De Bekentenis illustreert wat wezenlijk fout is aan ons bancair systeem

Enige weken geleden plaatste de Volkrant in het wekelijkse Magazine een artikel over Arjan Greeven van de hand van economieverslaggever Tjerk Gualthérie van Weezel. Een prachtig portret over de man die als bemiddelaar in het omstreden financiële product ‘derivaten’ in tien jaar tijd bijna 33 miljoen euro aan provisie bij elkaar harkte, voor het overgrote deel ten koste van Nederlandse woningcorporaties. Ruim tien miljoen euro daarvan kwam weer terecht bij Marcel de Vries, de kasbeheerder van Vestia, die naast een uitstekend salaris bij de Rotterdamse woningcorporatie, privé en illegaal zeer wel verdiende aan het schimmige en vaak meedogenloze spel van internationale banken om dubieuze financiële producten te slijten.

Het artikel in het Magazine van de Volkskrant was er een van ‘schuld en boete’. Greeven ziet zich als klokkenluider, spijtoptant en boeteling en heeft daarvoor persoonlijk en zakelijk al zwaar moeten boeten. En dan moet de strafrechtelijke behandeling van zijn zaak nog komen en moet hij er serieus rekening mee houden dat hij de rest van zijn leven in betrekkelijke armoe zal doorbrengen, in schril contrast met het criminele vermogen dat hij tien jaar lang opbouwde en dat hem tot een gefortuneerde man maakte.

Inmiddels is het boek verschenen dat Gualthérie van Weezel onder de titel De Bekentenis heeft geschreven en waarin aan de hand van de loopbaan en bekentenissen van Greeven – aangevuld met publieke en vertrouwelijke info – gedetailleerd wordt uitgelegd ‘hoe de handel in derivaten Vestia aan de afgrond bracht’. Geen boek om op het strand te lezen ‘ter vermaak’ – daarvoor is het te technisch als het gaat om die omstreden financiële producten – maar wel een die perfect past in het lijstje met soortgelijke journalistieke publicaties over wanbeheer bij corporaties en financiële instellingen, de handel en wandel van banken met een excessieve bonuscultuur en het arrogante financieel spel van veelal jonge bancaire nerds en andersoortige slimmeriken die maar aan één ding denken: hoe word ik er in korte tijd heel veel beter van?

Het verschil met die andere boeken over dit onderwerp is het gegeven dat Gualthérie van Weezel de persoonlijke tragedie centraal heeft gesteld van iemand die een hoofdrol heeft gespeeld in het derivatendrama dat zich bij de grootste woningcorporatie van het land heeft ontrold. En waarbij de ontluisterende financiële spelletjes van het internationale bankwezen, in nauwe samenhang met dubieuze adviseurs, zwakke maar ook arrogante bestuurders, falende toezichthouders en een machtloze en in zichzelf verdeelde politiek voor een miljardenverlies hebben gezorgd dat niet alleen Vestia, maar eigenlijk de hele corporatiewereld op de rand van de afgrond heeft gebracht.

Het is duidelijk dat de bijzondere band die de Volkskrant-journalist met dader én slachtoffer (want zo ziet Greeven zichzelf) wel eens iets teveel door het boek heenloopt. Greeven heeft namelijk bedongen dat bepaalde zaken (zoals zijn relatie met zijn eerste vrouw) buiten het boek blijven. De sympathie die Gualthérie van Weezel blijkbaar toch is gaan voelen voor Greeven, maakt een keihard oordeel over deze financiële goochelaar, die in mijn ogen vooral een slappeling is met weinig ruggengraat, blijkbaar onmogelijk en dat maakt het boek soms ongemakkelijk. Aan de andere kant, een tragische ‘held’ die onmogelijk aan zijn noodlot kan ontsnappen, roept ook vaak weer sympathie op.

De Bekentenis is in ieder geval een gedegen en integer boek dat ik iedereen aanraad, omdat in dit geval vanuit de persoonlijke invalshoek het drama wordt geschetst dat zich met name in het eerste decennium van deze eeuw in het Nederlands bedrijfsleven – en dus niet alleen in de Vestia-zaak – heeft voltrokken. Een drama van veel teveel geld bij de banken en van bomen die tot ver in de hemel reikten. De parallellen met de SNS-ondergang, de Klimop-zaak met Bouwfonds en het Philips Pensioenfonds, de problemen bij ABN Amro en Fortis of die bij een beursgenoteerde onderneming als Imtech – inclusief de persoonlijke drama’s voor de hoofdpersonen en -schuldigen – zijn daarvoor te duidelijk, om slechts een paar voorbeelden te noemen. Een drama ook waarin enorme arrogantie, greediness, zelfverrijking en criminele tendensen zijn samengekomen en tot ongekende maatschappelijke schade heeft geleid.

De Bekentenis is ook de zoveelste illustratie van de publieke en politieke discussie die op dit moment weer wordt gevoerd over bonussen bij bankiers, ongerijmde salarisverhogingen, de kwaliteit van het toezicht en de rol van zowel media als politiek. Ik vind die discussie naar aanleiding van de salarisverhoging bij de raad van bestuur van ‘staatsbank’ ABN Amro overigens nogal pathetisch en soms zelfs goedkoop. Natuurlijk is een salarisverhoging van een ton bij de Raad van Bestuur van ABN Amro misplaatst, maar ik heb er niets illegaals aan kunnen ontdekken. Dezelfde politieke partijen die nu moord en brand schreeuwen, hebben de bestaande regelingen en afspraken zelf eerder gefiatteerd. Die politieke partijen zijn ook vele keren – als deel van een regeringscoalitie – in de positie geweest om dit soort nu omstreden regelingen radicaal te wijzigen, maar hebben dat toen nagelaten. Veel van de opstellingen en morele uitspraken lijken met name bestemd voor de politieke bühne en die kunnen me gestolen worden.

En waarom gaan dit soort discussies altijd over bankiers en de bestuurders van (semi)overheidsinstanties, de zorg, het onderwijs en corporaties? Waarom pakken de politieke partijen niet ook de belachelijke inkomens en andere onkostenplaatjes van de leden van het Koninklijk Huis aan? En waarom niet de voetballers, overige sporters, artiesten, presentatoren van nieuws- en amusementsprogramma’s en andere grootverdieners die vaak ook megasalarissen verdienen dankzij veelal publiek geld? Ik las dat een beginnend coach bij FC Twente – Alfred Schreuder – maar liefst goed is voor een jaarsalaris van 800.000 euro, hetzelfde als het beoogde inkomen van een bestuurder bij ABN Amro. Ik wil niets afdingen op het belang van een goede coach, maar zie wel grote verschillen tussen een trainer van een kwakkelende Eredivisieclub en een bestuurder van een internationaal opererende bank, zelfs als die in handen is van de Nederlandse Staat.

Was trouwens die nu vertrokken voorzitter en én oud-praes van het in problemen geraakte FC Twente – Joop Munsterman – niet dezelfde die er ook bij Wegener een enorme puinhoop van heeft gemaakt, met onherstelbare gevolgen voor de regionale dagbladen die onder Wegener vielen? Toch gingen menig sportjournalist en politicus de afgelopen jaren – toen het zo goed leek te gaan met FC Twente – maar al te graag op de schoot van deze Munsterman zitten.

En wat er nu bij FC Twente is gebeurd, is geen incident. Een voetbalclub als Roda JC kan al jaren niet meer aan zijn financiële verplichtingen naar de gemeente Kerkrade voldoen, maar ontslaat wel drie trainers in nog geen jaar, met alle kosten die dat met zich meebrengt. Toch zitten de burgemeester, wethouders en ambtenaren gewoon op de tribune en in de skyboxen en gaan lekker door met het in leven houden van een voetbalclub die geen enkele financiële basis heeft. Maar waarschijnlijk heb ik nooit begrepen wat de term ‘Betaald Voetbal’ echt inhoudt.

Selectieve verontwaardiging en veel opklopte herhalingen van zetten, zo zie ik dus de discussie rond de bonussen en salarissen bij de banken. Als de politiek echt een vuist wil maken, regel dan het toezicht beter, maak de wetten scherper, straf harder en steek vooral de hand in eigen boezem. Hetzelfde geldt voor de media: die hebben ook het hoogste woord over deze materie, maar plaatsen tegelijk jubelende verhalen over tennisspelers, voetballers en golfers die enorme inkomens bij elkaar weten te slaan en schoppen, en schrijven artikelen over de nieuwste Porsches, exclusieve villa’s en zeer luxe vakanties, die alleen maar mogelijk zijn voor degenen die juist die flinke salarissen en bonussen naar zich toe weten te trekken.

Ik kan iedereen De Bekentenis aanraden, ‘vooral ter lering en iets minder vanwege vermaak’. Als een soort spiegel van wat er wezenlijk verkeerd is in de (bancaire) wereld, in het bedrijfsleven, de politiek en bij het toezicht. Mijn geloof in een rechtvaardigere wereld is er na het lezen van het boek niet beter op geworden, de schuldbekentenis van Greeven ten spijt, die nu zegt dat hij het allemaal zo erg vindt voor de huurders van Vestia die door hem en zijn bancaire kornuiten zijn benadeeld. Dat had hij eerder moeten bedenken, denk ik dan. Zeker nu het er naar uitziet dat andere verantwoordelijken voor het Vestia-drama, zoals bestuurder Erik Staal, waarschijnlijk de gevangenisdans – met een bonus van enige miljoenen euro – makkelijk lijkt te ontspringen.

Advertenties
Comments
One Response to “De Bekentenis illustreert wat wezenlijk fout is aan ons bancair systeem”
  1. Rogier Hentenaar schreef:

    Helemaal mee eens Ruud, ik heb ademloos het boek van Tjerk uitgelezen. Ik vond het ‘technische’ wel meevallen wat uitleg van die derivaten betrof, het kleurde voor mij niet het hele boek. Ontluisterend om te zien met welk een gemak de zakenbanken zich verdrongen tot FIFA om daar een voet tussen de deur te krijgen bij zowel corpo’s als de pensioenfondsen.

    Verder alles goed daar?

    Met vriendelijke groet,

    Rogier Hentenaar

    Hoofdredacteur Vastgoedjournaal

    Hogeweg 19 2042 GD Zandvoort

    T: 06 284 60 501

    @: rogier@vastgoedjournaal.nl

    w: http://www.vastgoedjournaal.nl

    w: http://www.vastgoedvacaturebank.nl

    Download nu gratis onze app voor nóg meer leesplezier!

    Klik hier voor de App store en hier voor de Google Play Store

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: