‘Bloedstollend vastgoedverhaal Markthal Rotterdam – van idee tot icoon’

 

IMG_0035

Drie jaar geleden kwam mijn boek Veertig jaar Vastgoedmarkt uit en nu verschijnt er morgen, dinsdag 28 november, opnieuw een boek over vastgoed. Bloedstollend vastgoedverhaal Markthal Rotterdam – van idee tot icoon heb ik samen met Hans Schröder geschreven die als partner van ontwikkelaar Provast medeverantwoordelijk is geweest voor het vastgoedproject Markthal Rotterdam.

Voor zover ik heb kunnen achterhalen is er nog nooit zo’n uitgebreid en gedetailleerd boek in Nederland over een vastgoedproject geschreven als Bloedstollend vastgoedverhaal Markthal Rotterdam- van idee tot icoon. Paul Tankink, de voormalige COO van het teloorgegane retailvastgoedfonds Corio – dat overigens een belangrijke rol heeft gespeeld in het Markthal-project – gaf me ooit het boek Water in de Singel, ‘vijftien jaar oeverloos in het stationsgebied van Utrecht’. Dat bijzondere boek van de hand van Jan Daan Hillen uit 2007 is overigens een vervolg op Bezeten van Ruimte en Macht van de door mij bewonderde literaire auteur Max Dendermonde, dat ook gaat over de bouw van het grootste winkelcentrum in Nederland, Hoog Catharijne. Het boek van Hillen werd overigens geschreven in opdracht van Corio, de toenmalige eigenaar van Hoog Catharijne en nu eigendom van het Franse retailvastgoedfonds Klépierre, na het samengaan met de twee fondsen in 2014. Klépierre is trouwens ook de eigenaar van het in 2010 door Corio aangekochte commerciële deel van Markthal Rotterdam.

IMG_0036.JPG

Water in de Singel is een heel ander boek dan Bloedstollend vastgoedverhaal Markthal Rotterdam- van idee tot icoon. Het boek van Hillen is weliswaar gebaseerd op gesprekken met onder meer politici, ondernemers en adviseurs, maar is geen journalistiek boek. Dat is het boek van Hans en mij wel.

Bloedstollend vastgoedverhaal Markthal Rotterdam- van idee tot icoon ontstond in 2010 toen Hans en ik samen een trip van de NRW naar Duitsland meemaakten. De bouw van de onderbouw van Markthal Rotterdam was net begonnen. Hans wilde een echt vastgoedboek schrijven dat ook als studiemateriaal zou kunnen dienen voor aankomende en gevestigde vastgoedmannen en –vrouwen. Hoewel het op dat moment nog in de sterren geschreven stond of het binnenstedelijk project inderdaad zo’n succes zou worden als het later is gebleken te zijn, was hij ervan overtuigd dat het in ieder geval de moeite waard was er een boek over te schrijven.

Uiteindelijk heeft dit boek over de Markthal Rotterdam er een kleine zeven jaar over gedaan. Dat heeft deels met de complexiteit van het project te maken – en die complexiteit komt natuurlijk aan bod in het boek – maar ook met de wens van Hans om minimaal één jaar exploitatie mee te nemen. Dat werden er uiteindelijk drie. In de overeenkomst tussen Corio – nu dus Klépierre – over de aankoop van het commerciële deel van de Markthal (de winkels, de horecaruimten en de marktvloer) is immers vastgelegd dat ontwikkelaar Provast nog drie jaar na de opening hieraan vast zou zitten.

Hans Schröder is inmiddels partner af van Provast (wegens het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd eind 2014) en is nu onder meer actief als ontwikkelaar van Wolk – ‘een airbag voor vallende ouderen’ – en dus ook als uitgever van ons boek. Maar helemaal loslaten kan hij Markthal Rotterdam niet en nog steeds gieren de emoties over het project hem door het hoofd. Dat hij ook drie jaar na de opening van de Markthal Rotterdam zo intensief en emotioneel bij het project betrokken is, zie je niet vaak in het ‘harde’ vastgoed.

De vakmedia – Vastgoedmarkt en PropertyNL – hebben de afgelopen dagen al positieve besprekingen over het boek geplaatst en ook het AD heeft een erg leuk artikel over het boek gepubliceerd, met interview, in de editie van afgelopen zaterdag. En deze week zendt TV Rijnmond een interview met Hans en mij uit over het boek. De meest lovende bespreking is overigens van de hand van professor Peter van Gool (Amsterdam School of Real Estate) die de afgelopen zomer bereid was de op dat moment geschreven hoofdstukken te lezen en van zijn kritisch commentaar te voorzien. Zijn lovende tekst na lezing hebben we maar al te graag op de cover van het boek gezet. ‘Markthal Rotterdam heb ik gelezen als een spannende avonturenroman. Het ontwikkelingsproces wás ook een heel bijzonder proces, mede door de financiële crisis. Die bracht verschillende spelers ertoe ineens totaal andere standpunten in te nemen. Dat heeft geleid tot soms beschamende vertoningen en tot vele rechtszaken. Een vastgoedboek als page turner kom je niet vaak tegen!’

 In de publiciteit over de Markthal gaat het drie jaar na de opening op 1 oktober 2014 vaak over de problemen op de marktvloer. Per slot van rekening is een marktvloer waar ondernemers hun verse producten kunnen verkopen, de belangrijkste reden geweest waarom de gemeente Rotterdam in 2003 besloot het initiatief te nemen voor een competitie op de Grotemarkt. Toch is de marktvloer maar een deel van het project, in feite zelfs een klein deel als het gaat om beleggingswaarde. De enorme parkeergarage voor 1200 auto’s onder de marktvloer is een doorslaand succes en geldt als bronpunt voor de hele binnenstad, de bewoners van de koop- en huurappartementen zijn lovend over de ruim 300 woningen in de Markthal-boog en ook de winkels en horeca in de plint doen het volgens verwachting of zelfs daarboven. Misschien wel het belangrijkste succes van de Markthal Rotterdam is de revival van de Grotemarkt en het hele Laurenskwartier, tot begin deze eeuw een van de meest unheimische plekken in de binnenstad. Het lukt maar zelden om met een vastgoedproject loopstromen ingrijpend te beïnvloeden en te veranderen en dit is in het centrum met de Markthal Rotterdam echt gebeurd. Het project is met 7 miljoen unieke bezoekers per jaar zelfs een van de meest belangrijke trekpleiters in de stad geworden en zal dat ook de komende decennia blijven.

Toch gaat het bij Markthal Rotterdam voor de publieke opinie vooral om de marktvloer en daarover zijn de afgelopen twee jaar een aantal negatieve artikelen en berichten verschenen. Vorige week klaagde nog een flink aantal huurders van versunits bij de rechter over onder meer de servicekosten die Klépierre in rekening brengt. Ik heb over de gang van zaken op de marktvloer en de rol van de eindbelegger zeker een mening – er wordt aan dit deel van de Markthal zelfs een heel hoofdstuk gewijd – maar laat het eindoordeel daarover graag aan de echte deskundigen over.

In het novembernummer van Vastgoedmarkt komen drie van zulke retail- en vastgoeddeskundigen aan het woord (jammer genoeg een anoniem vanwege een onduidelijke reden) en die maken opmerkingen over de marktvloer en het project die volgens mij grotendeels zijn gebaseerd op gebrek aan informatie hoe het project is opgezet en tot stand is gekomen. Ik vermoed dat deze drie deskundigen beslist op een andere manier op hun commentaar zullen terugkijken als ze het boek gelezen hebben.

Voor mij betekent de publicatie van Bloedstollend vastgoedverhaal Markthal Rotterdam – van idee tot icoon het einde van een schrijf- en onderzoektraject van een kleine zeven jaar. Het leverde mij een unieke inkijk op in hoe een vastgoedproject van deze omvang in voor- en tegenspoed kon worden gerealiseerd en tot een succes kon worden gemaakt. Markthal Rotterdam is terecht het meest onderscheiden vastgoedproject uit de recente geschiedenis geworden, in zowel binnen- als buitenland.

Met de presentatie van het boek, morgen op een NRW-bijeenkomst in de Markthal en vervolgens in Blaak 31, het ook door Provast op de Grotemarkt neergezette kantoorgebouw van Loyens & Loeff, wordt ook mijn intensief contact met Hans Schröder als opdrachtgever, mede-auteur en uitgever van het boek op een ander pitje gezet. Dat geldt ook voor Provast-partner Hans de Jong, die samen met Schröder leiding heeft gegeven aan de realisatie van Markthal Rotterdam. Maar de vriendschap met hen en bewondering voor hun prestatie zullen bij mij niet verdwijnen of minder worden.

Voor deze ene keer wil ik deze blog eindigen met een marketingpraatje, want Bloedstollend vastgoedverhaal Markthal Rotterdam – van idee tot icoon wordt door Hans Schröder op eigen risico uitgegeven. Het boek is in de betere boekwinkels te koop onder het ISBN-nummer 978-90-827810-0-7 en wel voor het bedrag van €42,50. Nog makkelijker is het om het boek te bestellen via de website http://www.markthalrotterdam.nl. Dan krijgt u het gewoon thuisgestuurd. En als u wilt,  met een opdracht! Er zijn slechtere cadeaus te bedenken voor de Sint of de Kerstman!Unknown-4

Advertenties
Comments
2 Responses to “‘Bloedstollend vastgoedverhaal Markthal Rotterdam – van idee tot icoon’”
  1. Michel Steer schreef:

    Beste Ruud,
    Bedankt voor je bericht. Interessant verhaal. Je hebt er vast al meer op- en aanmerkingen over gehad, maar de website die je noemt voor het plaatsen van de bestelling werkt niet. Ook niet als ik er ..rotterdam.nl achter zet. Integendeel, dan krijg ik zelfs een waarschuwing?
    Succes, groet,

    Michel Steer

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: