Vastgoedthrillers voor de wintervakantie

Vakantie is voor mij een uitgelezen moment om ‘bij’ te lezen of voor de boekenkast te gaan staan om ‘oude’ boeken te kiezen. Vooral als het om een zonvakantie gaat – ik zit in het zomerse Kaapstad – zoek ik nog weleens mijn toevlucht tot thrillers of thrillerachtige romans die ik al eens heb gelezen. Zo ook deze keer, maar dan wel met een specifiek thema: vastgoed.

Ik heb er nu vier uit in een week. Het eerste boek was mijn favoriete vastgoedthriller, Street Lawyer van John Grisham, in het Nederlands vertaald als De Straatvechter. Een oudje, want het boek verscheen in 1998. Zoals zoveel thrillers van Grisham gaat het in De Straatvechter vooral om de kwalijke praktijken in de Amerikaanse advocatuur en rechtspraak, deze keer bij een prestigieuze advocatenkantoor in Washington DC. Maar het leidmotief is een vastgoedkwestie. Het boek geeft een aardig beeld van blijkbaar gangbare vastgoedpraktijken – en niet alleen in de VS! – , waarbij ontwikkelaars, geholpen door hun meedogenloze adviseurs, investeerders en eindbeleggers er alles aan doen om hun projecten te realiseren. In dit concrete geval een sorteercentrum voor de posterijen, waarvoor een tehuis voor daklozen, gevestigd in een leegstaand en vervallen pakhuis, moet wijken.

Ik heb dit boek de afgelopen vijftien jaar een aantal keren herlezen en steeds opnieuw boeit het me weer. De manier waarop Grisham de brute mentaliteit op een bekend en groot advocatenkantoor schetst – hoge werkdruk met name voor de niet-partners, de enorme inkomsten en zelf- en hebzuchtige belangen van de partners, de niets ontziende, aan criminaliteit gelijkstaande manier van zelfverrijking, met daar en tegenover in schrille tegenstelling de sociale advocatuur.

Voor deze kerstvakantie koos ik verder voor Nederlandse boeken. Ik startte met Steenrijk, dat al in 2009 verscheen en is geschreven door Mariëtta Nollen. Een vlot en pakkend boek over een succesvolle Brabantse projectontwikkelaar die nu ook zijn stempel wil drukken op de Amsterdamse Zuidas met een prestigieus kantoorpand, de Falcon. De hoofdpersoon Melchior van Batenburg, gaat uiteindelijk samen met zijn huwelijk en vastgoedambities ten gronde, daarbij geholpen door het bekende drietal ‘drugs, drank en vrouwen’, alsook de (Russiche) maffia. De rock & roll laat het een beetje afweten.

Het boek van scenarioschrijfster en communicatiespecialiste Nollen die ook de veel bekritiseerde roman Ik, Beatrix op haar naam heeft staan, werd in 2009 – net toen de vastgoedcrisis ernstige vormen begon aan te nemen – wisselend ontvangen maar beleefde wel drie herdrukken. Ik heb het, vijf jaar later, opnieuw in een ruk uitgelezen en vind dat ze er heel goed in geslaagd is bepaalde negatieve aspecten van de vastgoedbranche – en dan met name de decadente machocultuur – op te schrijven. Uit het boek blijkt dat de schrijfster heel goed op de hoogte is van de vastgoedsector en dat brengt je als lezer en kenner van die sector er dan ook al snel toe het boek te lezen als een sleutelroman. Dat heeft me echter niet veel verder gebracht. Ik zou tenminste op de hoofdpersoon Melchior van Batenburg geen enkel etiket van een vastgoedontwikkelaar durven plakken, daarvoor heeft hij teveel kenmerken van verschillende welbekende personen. Hetzelfde geldt voor de makelaars, adviseurs en private beleggers die de revue passeren. Maar ik kan iedere vastgoedman – of vrouw – die een aantal uurtjes met een glimlach van herkenning afstand wil nemen van de dagelijkse vastgoedpraktijk – maar die toch niet helemaal kan loslaten – Steenrijk aanbevelen.

De twee andere thrillers die ik de afgelopen week heb uitgelezen, zijn mede geschreven door een vastgoedman, namelijk door Eric Bakker. Bakker werkte vele jaren bij CBRE, maar heeft nu samen met een aantal partners een eigen bedrijf, Squarefour. Twee jaar geleden schreef hij samen met Herman Zandstra, onder het gemeenschappelijk pseudoniem Era Richmen in eigen beheer de thriller Het Dubai Ultimatum, dat overigens weinig van doen had met vastgoed. Toen ik het las, vond ik het direct een verrassend en uitdagend boek, omdat het een aantal maatschappelijk en filosofische vraagstukken aan de orde stelt zoals de globale economie en politiek, de toekomst van de wereld waar het gaat om de fatale aantasting van milieu en klimaat, maar vooral de eeuwige vraag of God wel bestaat.

Dezer herfst verscheen het tweede boek van Era Richmen, Het Slater Delict, waarvan ik het genoegen had de eerste drukproeven te lezen, afgelopen zomer. Het is om die reden dat mijn naam op de flap van het boek is terug te vinden met een aanbeveling om het te lezen.

Het Slater Delict is een echte vastgoedthriller geworden, met vastgoed als belangrijk motief in al zijn facetten. De hoofdpersonen zijn vastgoedmannen die op allerlei manieren proberen zichzelf te verrijken en daarvoor ook worden afgerekend. In tegenstelling tot Steenrijk spelen drugs en drank geen dominante rol, maar seks in relatie tot gecompliceerde relatiewisselingen des te meer. Wie als leek wil weten waar het bij commercieel vastgoed maar al te vaak om gaat – het opzetten van discutabele vastgoedfondsen, het manipuleren van taxaties, de rol van leegstand bij waardebepalingen – kan in Het Slater Delict zijn hart ophalen. Toch is het boek geen afrekening met commercieel vastgoed. Era Richmen zegt het in het nawoord als volgt: ‘Degenen die tussen de regels van mijn boek door lezen, zullen net als ik, hoop ik, stelling nemen tegen de laakbare handelswijze en zich tegelijkertijd, ook met mij, realiseren dat er zeer veel mensen in de sector werkzaam zijn die een hoge mate van integriteit kennen. Ik durf dat, na ruim dertig jaar in het vastgoedwereldje actief te zijn, met een gerust hart te stellen. Laat Het Slater Delict wat dat betreft dan ook een bron van motivatie zijn om eerlijk zaken te blijven doen en een leerschool voor degenen die daar andere gedachten over hebben.’

Toch is vastgoed niet het thema van deze misdaadroman. Dat is incest, een beladen onderwerp dat je niet bepaald verwacht is een thriller. Het vergt moed om, in de woorden van Richmen, zo’n thema zo nadrukkelijk aan bod te laten komen, want het gaat hier toch om een ‘duistere wereld waarvan je weet dat die bestaat’. ‘Een wereld die donkerder blijkt te zijn dan de donkerste kleur in het spectrum’.

Waarschijnlijk is incest niet bepaald een onderwerp waarmee u tijdens de kerstdagen geconfronteerd wil worden. Het Slater Delict is echter teveel een thriller met een verrassende ontknoping, om u het kerstfeest daardoor te laten verknallen. En ook al is het geen echte sleutelroman, een van de bijfiguren, een vastgoedfondsenaanbieder die zich nog wel eens laat gaan op feesten en partijen, zult u beslist herkennen.

Dus als u de komende twee weken niets anders te doen hebt, en uzelf eindelijk de tijd geeft om bij een open haard of in de zomerzon een goed boek te lezen, dan kan ik u de hierboven beschreven boeken van harte aanbevelen. Veel leesplezier.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: