwikkelaars op grote schaal een wel erg zichtbare truc.OVG is er groot mee geworden.
    En het fiscaal opkrikken van de winst of juist weer verkleinen net wat handiger/verstandiger is is zelfs de taak van de accountants: waarom betaal je ze anders die hoge rekening? Het manipuleren van fiscaliteiten is hun enige toegevoegde waarde.
    Liever heb je die lui niet over de vloer .

  3. piet de jong schreef:

    Ruud, waarom meld je niet dat de broer van Cor van Zadelhoff, Bart van Zadelhoff, partner was bij KPMG toen de constructie met het hoofdkantoor is opgezet ?
    Ome Cor weet het weer heel mooi te brengen vandaag in Telegraaf met zijn inside information, maar die heeft hij gewoon van zijn eigen broer……….En natuurlijk is de kans groot dat Ome Cor niet de makelaar mocht zijn van de maatschap KPMG om dit kantoor aan de duitsers te verkopen.
    Dat mocht van Gool Elburg doen want die hebben de gemeente Amstelveen in hun zak, die tenslotte E 40 mio voor de grond mochten bijschrijven …….Waarom kom je niet met het hele verhaal met alle partijen die hier een zeer kwalijke rol spelen ?

    • Pieter schreef:

      Vraag : wat is de rol van Leon Bots?
      Hij wordt genoemd maar onduidelijk wat zijn rol was? Is hij ook verdachte?
      Had hij niet ook al eerder gelazer met Justitie? Of is dan een andere Bots?

  4. Pieter schreef:

    En nu duidelijk is geworden welke hebzucht niet te weerstaan blijkt, is het op zijn minst tijd om ook de nieuwbouw van Kpmg in Rotterdam eens aan een nader onderzoek te onderwerpen?

    Was dat gebouw niet de vingeroefening op iets kleinere schaal van wat nu in Amstelveen is gebleken.

    Vanaf de start van die Rotterdamse ontwikkeling zoemen al lang dezelfde geruchten rond . Waar nu van Everdingen en Meijer genoemd worden waren het in Rotterdam de heren Blok en van Schalkwijk ( de eerste voormalig Kpmg partner, vertrokken na de realisatie, de tweede een Archtiect die nb kantoor heeft of had in het gebouw van Kpmg in Amstelveen).

    Heet dat nieuwe Rotterdamse kantoor van KPMG niet voor niets Victoria ?

  5. Rogier Hentenaar schreef:

    Los van je persoonlijke aanvallen op het FD vind ik dit een hele goede column Ruud. Precies wat ik al dacht over de puinhoop bij KPMG. Het is jammer dat de topelite van de KPMG partners het compleet verpest voor al die talloze KPMG-medewerkers die wel naar eer en geweten hun werk goed proberen te doen. Ik denk dat KPMG zich ernstig moet bezinnen op haar toekomstige rol als financieel dienstverlener.

  6. Willie Ambergen schreef:

    Rrud,

    Eerder spuide je je gal over de journalisten van het FD. Zelf krijg ik nu het gevoel dat je misschien wel een beetje te vroeg meehuilt met de wolfen van het OM. Ik ben geen partner van KPMG, ik ken de zaak niet, maar ik krijg het gevoel dat er een fiscaal theoretische discussie gaande is over het toerekenen van winst aan een gezamenlijke projectdochter van KPMG/Bots/Meijer. De berichten in de pers lezen meen ik als vastgoedfiscalist dat het bepaald niet uitgesloten is dat de fiscus nu een standpunt inneemt dat strijdig is met de door de fiscus zelf ontwikkelde leer van het Multi Vastgoed arrest, waarin de fiscus/ de HR een ontwikkelaar zelf fiscaal verplichtte om kosten door te berekenen aan een propco.
    Ik zeg niet dat mijn veronderstelling geheel juist is, maar het lijkt me nu in ieder geval te vroeg om, zonder nadere info, meteen mee te gaan met verdachtmaking van KPMG.

    • Pieter schreef:

      Willem
      Als je fiscaal al gelijk zou hebben, dan is er nog steeds geen sprake van een faire transactie. Value for money, is iets anders dan een gefingeerd verhoogde koopprijs als resultaat voor een te hoge huur. Het eerste t g v de bij de investering meedelende partners en t l v de Kpmg ers die die te hoge huur moeten gaan betalen. Niet marktconform . Een wissel op toekomst . Met bovendien een benadeelde huurder die na expiratie datum van de huurperiode , nooit meer diezelfde hoge huur kan realiseren .
      Het woord diefstal komt dan bij mij boven .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: