Proces tegen SNS PF-‘koppelbaas’ Buck Groenhof c.s. wordt boeiend

csm_APA_031_01_d6ae26e3ea

Afgelopen zaterdag publiceerde het Fd on line een interessant artikel van Vasco van der Boon als voorbeschouwing op de regiezitting van het strafproces tegen negen oud-bankiers van SNS Property Finance. Van der Boon beschikt over delen van het strafdossier waarin in totaal vijftien verdachten voorkomen. Vijf van hen hebben inmiddels geschikt en staan dus niet langer meer terecht. Tegen een verdachte is de zaak vlak voor de regiozitting, die vandaag begint en ook morgen doorgaat, geseponeerd.

Al eerder was naar buiten gekomen dat het OM zijn zaak tegen de belangrijkste verdachte in deze zaak, Buck Groenhof zou doorzetten. Maar de andere namen waren niet bekend. Die zijn dus nu door het Fd onthuld. Wat de verdachten gemeen hebben, is dat ze allemaal onder Groenhof bij SNS Property Finance hebben gewerkt. Groenhof was speciaal aangetrokken voor de herstructurering van de in problemen geraakte vastgoedfinancieringsportefeuille van de bank-verzekeraar. Wat de verdachten door het OM in dit dossier Nepal ten laste wordt gelegd, is dat zij aan elkaar factureerden zonder dat de leiding van SNS PF of van de moederbank SNS Reaal dat wist. Met name Groenhof als de belangrijkste leidinggevende van deze groep bankiers, profiteerde daarvan in de vorm van bemiddelingsfees en steekpenningen. Het OM ziet dit als corruptie.

lk citeer uit het artikel van Van der Boon: ‘Het strafdossier onderscheidt twee ‘niveaus’ in de corruptie binnen SNS. Niveau 1 zijn omkopers die aan Groenhof betalen. Niveau 2 (‘Nestje 2’, volgens sommige documenten) zijn de acht SNS-bankiers die hun salaris deels aan Pieter G. moesten afdragen.’ G. is Pieter Grasdijk, die ook vijf weken in voorarrest zat. Hij is met Groenhof de belangrijkste verdachte in deze zaak.

Buck Groenhof werd in 2009 aangesteld als chief restructuring officer om de verliesgevende vastgoedactiviteiten van SNS Property Finance (het voormalige Bouwfonds PF) uit de problemen te helpen door de portefeuille te saneren. Hij kwam bij SNS PF terecht via Boer & Croon en had daarvoor onder meer bij ING Real Estate Finance gewerkt. In november 2012 publiceerde het Fd het bericht dat een nauwe medewerkster van Groenhof, Hetty van de Laar bij het Fiod een klacht had ingediend. Zij beschuldigde de directeur van malversaties via het afromen van projecten en het vragen van steekpenningen. SNS PF bevestigde toen dat er ook intern klachten over Groenhof waren binnengekomen, maar dat deze bij nader onderzoek niet tot maatregelen hadden geleid.

In februari 2013 werd Groenhof echter gearresteerd op verdenking van onder meer oplichting en witwassen. Uiteindelijk zat Groenhof twee maanden vast en in die periode werd duidelijk dat het onderzoek van de Fiod zich richtte op een hele groep van door Groenhof bij SNS PF ingehuurde relaties, inclusief zijn secretaresse. Groenhof zou daarbij zo’n beetje als koppelbaas of, op zijn best, onderaannemer hebben geopereerd, maar wel met de dekking van de toenmalige directie van SNS PF.

Drie jaar na de eerste publicatie in het Fd, waarin de naam van Groenhof viel, en tweeënhalf jaar na zijn aanhouding komt het nu dan eindelijk tot een procesgang. Volgens het OM gaat het in totaal op een bedrag van 2,3 miljoen euro aan steekpenningen. Maar ik voorspel nu al dat het een procesgang gaat worden, waarvan de uitkomst niet zonder meer vaststaat. Er zitten nogal wat haken en ogen aan de verdenkingen tegen Groenhof en ook het artikel in het Fd beantwoordt die niet. Groenhof’s advocaat, Jan Soetman ontkent dat het hier om kickbackbetalingen of steekpenningen zou gaan, maar om ‘betalingen die volwassen mensen met elkaar hebben afgesproken’.

Dat het OM inmiddels met vijf verdachte personen en drie verdachte bedrijven transacties heeft gesloten, zoals het Fd begin november meldde, lijkt me voor de verdere procesgang niet relevant. De schikkingen zijn gedaan met drie bedrijven (totaal bedrag 475.000 euro) en vijf personen hebben taakstraffen gekregen van 120 uur, waarvan een met een boete van 22.500 euro. Ik sluit niet uit dat deze aanvankelijke verdachten die schikking met het OM hebben gesloten om van verder gezeur af te zijn. Deze zaak loopt al drie jaar en de procesgang, inclusief een eventueel hoger beroep en cassatie, kan nog jaren voortslepen. Dat bewijzen ook andere strafzaken, zoals bijvoorbeeld de Klimop-affaire. Stel daar de enorme bedragen aan juridische kosten plus de nodige negatieve mediapubliciteit tegenover, dan kan ik me voorstellen dat een verdachte bankier met wat geld achter de hand kiest voor een schikking, ongeacht of hij zelf vindt dat hij iets misdaan heeft.

Interessant is verder de vraag wat al die beweerde kickbackbetalingen van Groenhof c.s. eigenlijk SNS PF hebben gekost? Heeft SNS PF of SNS Reaal er  wel nadeel van ondervonden? Vergeet niet dat de gewraakte zaken zich afspeelden toen SNS Reaal nog een beursgenoteerd bedrijf was en dus geen genationaliseerde bank-verzekeraar, zoals dat het geval was toen Groenhof werd gearresteerd. De normen en waarden lagen bij SNS PF beslist anders dan zijde genationaliseerde opvolger Propertize. Het zou zo maar eens kunnen dat de door Groenhof c.s. georganiseerde betalingen en praktijken juist ertoe hebben bijgedragen dat hij zijn werk als chief restructuring officer van een buiten zijn verantwoordelijkheid om geheel uit het lood geslagen vastgoedfinancieringsportefeuille, juist SNS Reaal (en nu dus de Nederlandse staat) geld heeft opgeleverd.

Ook over een eventueel verwijtbare rol van de bestuurders van SNS PF en SNS Reaal, die Groenhof hebben aangesteld en hem blijkbaar de vrije hand hebben gegeven, wordt in het artikel in het Fd niets gezegd. Ik denk dat met name bij die bestuurders nog wel enige vraagtekens kunnen worden geplaatst, zoals ik ook in eerdere blogs en artikelen heb geschreven. Waarom staan zij niet terecht? Ik kan me niet voorstellen dat het OM na een onderzoek van 3 jaar tegen hen geen zaak heeft kunnen rond maken. Al was het alleen maar op beschuldiging van ‘aanleiding geven tot corruptie’ of ‘wanbestuur’.

In ieder geval in één zaak, de verkoop van het door SNS PF gefinancierde ontwikkelingsproject in Aken (toen nog bekend als de Kaiserplatz Galerie) lijkt Groenhof – want ik herinner me dat hij hierbij betrokken was – positief resultaat te hebben geboekt. Eind oktober ging dit nieuwe winkelcentrum onder de naam Aquis Plaza open. Het gaat hier om een winkelcentrum in het stadshart van de Duitse grensstad Aken met een oppervlakte van 30.000 m2, plus een parkeergarage voor 600 auto’s en een aantal woningen.

De ontwikkelingspositie werd begin oktober 2012 door SNS PF na ruim een jaar onderhandelen door Adalbertstrasse Development Company (P.E.A.) verkocht aan de Duitse ontwikkelaars/retailbeleggers Strabag Real Estate en ECE. Formeel waren de verkopers de Nederlandse projectontwikkelaars Pim Kaufman en Johan van den Bruele, maar het feitelijk eigendom lag bij SNS PF.

De Kaiserplatz Galerie kende een moeizame geschiedenis. Via via kwam de positie in 2005 in handen van Kaufman en Van den Bruele, die eerder succesvol waren met hun eigen gelijknamige Nederlandse ontwikkelingsbedrijf Van den Bruele Kaufman (BK) dat ze aan BAM verkochten. Hun mede-participant was echter een beruchte Duitse architect (afkomstig uit Aken) Hans Kahlen. Deze Kahlen bleek al snel een behoorlijk probleem voor een succesvolle snelle ontwikkeling, omdat hij eerst verdacht werd van faillissementsfraude en andere financiële onfrisse zaken en vervolgens ook door de Duitse rechter werd veroordeeld. De winkelcentrumontwikkeling was overigens op dat moment nog gefinancierd door  ING Real Estate Finance, maar mede dankzij de adviseur van Kaufman en Van den Bruele, de voormalige directeur van Bouwfonds Property Finance (later SNS PF), Bertus Pijper neemt Bouwfonds PF het project over. Sterker nog, Bouwfonds PF/SNS PF verhoogt de financiering tot bijna 100 miljoen euro. Dat speelde allemaal wel, voordat Groenhof bij SNS PF in beeld kwam.

Met name door de negatieve publiciteit rond Kahlen en de daarop volgende bancaire crisis slagen Kaufman, Van den Bruele en Bouwfonds PF/SNS PB er niet in de ontwikkeling vlot te trekken. Eerst heeft nog ING Real Estate Investment Management belangstelling voor het project en daarna kijken ook gerenommeerde partijen als MAB en Redevco er naar, maar zonder concreet resultaat. De renteverliezen voor SNS PF lopen echter wel op, alsook de afboekingen op het aankopen van voor de ontwikkeling noodzakelijke panden in het centrum van Aken en de sloopwerkzaamheden.

Uiteindelijk is het dus ook aan Groenhof c.s. te danken dat het project alsnog met een klein beetje verlies voor SNS PF aan Strabag en ECE wordt verkocht. De echte grote verliezers van deze ontwikkeling zijn overigens Kaufman en Van den Bruele. Hun ontwikkelingsavontuur in Aken heeft hen zeker dertig miljoen euro gekost, verklaren ze later tegenover het NRC.

Het grappige is dat dankzij de activiteiten van Groenhof en zijn team het verlies van SNS PF in dit geval beperkt is gebleven, juist iets waarvoor ze als restructuring officers waren aangetrokken. Ik neem aan dat Groenhof in het komende proces met meer voorbeelden zal komen van wat hij gedurende de drie jaar dat hij door SNS PF was ingehuurd, heeft bereikt en waarvoor hij – met toestemming van bovenaf – weer andere relaties inhuurde. Of het juridisch onjuist was, dat hij daarbij zich zelf financieel niet vergat, moet de rechter maar uitmaken.

Het wordt met andere woorden een uiterst boeiende procesgang in dit dossier Nepal, ook al zal het nog wel even afwachten worden voordat de onafhankelijke rechter met zijn oordeel komt. En de Kaiserplatz Galerie/Aquis Plaza, een winkelcentrum dat voor Strabag en ECE uiteindelijk uitkwam op een investering van 290 miljoen euro? Dat draait een maand na opening heel behoorlijk en zal steeds meer een flinke concurrent zijn voor het stadshart van het aan de andere kant van de grens gelegen Heerlen. Een stad die nog met meer winkelleegstand te maken zal krijgen nu de consumenten in Aken een uiterst interessant en welkom alternatief hebben.

Advertenties
Comments
3 Responses to “Proces tegen SNS PF-‘koppelbaas’ Buck Groenhof c.s. wordt boeiend”
  1. Joseph Lemmens schreef:

    Ook bij Propertize begrijpen ze het niet. Wim Duisenberg heeft ooit tijdens een nieuwjaarsborrel bij Cor van Zadelhoff gezegd over Duitsland: het was, is en blijft de economische Motor van de EU, dus als ik dit kopieer: SNS/Propertize is, was en zal altijd een (rot) zooitje blijven.

  2. Pim Kaufman schreef:

    Beste Ruud,

    Onderstaande artikel aandachtig gelezen. Boeiend echter met het voorbeeld Aken sla je de plank geheel mis. PEA en SNS hadden een aanvullende overeenkomst gesloten dat erop neer kwam dat PEA (Bruele/Kaufman) het project as is zouden verkopen aan de hoogst biedende. PEA zou SNS informeren over de voortgang. Het project werd vervolgens gegund aan ECE met Strabag als aannemer. Gezien de complexiteit heeft het enige tijd geduurd voordat alles was geregeld en het contract nagenoeg klaar was. Plotseling achter onze rug om en in strijd met de overeenkomst is Groenhof alleen naar Hamburg gevlogen en tijdens een gesprek met ECE heeft hij de verkoop prijs met 10 MIo verlaagd. Terzijde zij opgemerkt dat Grasdijk betrokken was namens een project van SNS in Hamburg en ook veel contacten had met ECE. Betrokken medewerkers van SNS zoals Leo Spruijt (heeft geschikt) waren al of niet gespeeld zeer verwonderd over de actie van Groenhof. De RvB SNS reageerde niet op onze brief over deze actie. Conclusie ; Groenhof heeft in deze zaak SNS 10 mio gekost en onrechtmatig jegens PEA gehandeld. Reactie SNS jegens PEA; gaat u maar in Duitsland procederen

    Beste groet

    Pim kaufman

    • ruuddewit schreef:

      Beste Pim, een belangwekkende reactie van jouw kant. Ik denk dat het OM daar best vragen over zal willen stellen aan Groenhof. Dit is voor mij ook een nieuw verhaal. Ik heb in de tekst bewust de zaak opengelaten, ook wat de rol van Groenhof in dit project betreft. Maar ik begrijp nu heel goed waarom jullie ook tov Groenhof twijfels hebben over zijn agenda!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: