Erik de Vlieger’s autobiografie: teleurstellend, chaotisch en daardoor overbodig

IMG_0386

Vandaag, vrijdag 13 februari, presenteert Erik de Vlieger officieel zijn autobiografie, Tot hier en nu verder. Gisteravond kon was hij al te zien in het programma van Humberto Tan in een weinig kritisch en eigenlijk ook weinig inhoudelijk promotiegesprek. Op de bekende De Vlieger-manier zal het aan publiciteit rond zijn boek niet ontbreken, maar het boek is meer dan een teleurstelling: het is slecht geschreven en De Vlieger draait voortdurend om zaken heen, waarvan de ingevoerde lezer graag meer details zou weten. Kortom een zwak, chaotisch, onsamenhangend en dus overbodig boek en dat is jammer. Ik heb De Vlieger aan het begin van deze eeuw, toen hij op het hoogtepunt van zijn (vastgoed)loopbaan stond en ik hoofdredacteur van Vastgoedmarkt was, vaak en intensief gesproken. Dat contact was zakelijk, waarbij ik ook met een zekere bewondering kon constateren dat hij de gevestigde vastgoedsector een beetje op de kop zette. Maar dat veranderde begin 2005, toen hij toch te zeer verweven bleek te zijn geraakt in allerlei kwesties – en niet alleen in het vastgoed – en hij met flinke tegenzin gedwongen werd afscheid te nemen van zijn Imca Vastgoed en veel van zijn andere zakelijke activiteiten.

Ik ben nog eens teruggaan naar de commentaren die ik in 2005 over de Vlieger schreef en ik citeer uit dat van het septembernummer van Vastgoedmarkt. Na het lezen van Tot hier en nu verder, staat die tekst nog steeds, behalve misschien dat hij in zijn ‘autobiografie’ wel degelijk af en toe de verantwoordelijkheid voor wat hem is overkomen, ook bij zich zelf legt:

‘Erik de Vlieger lijkt echter definitief verloren voor de vastgoedsector en dat is maar goed ook. Hij stuurde begin deze maand aan zijn relaties een sms-je, waarin hij ons aanraadde die avond naar Nova te kijken. Dat heb ik gedaan. Wat ik zag en hoorde, was een man die nog slechts een schim is van de persoon, die op een onstuimige manier een plaatsje wist te veroveren in de Nederlandse ‘wereld’ van het commercieel onroerend goed. De Erik de Vlieger van 2005 is een karikatuur geworden van al zijn ambities, die vooral praatjes zijn gebleken. Hij beschuldigt iedereen in zijn omgeving van zijn noodlot, maar steekt de hand niet in eigen boezem. Hij beweert steeds opnieuw dat iedereen verantwoordelijk is voor de messen die in zijn rug zouden zijn en worden gestoken, maar ik vrees dat hij allereerst in zijn eigen messen is gevallen. Boos maak ik me met name over zijn herhaalde bewering dat het Openbaar Ministerie, de politie en de overheden schuldig zouden zijn aan het verlies van ik-weet-niet-hoeveel banen bij zijn inmiddels failliet gegane bedrijven. Nee beste Erik, aan dat enorme verlies van die banen is maar een persoon schuldig en dat ben jij. Ondernemerschap blijkt toch iets meer te zijn dan grootheidswaanzin.’

Ik moet toegeven, ik heb Tot hier en nu verder in een ruk uitgelezen. Niet omdat het goed geschreven is – er is blijkbaar nauwelijks eindredactie op verricht, maar dat zal De Vlieger ook niet toegelaten hebben – maar omdat ik nu eindelijk wel eens wilde weten hoe het toch allemaal precies zat rond al die vastgoeddeals, zijn contacten met Willem Endstra, zijn relatie met zijn vertrouweling Harm Prins, waarom het echt misliep tussen hem en het management van Imca Vastgoed en zijn drive om zowel de grootste uitgever, luchtvaartondernemer of vastgoedtycoon van het land en ver daarbuiten te worden. Niets daarvan, hij draait steeds weer om de brij heen en haalt veelal de scherpe kantjes af. Niets geen onthullingen, maar vooral schaamteloze blufverhalen. Sterker nog, een aantal keren noemt hij niet eens de naam, maar heeft het over ene Cees (die in werkelijkheid Coert Hans Schmidt heet) of ene Pluisje, waarvan iedereen in het vastgoed maar al te goed weet wie dat is. Hij is alleen scherp – maar wel op een wat valse manier – als het heeft over Ton van Oosten, de man die hij zelf als directeur van Imca Vastgoed binnenhaalde, maar die hem liet vallen toen de banken dreigden het krediet van Imca Vastgoed dicht te draaien. En blijkbaar heeft Cees Hakstege hem iets aangedaan, want die wordt ook nogal lullig weggezet.

Het eerste deel van het boek is nog het aardigst. Daarin vertelt hij met name hoe hij met veel bravoure het naaimachinebedrijf van zijn vader met allerlei overnames en transacties tot grote hoogte wist te brengen. Dat deel leest als een wat platte schelmenroman, waarbij je je wel steeds opnieuw afvraagt of het wel allemaal binnen de lijntjes van de wet, integriteit en zakelijk fatsoen is gebeurd.

Maar juist het deel over zijn escapades op het terrein van commercieel vastgoed is uitermate teleurstellend. Zijn betrokkenheid bij een aantal omstreden transacties – het World Fashion Centre, de toestanden rond de aankoop van wat nu het MECC-gebouw in de Riekerpolder is, en die van de privatisering van de luchthaven Niederrhein vlak over de grens bij Venlo – worden zelfs helemaal weggelaten. Willem Endstra, met wie hij zegt een achttal transacties te hebben gedaan, wordt zelfs uitermate vriendelijk neergezet, terwijl juist deze transacties aan de basis stonden van zijn latere val. Over een grote transactie als de ontwikkeling van de Millennium Toren in Amsterdam laat hij evenmin het achterste van de werkelijkheid zien, onder meer het gegeven dat hij deze voor Imca Vastgoed veel te grote ontwikkeling alleen maar kon realiseren door de ad hoc steun van Dick Wessels. In plaats daarvan vertelt hij wel heel stoer over zijn avondje stappen in de homoscene van Amsterdam met Arnold De Haan, de Nederlander in dienst van de Duitse fondsbeheerder CGI, die de Millennium Toren uiteindelijk zou kopen, maar die vanwege malversaties in 2005 – juist het jaar dat De Vlieger het moeilijk kreeg – bij CGI moest opstappen.

Een ander voorbeeld van zijn totaal gekleurde visie op zijn eigen prestaties is het stukje dat gaat over de aankoop door Imca Vastgoed van Babylon, het moeizaam lopende winkelcentrum in hartje Den Haag, nu op kosten van de belastingbetaler (via SNS Property Finance en Propertize) beter bekend als New Babylon. Ik citeer: ‘Wij kochten het grote onroerendgoedproject van vijf eigenaren die onderling goed bevriend waren: Hans van Veggel, John Groenewoud, Eddy de Kroes, ene Van Tartwijk van het bedrijf Trimp & van Tartwijk en Harry Hilders. De transactie liep gesmeerd en ik heb niets te klagen over de verkopers.’

Dat klopte in ieder geval voor de verkopers, want die verdienden met de deal zo’n 50 miljoen euro. De Vlieger betaalde namelijk 152 miljoen voor het winkel- annex kantorencomplex, dat al vele jaren zwaar verlies leed. De vijf verkopers (overigens Erik, je bent zelfs over de verkopers niet goed ingelicht want het was niet Hans van Tartwijk die mede-eigenaar was, maar Martin Verwoerd!) wilden er niet per se van af, gezien de cashflow, maar omdat De Vlieger bereid was ruimschoots boven elke taxatiewaarde te gaan zitten, besloten ze er toch maar afstand van te doen. Waardoor De Vlieger vele tientallen miljoenen euro’s teveel betaalde voor vage herontwikkelingsplannen die de verkopers nog ergens hadden liggen.

Tot hier en nu verder heeft twee schaniermomenten. De belangrijkste is de arrestatie van De Vlieger in januari 2005. Willem Endstra was het jaar ervoor vermoord en Justitie was op allerlei manieren bezig een greep te krijgen op diens netwerk, zeg maar het schimmige veld tussen onder- en bovenwereld. Iedereen die in die jaren contact had gehad – al dan niet zakelijk – met Endstra werd dan ook onderzocht. Uiteindelijk leidde al dat onderzoek tot een officiële aanklacht tegen de Vlieger, waarvan de afhandeling uiteindelijk zeven jaar in beslag heeft genomen met als resultaat dat De Vlieger tot in hoger beroep werd vrijgesproken. Feitelijk is deze procesgang ook de belangrijkste aanleiding tot de autobiografie.

De Vlieger heeft hier zeker een wezenlijk punt. Wie controleert nu eigenlijk het OM? Je mag van de opsporingsinstanties en Justitie verwachten dat zij onderzoek doen als zij het vermoeden hebben dat er zaken plaatsvinden die onwettig zijn of crimineel, maar ook verdachten hebben rechten. Een rechtsgang van zeven jaar, waarbij uiteindelijk slechts de inzet het opleggen van een taakstraf is, is onmenselijk en zelfs ongrondwettelijk. En dit soort praktijken van het OM zijn, triest genoeg, schering en inslag. Denk aan de Klimop-affaire, waarbij het zes jaar duurde, voordat de verdachten voor de rechter verschenen. Of de kwestie Jos van Rey die nu al drie jaar speelt. En de politiek laat dit soort in mijn ogen falend en zeker door de grondwet onbedoeld optreden van het OM, met allerlei gevolgen voor de verdere zakelijke belangen van de verdachten en vooral hun directe familie- en vriendekring, volledig ongemoeid. Wie controleert nu eigenlijk het OM, heb ik me al veel vaker afgevraagd?

De tweede schanier van Tot hier en nu verder is De Vlieger’s optreden in het VPRO-programma 24 uur met Wilfried de Jong. Gisteren vertelde hij bij Humberto Tan nog eens dat hij op dat moment behoorlijk van de wereld was en erg is geschrokken van wat hij zag, toen hij het programma uiteindelijk zag. Dat klopt geheel, de Erik de Vlieger was toen een uiterst labiele man, die ondermeer schreeuwde dat rechercheurs NSB’ers zijn. (Jos van Rey noemde de hem ondervragende rechercheurs ook al leden van de Gestapo, eveneens een bedenkelijke vergelijking die van zeer weinig smaak getuigt). Volgens de Vlieger heeft die uitzending van 24 uur met Wilfried de Jong hem tot het inzicht gebracht dat hij het anders moest gaan doen. Daarin is hij vooralsnog, met deze autobiografie, op geen enkele wijze geslaagd. De Erik de Vlieger die gisteren bij Tan in het programma zat, is nog steeds labiel en dat geldt ook voor deze zogenaamde autobiografie. Het boek heeft uiterst bedenkelijke aspecten (ik refereer bijvoorbeeld aan de manier waarop hij ‘wraak’ neemt op zijn voormalige manager ‘Cees’ die zijn vrouw Anita had verteld dat De Vlieger vreemd was gegaan, terwijl iedereen bij Imca Vastgoed en ver daarbuiten wist dat hij dat voortdurend deed) en het laatste deel is zelfs volslagen ‘van de wereld’ zoals de onzin over een Nationaal Bond van het eigen Vermogen. Ik kan met trouwens voorstellen dat een aantal personen die – soms met naam, maar anders wel met toenaam – worden genoemd, reden hebben om naar de rechter te stappen.

Als u nu denkt, dat ik Erik de Vlieger een klootzak of een crimineel vind, dan hebt u het mis. Ik vind het iemand met een veel te grote mond en een heel klein hartje, die ook door zijn omgeving veel te lang te hoog op het paard is getild. Van de ‘angry young man’ die ik begin deze eeuw leerde kennen, is uiteindelijk weinig meer over, maar dat heeft hij vooral aan zich zelf te wijten. En daarom is deze autobiografie zo’n enorme teleurstelling, want over De Vlieger zou wel degelijk een heel mooi en goed boek zijn te schrijven. Maar niet door hem zelf.

Ik besluit met een anekdote, die ook iets zegt over hem. Op een dinsdag in september 2001 had ik met hem afgesproken in zijn overigens fraaie, smaakvolle en gedurfd ingerichte kantoor op de 17de verdieping van het door Imca Vastgoed zelf ontwikkelde Teleport Towers op Amsterdam-Sloterdijk. Ik weet niet meer waar het gesprek die ochtend over ging, waarschijnlijk over zijn nominatie voor de Vastgoedmarkt Award. Vanuit zijn kamer hadden we op die heldere septemberochtend een fantastisch uitzicht over heel Amsterdam en zagen daar in lijn zo’n zestal vliegtuigen dalen op weg naar naar Schiphol. De Vlieger zei, dat hij elke keer zijn hart vasthield als hij die vliegtuigen daar zal vliegen. ‘Mijn kinderen zitten in Buitenveldert op school en na de Bijlmerramp denk ik steeds weer dat zo’n vliegtuig ook op hun school terecht kan komen’.

Toen ik een uur laten op de redactie van Vastgoedmarkt in Den Haag kwam, zag ik dat net het eerste vliegtuig zich in de Twin Towers boorde en daarmee werd 9/11 geboren. Ik heb Erik onmiddellijk gebeld, maar kreeg hem niet meer te pakken. Bestaat toeval nu wel of niet, is een vraag die ik al een aantal keren in deze blog heb gestel? Erik, ik weet het zeker: toeval bestaat niet. Ook jouw lot was en is voorbestemd.

Advertenties
Comments
8 Responses to “Erik de Vlieger’s autobiografie: teleurstellend, chaotisch en daardoor overbodig”
  1. Calvin Visscher schreef:

    Beste Ruud,
    Erik de Vlieger was natuurlijk een vastgoedvriend die als zovelen het Bouwfonds op zijn knieën moet danken dat zoveel risico van zijn schouders genomen werd en hij met miljoenen rustig nostalgisch terug kan kijken.Een exponent van een omhooggevallen sector met weinig idee van de monocultuur waarin het vastgoed in Nederland, maar zeker ook daarbuiten floreerde. Waar je zegt dat er een mooi boek over De Vlieger te schrijven zou zijn, maar niet door hemzelf, geldt hetzelfde als over Property Finance. Een uitgelezen kans voor een aanvankelijk totaal onbekende tot een insider van de NL vastgoedwereld die in hét decennium van de vastgoedbubbel in NL de scepter zwaaide over hét vastgoedblad in NL: jijzelf, de hoofdredacteur die meer dan wie dan ook onbekommerd toegang had tot alle insiders van het vastgoed. Natuurlijk vergt dat enige moed. Ik zal je een boek toesturen van iemand die dat wel deed. Wie weet komt er nog iets van. We wachten in spanning af.
    Calvin Visscher

  2. Insider schreef:

    De zelfheling die De Vlieger zegt te hebben ondergaan, heeft hem helaas geen nieuwe inzichten gebracht over de benodigde kwalificaties voor een geslaagde herkansing in de vastgoedwereld. Veel verstand van de materie kan hem nog steeds niet toegedicht worden en de vereiste tact en discipline blijken evenmin tot zijn verworvenheden te behoren om nieuwe ellende te voorkomen.

    De verkregen zelfkennis en het pretense schoon blazoen, die hij wil uitventen om zich een nieuwe statuur aan te meten, klinken vooral onwaarachtig nu hij ’vergeet’ in Frankrijk wél voor malversaties veroordeeld te zijn.

    Zijn literaire oprisping kan niet verhelen dat het daarin voorgespiegelde karakter van ’Pietje Bell gaat vliegen’ toch veel minder zijn leefwereld benadert dan dat van ’The Wolf of Wall Street’.

    De vastgoedwereld, waar het bij uitstek om vertrouwen gaat, kan zulke figuren missen als kiespijn.

    • Erik de Vlieger schreef:

      Ik heb juist wel nieuwe inzichten gekregen. Dat ik me weinig aan moet trekken van voorgevormde meningen. Wel is fijn dat de recensie van ome Ruud de enige negatieve reactie op mijn open boek is. Wat ik daarvan vind? Ik respecteer Ruud enorm dus als Ruud het zo gelezen heeft, is dat ok. Ik heb de autobiografie met een andere reden geschreven. Zo open en eerlijk mogelijk.

  3. Merkwaardig; ik ben Erik eigenlijk nauwelijks ooit tegengekomen, en als het al zo was, was ie veel te duur met zijn te verkopen vastgoed, en dat was al voor de crisis…..de crisis had ie nooit overleefd, want op een bepaald moment al heel vroeg mocht je als verkoper je eigen verkoop financieren.

  4. Marrie van den Berg schreef:

    Ik heb gisteren met een mengsel van irritatie en fascinatie naar Erik de Vlieger bij RTL Late Night geluisterd én gekeken. Stoere taal van een man die zich als ijzersterk en onvermurwbaar wil presenteren. Maar Erik groef zijn eigen valkuil. Te lang praten over zijn ‘niet-frustratie’ brachten uiteindelijik een duidelijke trilling in zijn stem en vocht in zijn ogen. Hij had net iets eerder moeten stoppen. Misschien is dat wel juist zo typisch voor Erik!?

  5. Erik de Vlieger schreef:

    Dank je Joop

Trackbacks
Check out what others are saying...
  1. […] Kenner van het vastgoedwereldje Ruud de Wit zegt over hem, in een verder niet al te positieve recensie van zijn autobiografie: ‘Als u nu denkt, dat ik Erik de Vlieger een klootzak of een crimineel […]



Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: