Bestaat toeval? De Markthal Rotterdam is in ieder geval geen toevalligheid

images

Of toeval bestaat, is een academische vraag. Wie daarop een antwoord wil hebben, moet te rade gaan bij de filosofie, de religie of de wiskunde/statistiek. Ik ben niet religieus en geloof niet in predestinatie. Ik denk er liever niet al te zeer over na, over dat toeval. Toch behoort toeval bij mijn leven. Bij ieders leven, vermoed ik. Dat je iemand van je studiegroep tegenkomt op de veerboot van Reggio Calabria naar Messina op Sicilië met wie je een week eerder nog colleges volgde, zonder van elkaar te weten dat je richting Italië zou gaan. Of dat je in Knysna – Zuid-Afrika, op de Garden Route – een boottochtje maakt op de lagune en een aardige jonge vrouw tegenover je op de bank je maar blijft aankijken om vervolgens te vragen: ‘Jij bent toch mijn oude leraar van de middelbare school?’

Als ik terugkijk op mijn leven, kan ik zeker enige tientallen van zulke onverwachte, ‘toevallige’ ontmoetingen of gebeurtenissen terughalen. Moet je daar een diepere betekenis aan geven? Niet echt, maar soms is toeval ook een aanzet tot een volgende stap. Een vriendschap bijvoorbeeld of zelfs meer dan dat.

Afgelopen dinsdag bracht ik op uitnodiging van Hans Schröder een bezoek aan de Markthal Rotterdam, die op 1 oktober officieel wordt geopend door niemand minder dan koningin Maxima. Schröder is partner bij de Haagse ontwikkelaar Provast en binnen het partnerschap de bevlogen initiatiefnemer van deze Markthal. Ik heb dit prachtige en gedurfde vastgoedproject de afgelopen jaren nauwlettend gevolgd en heb het tijdens de realisatie ook op verschillende momenten bezocht. De laatste keer was in het voorjaar, net toen de immense binnenschildering – aangebracht op metalen vierkante platen van anderhalf bij anderhalve meter – werden aangebracht. Dit imposante kunstwerk van Arno Coenen en Iris Roskam is terecht aangemerkt als een van de meest bijzondere van de afgelopen decennia in Nederland.

IMG_0815

Hans Schöder gaf me een rondleiding die twee uur in beslag nam. Ik was al onder de indruk voor dit bezoek, maar nog meer nu het bijna klaar is. De Markthal is een meer dan bijzonder vastgoedproject, zeker meer dan dat andere groteske gebouw dat het afgelopen jaar in Rotterdam de aandacht trok: de multifunctionele ontwikkeling De Rotterdam van OMA (Rem Koolhaas) op Kop van Zuid; het grootste gebouw in Nederland met een oppervlakte van 160.000 m2..

Toen ik afgelopen dinsdag ’s avond thuis kwam en mijn mails doornam en vervolgens ook even op Facebook keek, was het eerste bericht dat ik tegenkwam dat van een vriend van mij, Walter Bakker, vanuit Sommerset West in Zuid-Afrika. Walter is Nederlander, maar woont zo’n beetje zijn hele leven in Zuid-Afrika. Ik ken Walter ruim dertig jaar. Hij is iemand die van architectuur houdt en die ook altijd met een geïnteresseerd oog naar Nederland (terug)kijkt. In het Facebook-bericht van dinsdag had hij twee illustraties geplaatst van de Markthal Rotterdam. Op mijn vraag hoe hij aan die illustraties kwam en waarom hij die nu net op die dinsdag op Facebook had gezet, reageerde hij aldus: ‘I am subscribed to some architectural sites and this came through not so long ago.mAn awesome looking building. Rotterdam is taking a lead when it comes to modern architecture it seems. I last visited Rotterdam 43 years ago so must be a much changed city.’

Iemand die je kent en die ver weg woont, kan in deze tijd van sociale media en internet altijd wel van alles op zijn Facebook-pagina plaatsen. Dus ook over een vastgoedproject als de Markthal Rotterdam. Maar waarom juist op die dinsdag? Ik ken Walter ‘toevallig’, maar als ik hem niet had gekend, waren we op Facebook ook niet gelinkt en dat had ik weer niet geweten dat hij die illustraties van de Markthal Rotterdam had geplaatst. Dit moet wel toeval zijn, nietwaar! In ieder geval is dit een onderwerp voor een goed gesprek en een fraai glas Kaapse wijn als we elkaar in december in Somerset West ontmoeten.

Dat illustraties van de Markthal Rotterdam nu op internet en de sociale media circuleren, is trouwens niet helemaal ‘toevallig’. Hans Schröder had me verteld dat enige dagen ervoor de nationale en internationale media waren uitgenodigd om de Markthal Rotterdam te bezoeken om hen de tijd te geven er over te schrijven in de aanloop naar de officiële opening van 1 oktober. Dat verklaart waarom Walter op internet die illustraties was tegengekomen. De Volkskrant plaatste vrijdag ook een lovend artikel over het prachtig project onder de kop ‘Triomfboog voor Rotterdam’ en het AD heeft het dit weekeinde over een ‘koopkathedraal’.

Ik ken veel mooie vastgoedprojecten, gebouwen en indrukwekkende ontwerpen wereldwijd. Als ik Amsterdam zeg, denk ik tegenwoordig vooral aan het filminstituut EYE van de architecten Roman Delugan en Elke Delugan-Meissl. De Spaans-Baskische stad Bilbao zal voor altijd voor mij gekoppeld blijven aan het Guggenheim Museum, ontworpen door Frank Gehry, terwijl ik bij Valencia moet denken aan de Ciudad de las Artes y Ciencas van Santiago Calatrava en Félix Candela. In deze categorie wil ik ook de Markthal Rotterdam plaatsen, ontworpen en getekend door Winy Maas (MVRDV).

De Volkskrant-recensent Kirsten Hannema wierp in haar bespreking de vraag op of de Markthal Rotterdam ‘gedurfd of megalomaan’ is? Gedurfd zeker, maar zeker niet megalomaan. Multifunctioneel, toegankelijk, kleurrijk en geslaagd. De Markthal Rotterdam combineert parkeren, wonen, winkelen met kunst, ondernemerschap en de invulling van een locatie, waar de stad eeuwen geleden ontstond: het Laurentiuskwartier, dat in 1940 bij de bombardementen door de Duitsers volledig werd verwoest.

IMG_0827

Hannema heeft het over een aantal aspecten van de Markthal, die nog ‘nooit eerder zijn vertoond’. Dat klopt. Ik ken maar één poging in Nederland om ook een moderne markthal te realiseren in een nieuw vastgoedproject en dat was het totaal mislukte Mosae Gusto (3500 m2) in het winkelcentrum Mosae Forum in hartje Maastricht. Deze markthal sloot na een jaar al weer winkels en kramen.

Markthal Rotterdam richt zich dan ook niet op zo’n mislukt initiatief als dat in Maastricht, maar heeft veel meer en beter gekeken naar soortgelijke ‘freshmarkten’ als de Boqueria aan de Ramblas in Barcelona of die in Lyon, Turijn, Stockholm, Leeds en Valencia. Maar het is niet de markthal zelf – met 96 units over 10.000 m2 aan ruimte voor verse producten, plus een achttal restaurants en 2000 m2 aan winkels (dit alles bij de opening voor 85 procent verhuurd) – die het project zo bijzonder maakt. Dat is het croissantvormig gewelf van 40 meter hoogte dat door Coenen en Roskam met hun fantastische en kleurrijke schildering is ‘versierd’ en waarin 228 woningen zijn gerealiseerd. Ruim honderd van deze woningen zijn in een eerder stadium verkocht aan het woningfonds Vesteda en die zullen waarschijnlijk bij de opening allemaal verhuurd zijn. De andere woningen – waaronder de luxe penthouses bovenin het complex – zijn bestemd voor de koopsector en daarvan is bij de opening een derde verkocht. Zeker niet slecht in een toch moeilijke koopwoningenmarkt en ik weet zeker dat na de opening en de verwachte stroom van 6 miljoen bezoekers per jaar ook deze appartementen – met een opmerkelijk uitzicht naar ‘buiten’ en naar ‘binnen’ – snel een eigenaar zullen vinden.

IMG_0823

Er is veel meer te schrijven over de Marktal Rotterdam. Bijvoorbeeld over de parkeergarage onder de markthal met 1200 plaatsen, die niet alleen de bezoekers van het Laurensplein moeten bedienen maar het hele centrum van de stad, inclusief de Koopgoot. Ik heb zelden zo’n goed toegankelijke en ruim ingerichte parkeergarage in een modern gebouw gezien als deze. Er is ook een boek te schrijven over hoe die parkeergarage is aangelegd, gebouwd en beschermd tegen het grondwater. Of over de manier waarop de los- en laadruimten in het ontwerp zijn meegenomen, de talrijke roltrappen en lifts en hoe de AH-vestiging op -1 niveau wordt bevoorraad.

Natuurlijk moet nog blijken of de Markthal aan bezoekers en omzet voor de huurders gaat opleveren wat de ontwikkelaar Provast – en de eigenaren Vesteda (voor een deel van de woningen), het vastgoedfonds Corio (voor de winkelruimten, de restaurants end de ‘marktkramen’) en de gemeente Rotterdam (voor de parkeergarage) – hebben berekend. Met name voor de Markthal en de restaurants zelf zal dat geen automatisch gegeven zijn, want loopstromen in stadscentra zijn niet makkelijk te verleggen. Maar daar staat tegen over dat Rotterdam met de Markthal er een gebouw/project bij heeft gekregen dat in Nederland zijn evenknie niet kent en ook wereldwijd de aandacht zal trekken. Voor menig luxe globetrotter zal de Markthal een reden kunnen zijn naar Rotterdam te komen. Net zoals Bilbao sinds de opening van het Guggenheim Museum van Gehry voor ‘eeuwig’ op de kaart staat en jaarlijks vele tienduizenden bezoekers extra trekt.

IMG_0818

Dus met die stroom beoogde bezoekers komt helemaal goed. Een bezoeker uit Zuid-Afrika kan Markthal Rotterdam op termijn zeker verwachten, Walter Bakker uit Somerset West. Als hij na het zien van de illustraties en het lezen van deze blog nog niet overtuigd is, zal ik daar in december bij een glas wijn wel voor zorgen. Markthal Rotterdam is immers geen toeval, maar een fleurige, gedurfde en al voor de opening een meer dan geslaagde vastgoedopgave.

Advertenties
Comments
2 Responses to “Bestaat toeval? De Markthal Rotterdam is in ieder geval geen toevalligheid”
  1. Creativiteit, doorzettingsvermogen en beleving van een ervaren en gedreven ontwikkelaar Provast en een top architect MVRDV betalen zichzelf uit ook in deze economische moeilijke tijden. Wie volgt? wie durft? een concept dat ook geëxporteerd kan worden.

  2. Als ze zoiets nou eens in Heerlen hadden neergezet in plaats van het nu al tot gemeentemonument verklaarde Maankwartier, veel te dure overbodige vakantieparkjes architectuur, gebouwd voor leegstand, daar of elders….

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: