Verlaging parkeertarieven geen oplossing om winkelleegstand aan te pakken

De (te) hoge parkeertarieven zijn de oorzaak van de leegstand in onze binnenstedelijke winkelcentra. Dat zou de omgekeerde conclusie kunnen zijn van de oproep van de brancheorganisatie Detailhandel Nederland, afgelopen weekeinde, aan gemeenten om de parkeertarieven te verlagen. De brancheorganisatie stelt dat met het verlagen van de parkeertarieven de aantrekkingskracht van winkelcentra in Nederland verbetert en dus de leegstand van winkels wordt bestreden.

Volgens voorzitter Guido van Woerkom van Detailhandel Nederland dreigt er in situatie waarbij onze ooit zo drukke stadsharten veranderen in spooksteden. Om dat te voorkomen moeten de lasten naar beneden en moet de regelgeving worden aangepast. Die lastenverlaging wordt gezocht in onder meer het naar beneden brengen van de parkeertarieven.

Dat Detailhandel Nederland zich zorgen maakt over de nog steeds flink stijgende winkelleegstand in de Nederlandse binnensteden, is begrijpelijk. De recente faillissementen van V&D, Perry Sport, La Ligna en (de schoenketens van) Macintosh hebben opnieuw negatief de aandacht gevestigd op ons winkellandschap. Dat daarbij wordt gewezen op de parkeertarieven in de binnensteden is eveneens voor de hand liggend, maar die raken de echte problematiek slechts marginaal.

Al zolang betaald parkeren in Nederland usance is geworden, wordt erover geklaagd. Niemand wil graag betalen om zijn auto ergens een tijdje kwijt te raken. Dat geldt overigens ook voor het betalen van tolgelden, motorrijtuigenbelasting en natuurlijk voor parkeerboetes of bekeuringen voor te snel rijden. Daar staat tegenover dat betalen voor de schaarse ruimte in de binnensteden en de overlast van teveel auto’s in de binnensteden ook op begrip kunnen rekenen voor een compensatie in de vorm van parkeergelden.

Dat Detailhandel Nederland de verlaging van de parkeertarieven als een bijdrage ziet om de aantrekkelijkheid van de binnensteden als winkelgebied te vergroten, echter een iets te simpele conclusie. Iedereen kan bevestigen dat parkeerkosten een bezoek aan een winkel of winkelcentrum in de binnenstad duurder maakt. Als ik bijvoorbeeld bij de Media Markt in het Heerlense Corio Centrum een kabeltje wil halen van pakweg 5 euro, dan kost me dat minstens een euro extra om in de Q-Park parkeergarage van dat winkelcentrum mijn auto kwijt te raken. Een bezoek aan de AH in het geplaagde winkelcentrum ‘t Loon in Heerlen kost ook op zijn minst een euro aan parkeren. Om die reden lijkt het aannemelijk dat menig Zuid-Limburgse consument al snel voor een gratis parkeeralternatief kiest. Dus hij koopt dat kabeltje ergens anders, waar hij wel gratis kan parkeren en wisselt de AH in ‘t Loon in voor de AH XL in het Pakstad Limburg Stadion op hemelsbreed 5 kilometer. Het is niet voor niets dat ketens als Decathlon, Media Markt, Intratuin en Ikea kiezen voor de randen van de stad, waar volop gratis parkeerruimte beschikbaar is. Aan de andere kant: als je vijf kilometer extra moet rijden, wegen de parkeerkosten op tegen de extra kosten aan benzine en tijd. En zo redeneren ook heel wat consumenten. Dat is, zeg maar, de gemaksfactor.

Betaald parkeren heeft een aantal redenen. Een daarvan is dat parkeerplaatsen worden  gezien als vastgoed en dus een grondwaarde hebben. Om parkeren op die grond mogelijk te maken, moeten kosten worden gemaakt. De grond moet gekocht worden – of verrekend worden op de grondexploitatie als de parkeerplekken eigendom van de gemeente blijven – en er moet infrastructuur worden aangelegd. Heel vaak zijn dat dure parkeergarages. Parkeren moet dus worden geëxploiteerd en als het even kan, moet er winst op worden gemaakt.

Een tweede reden voor betaald parkeren is de het reguleren van een stroom van auto’s en dus het parkeren daarvan. Parkeerruimte is in de binnensteden een schaars product, dus de gemeente gebruikt betaald parkeren om de toevloed van auto’s binnen de perken te houden. In een stad als Amsterdam is om die reden het parkeren aan de rand van de stad veel goedkoper of zelfs gratis en in het centrum extreem duur.

Er is nog een derde reden voor betaald parkeren, tenminste volgens velen. Parkeren is simpelweg een melkkoe of een versterking voor de gemeentelijke begroting. Dat valt te betwijfelen. Er zijn heel wat gemeenten die toeleggen op het innen van parkeergelden. Of de opbrengsten vallen zo tegen, dat er een tekort op de begroting ontstaat.

Gratis of goedkoop parkeren zal om deze redenen in verreweg de meeste plaatsen/gemeenten niet gebeuren. Vanuit vastgoedperspectief zijn daar de afgelopen decennia zulke grote investeringen gedaan, dat die een afschaffing of verlaging van het parkeergeld onmogelijk maken. Dat geldt voor de gemeenten zelf, maar ook voor de marktpartijen die erin hebben geïnvesteerd of die enorme bedragen betalen om ze als exploitant te verhuren. Gratis parkeren of het aanzienlijk verlagen van parkeergelden zal ongetwijfeld ook gevolgen hebben voor de regulering van de stroom auto’s. Veel binnensteden – denk aan Amsterdam, Utrecht, Den Haag of Rotterdam – kunnen op topdagen nu al nauwelijks meer die stroom auto’s aan.

Maar er is een nog veel belangrijkere reden waarom gratis – of tegen gereduceerde tarieven – parkeren geen oplossing biedt voor de ernstige winkelleegstand in de binnensteden. Gratis of goedkoper parkeren zal mogelijk tot een verschuiving van het winkelgedrag leiden, maar niet automatisch tot hogere omzetten. En is daarom ook geen oplossing voor de leegstand. Dat de afgelopen maanden de ene schoenenketen na de andere is omgevallen, heeft niets met duur parkeren te maken, maar met teveel schoenenwinkels in onze winkelgebieden. En een faillissement van V&D was niet voorkomen als alle gemeenten een jaar geleden hadden besloten parkeren in hun stadsharten gratis of goedkoper te maken. V&D is failliet gegaan, omdat de formule niet meer bij deze tijd paste en een assortiment bood waar te weinig Nederlanders interesse voor hadden.

De werkelijke reden van de teloorgang van onze binnenstedelijke winkelharten is, met ander woorden, het overaanbod, een niet goed uitgebalanceerde branchering, het veranderde winkelgedrag van de consument, de economische recessie voor mijn part, maar niet de (te) hoge parkeertarieven. In een aantrekkelijke winkelhart als Amsterdam maakt het voor de consument niet uit als hij wat extra moet betalen voor parkeren.

Laat ik een voorbeeld geven om dat te illustreren. Kerkrade heeft een uiterst treurig winkelhart en al 15 jaar probeert de gemeente – al dan niet samen met marktpartijen – er weer een swung aan te geven. Dat dat niet lukt heeft te maken met de demografische krimp die deze stad extra zwaar heeft getroffen, maar zeker ook door een weinig doordacht retailbeleid dat ervoor heeft gezorgd dat op enkele kilometers van het centrum – namelijk rond het Parkstad Limburg Stadion van Rode JC – een dermate aantrekkelijk retailaanbod is gerealiseerd – met gratis parkeren – dat niemand meer zit te springen om dat dynamische retailstadscentrum waar de gemeente nog steeds van droomt.

Toch heeft de Kerkrade het voortouw genomen om – tegen elk marktadvies in – door te gaan met de nieuwe winkelcentrumplannen. Om tegemoet te komen aan de wensen van ondernemers die actief zijn in het centrum, besloot het College – op aandringen van de gemeenteraad – eind 2015 parkeren in het centrum  met de blauwe parkeerschijf gratis te maken.

Na een proeftijd van ruim een jaar wordt die maatregel ongedaan gemaakt. Vanaf 2 april moet er vrijwel overal weer gewoon betaald worden voor parkeren in het stadshart van Kerkrade. Het aangepaste parkeerbeleid heeft nauwelijks bijgedragen tot meer bezoek aan het centrum en de gemeente is er ruim zes ton euro aan gederfde parkeerinkomsten bij ingeschoten. In het mediabericht dat in de lokale krant Limburgs Dagblad verscheen,  wordt overigens toegevoegd, dat ‘de meeste deskundigen het erover eens zijn dat gratis parkeren nergens in het land tot duidelijk meer bezoek heeft geleid. Teruglopende bezoekersaantallen en omzet zijn het gevolg van de economische crisis en online winkelen, wijzen onderzoeken uit. Het bezoek neemt alleen toe als het winkelaanbod of de omgeving aantrekkelijker worden.’

Juist, daar gaat het om. Het winkelaanbod moet beter en de stadsharten moeten aantrekkelijker worden: een andere, exclusievere branchering; minder van hetzelfde, en vooral minder vergelijkbare winkelgebieden vlak bij elkaar. Natuurlijk wil de consument graag voor een dubbeltje op de eerste rij zitten. Als hij gratis kan parkeren – of slechts weinig hoeft te betalen – zal hij dat dankbaar accepteren. Maar ik ben ervan overtuigd dat hij het volle parkeerpond wil betalen als het winkelaanbod beter tegemoet komt aan zijn retailwensen en -behoeften dan nu in verreweg de meeste steden het geval is.

Advertenties
Comments
5 Responses to “Verlaging parkeertarieven geen oplossing om winkelleegstand aan te pakken”
  1. In dorpen als Steenwijk en de meeste zogenaamde steden beginnen ook dorpen te worden, werkte het wel degelijk, en als het in de periferie kan, kan het in het centrum ook!

    • Wat ik bedoel te zeggen; Amsterdam, Utrecht en zo moet je niet vergelijken met ‘steden’ waar voldoende parkeergelegenheid is, zelfs als het gratis is……..ik denk dat Heerlen niet overloopt met auto’s als je het parkeren gratis maakt. Met een beetje zoeken (bijvoorbeeld aan de Putgraaf) kun je daar al gratis parkeren.

  2. Marjanne nales schreef:

    In Spanje ga je naar een mooi overdekt winkelcentrum met diversheid aan winkels en ook nog een supermarkt, horeca en terrasjes. Eronder kun je GRATIS parkeren. Geen stress, geen rij op zaterdag bij de parkeerautomaat en je neemt nog een extra bakkie koffie want parkeergeld trekt je leeg. Het kan dus wel…… Dit zag ik ook in Duitsland. Dan maar geen binnenstad meer maar shoppingmalls. Ik ben altijd gek geweest op de stad maar alles is zo hetzelfde en allemaal ketens (misschien is het wel goed dat ze niet meer bestaan in de binnensteden maar alleen aan de rand ) en dan nog het parkeer gedoe erbij en het feit dat het besteedbaar inkomen een stuk lager is voor iedereen doet je wel 2x nadenken om überhaupt nog naar de stad te gaan.

  3. Frans Lalieu schreef:

    Beste Ruud,

    Met de verlaging van de parkeertarieven los je inderdaad niet de winkelleegstand op. Persoonlijk denk ik wel dat bezoekers langer in de stad blijven als men niets of een klein bedrag moet betalen. Naar een stad toe gaan en er verblijven wordt als maar duurder. Consumenten zijn steeds minder bereid te investeren in een bezoek aan de stad en wel om de volgende reden: men hoeft niet persé naar winkels om de gewenste producten te kopen, men kan deze ook via het internet aanschaffen.

    Kiest men er wel voor om naar de stad te gaan, dan moet de stad iets toevoegen. De stad moet aantrekkelijk zijn, er moet iets te beleven zijn, het aanbod van winkels dient divers te zijn, onderscheidend. Ten opzichte van internetwinkels moeten ze waarde toevoegen, consumenten een reden geven om ze te bezoeken. Maar juist hier zit de bottleneck. De detailhandel heeft moeite zich te onderscheiden en haar toegevoegde waarde aan te tonen. Je kunt je afvragen of de consument nog wel wil investeren in een bezoek winkelcentra. Temeer omdat ze behoorlijke kosten moeten maken om er te komen.
    Een voorbeeld: een gezin uit Thorn gaat in Maastricht winkelen. Maastricht heeft namelijk een groot winkelcentrum. Hiervoor trekt men een dag uit. Waarmee wordt dit gezin als consument/bezoeker geconfronteerd?
    – moet de reis maken (retour: 90 minuten)
    – verbruik brandstof (100 km. / 10 liter benzine / €15)
    – Parkeergeld (6 uur á €3 = €18). Staat men op een parkeerplaats, dient men om de 2 uur de meter bij te vullen. Ben je te laat, kost het je zomaar €90. Dit zorgt voor spanningen tijdens het winkelen.
    – Vaak wordt er ook nog ergens gedronken, inclusief een stuk vlaai of een broodje. Of men wil gebruik maken toiletvoorzieningen. Kosten minimaal €10 voor 4 personen.
    – Reizen met openbaarvervoer voor 2 volwassenen en twee kinderen is nog duurder.

    Steeds meer steden worden minder aantrekkelijk voor consumenten omdat ze geen toegevoegde waarde hebben en te weinig onderscheidend zijn. Voor steden die wel aantrekkelijk zijn dient de consument, die een beetje verderop woont en deze stad wil bezoeken, een kleine investering te doen. Zowel in tijd als geld. Hiervoor verwacht men iets terug. In Maastricht zal dit wel lukken. Maar er zijn legio steden die deze investering niet kunnen rechtvaardigen. Deze worden dan ook door consumenten gemeden. Het internet profileert zich steeds meer als prima alternatief. Vandaag besteld, morgen thuis. Geen gedoe! Geen extra kosten!

    Wat beleidsmakers vaak vergeten is dat Nederland 450.000 gezinnen heeft met een bijstandsuitkering. Er zijn 650.000 werkelozen. Verder zijn er 3 miljoen mensen met een klein pensioen en hebben 1,5 miljoen huishoudens een inkomen waarvan ze net kunnen rondkomen. Feitelijk komt het erop neer dat meer dan de helft van alle Nederlandse huishoudens het geld niet hebben of het geld er niet voor over hebben om stadscentra te bezoeken. Beleidsmakers moeten meer dan nu het geval is zich verdiepen in het waarom de consument steden en winkelcentra vermijden. Wellicht is het zinnig om het beleid af te stemmen op de mensen die nog wel steden en winkelcentra bezoeken. Mensen die er werken, goedverdieners, tweeverdieners en de bewoners zelf.

  4. Jos M. Hendriks schreef:

    Geachte heer De Wit, beste Ruud,

    Dank voor deze interessante blog. In grote lijnen ben ik het geheel met je eens (ook al is dat niet echt belangrijk). Het grote probleem met betaald parkeren in de binnenstad is echter niet het tarief, maar de handeling op zich. De consument is vaak een irrationeel wezen (je gaf zelf het voorbeeld al door te wijzen op het rijden van extra kilometers, dit om betaald parkeren te vermijden)! Naar mijn bescheiden mening is het probleem met betaald parkeren de handeling zelf; het is zo’n gedoe! Moet je eerst weer naar zo’n meter alvorens het shoppen kan beginnen. Ten tweede; er dreigt altijd de overschrijding van de parkeertijd met alle dure gevolgen van dien. Dus de consument kijkt voortdurend op zijn horloge, en dat is niet handig als je als winkelier wat wilt verkopen. Nee; tijd voor die extra kop koffie is er vaak niet want “de meter loopt af”. Dus naar mijn mening helpt verlaging van de tarieven niets. Het is gewoon een keuze tussen betalen of afschaffen!

    Dan schrijf je dat gemeenten niets of nauwelijks verdienen aan het betaald parkeren. Dat laatste betwijfel ik toch ten sterkste. Los van sommige extreem hoge tarieven, zal met name bij de “normale” tarieven (zo er zoiets als “normaal” is) inderdaad waarschijnlijk sprake zijn van een kostendekkend verhaal. Maar ……. er is een tweede bron van inkomsten! Ter toelichting het volgende:
    Een aantal jaren geleden vroeg ik eens aan een goede vriend van mij die indertijd burgemeester was van een kleinere stad in het centrum van het land, waarom het betaald parkeren in zijn stad (21.000 inw.) niet werd afgeschaft. (Het tarief was immers slechts € 0.60 p/u. dat kon toch niets opleveren als men de kosten van handhaving in ogenschouw nam. Daarnaast war er altijd wel een parkeerplek te vinden). Zijn antwoord was simpel en verhelderend. Hij deelde mede dat aan het tarief zelf nagenoeg niets verdiend werd, maar dat met name de boetes op dit punt een ruime bron van inkomsten voor de gemeente waren. Dat was ook de reden waarom de tarieven niet verhoogd werden want zo’n klein bedrag dat men p/u. moet betalen, wordt vaak vergeten of niet echt serieus genomen, dus de kans op overschrijding nam met het lage tarief juist toe!.

    Het zal van gemeente tot gemeente verschillen (zoals ook de boetes van gemeente tot gemeente enorm verschillen) maar ik vrees toch dat parkeergelden – zeker samen met de bijbehorende boetes – wel degelijk een forse bron van inkomsten voor vele gemeenten zijn.

    Vriendelijke groet,

    Jos Hendriks

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: