Familie Poot lijkt zichzelf pootje te lichten

Poot stopt er mee. Met Chipshol. Eindelijk zou ik zeggen. Twee weken geleden kondigde de familie Poot aan de vastgoedonderneming en haar grondposities in de verkoop te brengen. Volgend het Fd, dat het bericht over het einde van Chipshol bracht, ligt de waarde van de nog te ontwikkelen grondposities rond Schiphol tussen de anderhalf en drie miljard euro. Dat lijkt me erg veel geld, veel te veel waarschijnlijk.

Oprichter Jan Poot, inmiddels 90 jaar oud, mag zeker een ontwikkelaar en vastgoedman van formaat genoemd worden. Als vastgoedman is hij zelfs ouder dan die andere nog steeds actieve nestor, Cor van Zadelhoff. Hij studeerde sociografie, sociologie, geschiedenis en economie en werd in 1949 Hoofdplanoloog bij de provincie Zuid-Holland. Dat waren de jaren van herstel na vijf jaar Tweede Wereldoorlog, een periode die economisch en planologisch in het teken stond van de herbouw van het land en vooral het neerzetten van vele duizenden, broodnodige nieuwe woningen.

In 1960 verliet Poot de overheid en begon voor zich zelf. Hij richtte Eurowoningen op, een ontwikkelaar die in tien jaar tijd in staat bleek – in nauwe samenwerking met de verschillende overheden – 20.000 woningen te realiseren. Vervolgens ging Poot aan de slag over de landsgrenzen. Met zijn in 1974 opgerichte Eurohome-groep was hij actief in België, Frankrijk, Zwitserland en USA. Vooral zijn ski-resort Valmorel in de Franse Alpen heeft bijgedragen aan zijn internationale reputatie als ontwikkelaar, hoewel hij ook toen al weinig vrienden maakte en met zijn calvinistische achtergrond van ‘altijd gelijk hebben’ menigeen flink tegen de haren instreek.

In 1986 richtte hij met het vele geld dat hij had verdiend, de Chipshol-groep op samen met een aantal partners, onder wie Harry van Andel. Chipshol verwierf in korte tijd speculatief zo’n 600 hectare grond rondom de luchthaven en daarvoor had de onderneming – lees de dominante Poot – grote plannen. Schiphol moest een soort Dubai worden, de belangrijkste luchthaven en hub van de wereld, met op de grondposities van Chipshol kantoorcomplexen, logistieke bedrijven, golfbanen, hotels en appartementengebouwen.

Al snel kwam het tot ruzie tussen de eigengereide Poot – die weinig tegenspraak duldt – en de andere partners en daarmee begon een lange reeks van processen, geruchten, wilde speculaties en andere, vaak onverkwikkelijke zaken die tot de dag van vandaag het nieuws hebben gehaald. Met name de luchthaven Schiphol en de landelijke en provinciale autoriteiten hadden het niet zo op met de ambities van Poot en door een uitspraak van de rechter verloor hij driekwart van ‘zijn’ grond.

Poot liet het daar niet bij zitten en ging – vanuit Zwitserland waar hij woont – op zijn beurt procederen. Zijn verontwaardiging over de gang van zaken illustreerde hij met in eigen beheer uitgegeven boeken en lange artikelen – die weer terecht kwamen op duur betaalde advertentiepagina’s in de landelijke media – waarin hij zijn gelijk probeerde te halen in zijn strijd tegen de landelijke overheid, de luchthaven, de provincie Noord-Holland, de gemeente Haarlemmermeer en Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL). Dieptepunt van al deze processen was zijn beschuldiging aan het adres van oud-rechters Pieter Kalbfleisch en Hans Westenberg, die echter een jaar geleden alsnog volledig werden vrijgesproken. Een onverkwikkelijke affaire overigens, die mede door allerlei vage insinuaties van de kant van Poot over valsheid in geschrifte, vriendjespolitiek en misleiding wel veel aandacht kregen.

Inzet van alle processen en publiciteit is de claim van Poot dat hij door jarenlange tegenwerking van allerlei instanties en bedrijven, inclusief de landelijke overheid, er niet in geslaagd is zijn grondposities te gelde te maken. Deels is dat waar en daarvoor heeft Chipshol een heel behoorlijke compensatie aangeboden gekregen. Maar net zo belangrijk is, dat de marktomstandigheden van twintig jaar geleden al lang niet meer gelden in het commercieel vastgoed, zeker niet rond Schiphol waar Poot zijn grondposities heeft. Chipshol is dan ook niet de enige marktpartij in en rond Schiphol, die zijn grondposities flink heeft moeten afwaarderen, terwijl ook nieuwe wetgeving op het gebied van milieu en geluidsoverlast het niet langer meer mogelijk maken om datgene te ontwikkelen wat twee decennia nog interessant leek. Daar komt nog bij dat de posities van Schiphol en de KLM international niet langer meer het economisch en strategisch perspectief gericht op onstuimige groei bieden als pakweg tien jaar geleden. Lees daarvoor ook de heldere analyse van PropertyNL van vorige week.

Al ruim een jaar geleden opperde de familie Poot – vader Jan is weliswaar binnen Chipshol opgevolgd door zoon Peter, maar de eerste heeft nog steeds het laatste en hoogste woord – al in een advertentie in Trouw de claims van Chiphol te verkopen aan zogenoemde litigation funds. Dat zijn fonds die claims en rechtszaken financieren en vervolgens hopen er na een schikking beter uit te komen. Dat voornemen is sinds dien wel een voornemen gebleven, want vorige week herhaalde hij onverwachts deze optie. Poot spreekt nu van een veiling van het hele bedrijf, dat inmiddels is teruggebracht tot 150 hectare aan grond rond Schiphol, plus de vele claims uit het verleden.

In Nederland hebben we een keer eerder zo’n soortgelijke, met veel publiciteit omgegeven zaak gehad, namelijk de Stichting Begaclaim van de omstreden – en inmiddels veroordeelde – ‘bedrijvendokter’ Joep van den Nieuwenhuyzen. De claim werd echter in 2004 afgewezen en vervolgens werd in 2007 ook afgezien van cassatie. Een weinig gelukkige afloop van deze claimcase, dus.

Daarom kiest Poot er blijkbaar voor om voor zijn veiling uit te wijken naar Amerikaanse litigations funds, die heel wat meer ervaring hebben met dit soort zaken. Als hij Chipshol plus claims op deze manier van de hand kan doen, zijn hij en zijn familie ook direct af van de alsmaar oplopende juridische kosten, die al vele miljoenen euro’s moeten hebben gekost en die alleen maar zullen oplopen. Daar komt nog bij dat de inmiddels ook op leeftijd gekomen zoon Peter en de andere kinderen zich ook wel realiseren dat pa niet zo heel veel langer te leven heeft en dat zij na zijn dood de claimkar moeten gaan trekken. Ik kan me voorstellen dat zij daar weinig voor voelen.

Ik ben zeer benieuwd of Amerikaanse partijen wel in de rij zullen staan om met Poot en diens vastgoednalatenschap in zee te gaan. Het feit dat Poot zelf de veiling- en selectiekar wil trekken – in plaats van gebruik te maken van een international ervaren vastgoedadviseurs als CBRE, JJL of C&W zegt eigenlijk al genoeg. Maar zo zit de man nu eenmaal in elkaar, moet ik concluderen.

Een ding lijkt me zeker: de waarde van de Chipshol-portefeuille, inclusief de claims, ligt aanzienlijk lager dan de anderhalf tot 3 miljard euro die nu wordt genoemd. Dat zullen de litigation funds snel achterhalen als ze de onderliggende rechtszaken en grondwaarden gaan bestuderen. In deze tijden van crisis, grote leegstand, allerlei sterk veranderde milieuregels en een nieuwe kijk op grondgebruik zou er zo maar een aanzienlijk lagere waarde uit de bus kunnen rollen. En als dat het geval is, zal blijken dat Poot zich van een succesvol vastgoedman heeft ontwikkeld tot een Don Quichot, die al vele jaren tegen allerlei niet bestaande ambtelijke molens vecht. En dan heeft Poot als het ware zijn eigen pootje gelicht.

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: