Bestaat toeval? (2) Bij het overlijden van mijn ouders op een en dezelfde dag

181. IMG_8899Op 15 september schreef ik een blog over de opening van de Markthal Rotterdam: https://visieopvastgoed.wordpress.com/2014/09/15/bestaat-toeval-de-markthal-rotterdam-is-in-ieder-geval-geen-toevalligheid. In de kop stelde ik dus de vraag: Bestaat toeval? om en onmiddellijk als antwoord aan toe te voegen, dat ik het niet weet: ‘Of toeval bestaat, is een academische vraag. Wie daarop een antwoord wil hebben, moet te rade gaan bij de filosofie, de religie of de wiskunde/statistiek. Ik ben niet religieus en geloof niet in predestinatie. Ik denk er liever niet al te zeer over na, over dat toeval. Toch behoort toeval bij mijn leven. Bij ieders leven, vermoed ik.‘

Toeval bestaat in ieder geval in een dialectische betekenis. Vorige week woensdag, 19 november, verloor ik binnen tien uur mijn beide ouders. Mijn vader was 90 en mijn moeder 87, toen ze tien uur na haar man ‘eindelijk’ de strijd met het onvermijdelijke opgaf. Morgen, 25 november, worden ze samen gecremeerd, op dezelfde dag 66 jaar geleden, waarop ze voor de burgerlijke stand in het huwelijk waren getreden.

Je leest het soms: oudere echtparen die samen besluiten voor de dood te kiezen. Met name als een van hen ongeneeslijk ziek is of zwaar dement. Dat vrijwillig en actief kiezen voor de dood blijkt – ook al ligt er al jaren een euthanasieverklaring op tafel – trouwens in Nederland nog niet zo makkelijk te zijn, heb ik ervaren. Je schijnt er – als je dat kunt betalen – nog steeds het best voor naar Zwitserland te kunnen gaan.

Euthanasie speelde echter niet bij mijn ouders en bewust samen overlijden ook niet. Mijn moeder verbleef al vier jaar in een gesloten afdeling van een verzorgingstehuis, waar ze liefdevol werd verpleegd vanwege een vergevorderd stadium van dementie. Mijn vader woonde in een aanleunwoning van hetzelfde verpleeghuis, zorgde – met steun van de verpleging – voor zich zelf (hij kookte nog vrijwel elke avond, zittend op zijn rollator), was geestelijk in topvorm, maar wel met een lichaam dat ‘op’ was.

Mijn vader en ik hebben vaak gesproken over de dood. Pa was er niet bang voor. Hij had een geweldig leven gehad, zei hij steeds, had vier succesvolle kinderen op de wereld gezet en legde met tien kleinkinderen ook een stevige basis voor het voortbestaan van ‘zijn’ De Wit-dynastie. Hij wist heel goed, dat hij de laatste fase van zijn leven had bereikt en eigenlijk in ‘extra tijd’ speelde, een begrip dat hij als verstokt aanhanger van NEC goed kende. Toch zag het er precies een week geleden niet naar uit dat hij snel zou sterven.

Bestaat toeval? Toen ik op vrijdag 14 november richting Nijmegen reed om mijn vader te vergezellen naar de oogkliniek in het Radboud Ziekenhuis, wisten we dat we een definitieve beslissing zouden moeten nemen over ma, omdat ze immers de avond ervoor uit bed was gevallen en haar heup had gebroken. Onderweg naar Nijmegen waar ik ben geboren en waar mijn ouders een belangrijk deel van hun leven hebben doorgebracht, speelde de radio het nummer Kronenburgpark van de Frank Boeijen Groep. Boeijen is – meer dan ik zelf – een echte ‘Nimwegenaar’. Ik heb niets met zijn muziek. Zijn liedjes zijn me te bombastisch en ik kan hem ook nooit verstaan. Boeijen is de meest onverstaanbare Nederlandse artiest. Maar Kronenburg is een mooi nummer, hoewel ik – omdat de tekst niet te verstaan is – me nooit heb gerealiseerd, dat het over de hoertjes op en nabij de Nieuwe Markt bij de ingang van het Kronenburgerpark gaat. Boeijen als ‘Nimwegenaar’ wist blijkbaar ook niet dat dit park niet Kronenburgpark maar Kronenburgerpark heet.

Ik ben aan het Kronenburgerpark geboren. Ruim een maand geleden ging ik – met pa in de rolstoel – bij neef Roland in de Lange Hezelstraat kaas halen (de in Nijmegen en verre omstreken ‘beroemde’ familiezaak ‘Kaas van De Wit’) – en toen wees hij mij, zoals zo vaak, op het raam één hoog, op de hoek van de Nieuwe Markt en de Lange Hezelstraat – precies tegenover de ingang van het Kronenburgerpark – waar ik in september 1949 ben geboren, iets minder dan negen maanden, nadat pa en ma hun kerkelijk huwelijk van 4 januari van dat jaar hadden geconsumeerd. Zo ging dat in het vroeger zo katholieke Nijmegen. Eerst trouwen voor de wet, maar je mocht pas met elkaar naar bed na de kerkelijke inzegening.

Het Kronenburgerpark was ook de plek waar wij, de kinderen, de eendjes en de hertjes voerden, als op zondagochtend de familie De Wit zich bij opa en oma boven de kaaszaak in de Lange Hezelstraat verzamelde om te praten over de winkelomzetten van de week ervoor, onder het genot van een advocaatje voor de dames en een jenevertje voor de heren. Als ik het lied Droomland hoor – dat daar vaak werd gezongen en dat nu bekend is door onder meer André Hazes en Paul de Leeuw – dan zie ik die bovenkamer in de Lange Hezelstraat helder voor me. Nu zit in dat pand al vele jaren een winkel gespecialiseerd in cowboy- en indianenkleding en allerlei wildwest-attributen. Ik ben trouwens vergeten te vragen aan mijn vader of hij dat nummer van Frank Boeijen kende. Dat van die hoertjes, dat wist hij in ieder geval wel, want daar heeft hij me vaak op gewezen.

Ik bespaar u de details over wat er allemaal in het vorige weekeinde is gebeurd rond mijn moeder, maar de situatie was zo ernstig dat we als kinderen besloten een wake bij haar bed te houden. En ik zou daarmee beginnen. Die maandagavond, precies een week geleden, ben ik nog even bij pa langs gegaan, een afstand van niet meer dan 200 meter. Ik trof hem, rond elf uur, aan zittend in zijn ‘luie’ stoel, in pyjama gekleed en met een biertje op het tafeltje naast hem. ‘Ik ben moe en ik hoop dat ik goed zal slapen. Morgenvroeg ga ik eerst naar mama en dan moet ik wat boodschappen doen’. Wijzend naar zijn blikje Amstel-bier. ‘Ik moet ook zes nieuwe blikjes hebben.’

Zes uur later kreeg hij in zijn slaap een fatale darmbloeding en werd ik erbij geroepen. Op de vraag van de dokter wat hij wilde: thuis blijven en waarschijnlijk binnen afzienbare tijd sterven of toch nog opgenomen worden in het ziekenhuis, met waarschijnlijk hetzelfde gevolg, vroeg hij me aarzelend: ‘Dan toch maar het ziekenhuis? Wat vind jij?’

Pa is niet meer naar het ziekenhuis gegaan. We hebben afscheid van hem kunnen nemen en vervolgens is hij in een diepe slaap geraakt, waarin hij de volgende ochtend rond zes uur is overleden. En natuurlijk hebben we geprobeerd hem naast ma te leggen, zodat ze naast elkaar zouden kunnen sterven, maar dat bleek niet mogelijk.

Gelukkig gaf ook ma tien uur later de strijd op en zo moesten we accepteren dat we op een en dezelfde dag onze beide ouders waren kwijt geraakt. Een onvermijdelijkheid waar we overigens vrede mee hebben. Mooier kon het ook niet. Over dit soort bizarre toevalligheden lees je alleen maar in goedkope romannetjes en in de slechte scenario’s van c-films. Maar is hun overlijden op een en dezelfde dag nu een voorbeeld van toeval? Daar ben ik nog steeds niet over uit. Net zomin als ik weet of het toeval was dat Kronenburgpark van Frank Boeijen die vrijdagochtend te horen was op de radio.

Vanuit vastgoedperspectief – want daar gaat deze blog primair om – wil ik nog wel een paar opmerkingen maken over verzorgingshuizen. Begin vorige eeuw haalde ik Paul Klaassen naar Nederland als keynote speaker voor het Vastgoedmarkt Trends Congres. Klaassen was als zoon van Nederlanders in de Verenigde Staten een vastgoedfonds begonnen, Sunrise Senior Living geheten, dat in wezen gebaseerd is op onze ‘bejaardenwoningen’ en ‘verzorgingshuizen’ van na de Tweede Wereldoorlog. Klaassen kende die manier van ouderenopvang door zijn Nederlandse opa en oma, die hij trouw bezocht. Maar die verzorgingshuizen met ouderenopvang zijn wij nu blijkbaar in een hoog politiek tempo aan het opheffen en afslanken.

Het eens aan de New York Stock Exchange genoteerde Sunrise Senior Living bestaat nog steeds en telt 300 locaties en bijna 30.000 units in de VS, Canada en het Verenigd Koninkrijk Deze vastgoedniche was ook actief in Duitsland en mede naar aanleiding van het Trends Congres en de bevlogen speech van Klaassen hebben Nederlandse ontwikkelaars en gemeenten tevergeefs geprobeerd om soortgelijke seniorenwijken (‘gated communities’) in Nederland van de grond te krijgen.

Er is heel wat te doen over de gezondheidsindustrie en de toekomstige verzorging van de ouderen in Nederland; een problematiek die gedicteerd lijkt door de financiering ervan en niet door het hart en verstand op de juiste plek. Ik heb in het verzorgingshuis – plus aanleunwoningen – van mijn ouders (de Maldenburch in Malden onder Nijmegen) de afgelopen jaren ervaren hoe belangrijk zij zijn en misschien nog wel meer: hoe betrokken, professioneel, hartelijk en liefdevol er daar in Malden voor is gezorgd dat mijn ouders de aandacht, zorg en verzorging kregen die ze nodig hadden en ook verdienden.

Er zijn nogal wat institutionele (en private) beleggers die op dit moment niet weten waar ze met hun kapitalen en vaak ons pensioengeld naar toe moeten. Ik zeg: stop dat in verzorgingshuizen voor onze ouderen in plaats van in al dat vaak weinig lucratieve commercieel vastgoed in Verweggistan. Terwijl in het buitenland de ene nieuwe vastgoedniche na het andere wordt ontdekt en opgezet, ontbreekt het de institutionele beleggers in Nederland aan lef, wil en inventiviteit om geld te stoppen in eigen Nederlandse producten. Dat was bijvoorbeeld ook het geval met studentenhuisvesting. Het huisvesten van studenten op een fatsoenlijke en betaalbare manier was al een probleem toen ik 35 jaar geleden ging studeren. Pas recent wordt er in Nederland serieus werk van gemaakt en blijkt dat ook nog eens rendabel te zijn, iets wat al jaren bekend was in bijvoorbeeld de VS of het Verenigd Koninkrijk.

Het moet mogelijk te zijn in Nederland voldoende en fatsoenlijke ouderenhuisvesting, inclusief zorg en verzorging neer te zetten, die ook nog eens rendabel is als investering. En niet alleen voor de welgestelden onder ons. De behoefte daaraan zal als gevolg van de vergrijzing de komende jaren alleen maar toenemen, maar we zien nu dat er juist op grote schaal gesaneerd wordt in dit segment. En wie niet weet hoe het moet: ga eens naar de website van Sunrise Senior Living (www.sunriseseniorliving.com) en nodig Paul Klaassen nog eens uit? Die heeft aangetoond – ondanks allerlei tegenslagen – hoe je een fatsoenlijk en broodnodig vastgoedproduct rendabel in de markt kunt zetten. Daar is niets toevalligs aan!

Advertenties
Comments
11 Responses to “Bestaat toeval? (2) Bij het overlijden van mijn ouders op een en dezelfde dag”
  1. Waarde Ruud,

    Ook van mij de condoleances. Nochthans, tijd is tijd, mooie leeftijden evenwel, en inderdaad ‘mooi’ – is het verkeerde woord, ik weet het, maar toch ook weer niet – dat het op een dag gebeurt.

    Sterkte met de verliesverwerking!

    Ook ik heb regelmatig in een caravan op het universiteitsterrein gewoond, in Nijmegen hangt een bijzondere sfeer altijd, niet alleen rondom het Kronenburgerpark. ‘Toeval bestaat niet’ maak je jezelf op zijn minst deels wijs, de dingen die je aangaan blijven je beter bij.

  2. Pieter Affourtit schreef:

    Beste Ruud , gecondoleerd met het overlijden van je ouders . Ik heb je eerlijke en pakkende verhaal geboeid gelezen, Ondanks het feit dat je door het verlies van je beide ouders intens verdrietig zult zijn , spreekt er ook een trots en een schoonheid uit . Het is een ogenschijnlijke tegenstelling , en aan een kant moeilijk te bevatten , ineens zijn ze er niet meer ,maar toch … samen op hoge leeftijd sterven ,met de kinderen zo dichtbij en betrokken , ook dat maakt het leven mooi .Toeval bestaat niet !

    Ruud ik wens je morgen heel veel sterkte en dank dat je dit met ons wilde delen

    Pieter Affourtit

  3. Beste Ruud, wat mooi dat je de liefde voor je ouders op dit moment al zo pakkend uit je pen kunt laten vloeien en wilt delen. Ik wens je heel veel sterkte bij de crematie van je ouders morgen en ook zeker in de periode die komen gaat. Met ongetwijfeld, niet toevallig, nog veel meer dierbare herinneringen.

  4. Frans van Triest schreef:

    Beste Ruud,

    Gecondoleerd met het verlies van je ouders. Heel veel sterkte!
    Frans

  5. Linda Kruit schreef:

    Those we love, don’t go away,
    they walk beside us, every day.
    Unseen, unheard, but always here,
    still loved, still missed, still very dear.
    Beste Ruud, veel sterkte met het verlies van je beide ouders over wie je zo liefdevol schrijft.
    Heel bijzonder dat je dit zo hebt kunnen en willen delen met de lezers van jouw nieuwsbrief.
    Linda

  6. ans wouters schreef:

    Lieve Ruud, mijn condoleances met het overlijden van je ouders. Ik vond je verhaal erg mooi. Hoop dat het afscheid morgen ook mooi mag zijn. Veel sterkte ook voor Marianne en de kinderen gewenst de komende tijd. Hartelijke groet Ans Wouters

  7. R.A. Van Gerrevink schreef:

    Cher Ruud, mede namens Susanne gecondoleerd. Alhoewel je beide ouders op deze manier te moeten verliezen behoorlijk confronterend is, bewonder ik de manier waarop je het ‘van je afgeschreven’ hebt. Sterkte, hartelijke groet, Reinier

  8. Beste Ruud,
    Gecondoleerd met het overlijden van je ouders. Wat naar en tegelijk hoe mooi dat de liefde zo sterk is dat beiden vlak na elkaar overlijden. Het bewijs van een hechte band tussen twee mensen die voor elkaar hebben gekozen tot de dood hen scheidt. Sterkte en dank voor het delen van dit verhaal.

  9. Marco Moling schreef:

    Beste Ruud, Mooi stukje tekst en samen met je gezin heel veel sterkte toegewenst de komende tijd.

  10. Hee Ruud, wat een mooi, intens betrokken verhaal over je ouders! Gecondoleerd. Hoewel het altijd een schokkend moment blijft wanneer een ouder ontvalt, vind ik dit wel een heel bijzondere dat je beide ouders binnen één dag na elkaar overlijden. Nu rest jou de ongetwijfeld goede herinneringen aan hen.

    Je boodschap komt over: ondanks talloze zorgcongressen- en bijeenkomsten hebben we hier te lande nog steeds geen beursgenoteerd vastgoedfonds dat in zorgcentra belegt zoals Sunrise Senior Living. Ik wacht nog steeds op het eerste genoteerde woningfonds…..

  11. Henk Vlug schreef:

    Beste Ruud,

    Gecondoleerd, en dan ben je ineens wees! Verschrikkelijk moet er niet aan denken.

    Wat een dubbel gevoel goed verwoord in je post. Heb mijn beide ouders nog, en ben heel blij en trots op/met ze. Eigenlijk zou ik hen beide een gelijktijdig exit gunnen. Zou niet weten wat ze zonder elkaar moeten.

    Maar voor jou wel heel dubbel. Nogmaals sterkte met het verwerken van dit verlies.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: