Redding Hema allesbehalve zeker

hema-nieuws

Afgelopen juni schreef ik mijn column in de Provada Special van Vastgoedmarkt over Marcel Boekhoorn en de overname van de Hema. Met als kop: Hema: het voordeel van de twijfel. Die twijfel is er nog steeds. Deze week werden de cijfers over het tweede kwartaal 2019 bekend gemaakt (die lopen tot en met 4 augustus, overigens) en daaruit blijkt dat de Hema nog steeds verlies lijdt, maar dat de zaken ‘wat beter’ lijken gaan. Dat is iets anders dan ‘goed’. Na vijf kwartalen achtereen van minder omzet, kon er weer een stijging worden genoteerd en wel van 3,5 procent in vergelijking met hetzelfde tweede kwartaal 2018. Als je er tenminste de omzet van de buitenlandse Hema’s bij neemt, want over de Nederlandse vestigingen was de stijging van de omzet slechts 1,6 procent.

Die omzetstijging was, aldus de toelichting van CEO Tjeerd Jegen, te danken aan verkochte ventilatoren en anti-zonnebrandcrèmes vanwege de hoge zomertemperaturen. Als je als warenhuisconcern het vooral daarvan moet hebben, belooft dat weinig voor de wintermaanden. Ik wil niet zwartepieten, maar er is geen enkele aanwijzing dat met de Sinterklaas- en kerstaankopen in het vooruitzicht de omzet en winst ineens wel omhoog zullen schieten. Dit soort kwartaaloverzichten blijft trouwens altijd een wat vreemd gegoochel met cijfers. Ik heb ze toch met enige argwaan proberen te begrijpen. Eén ding staat vast: het nettoverlies van Hema over het tweede kwartaal 2019 kwam uit op 14 miljoen euro, tegenover 10 miljoen euro over dezelfde periode vorig jaar. En toen was investeringsavonturier Boekhoorn nog geen eigenaar van de Hema met zijn Ramphastos-vehikel.

Toch werden de nieuwe kwartaalcijfers van de Hema in de media tamelijk neutraal benaderd. Hema-topman Jegen kreeg alle gelegenheid om de resultaten positief uit te leggen en de rol van Boekhoorn te prijzen. De analisten waren veel zuiniger en het FD berichtte vanmorgen dat beleggers massaal afscheid aan het nemen zijn van de twee Hema-obligaties, die de schulden van het warenhuisconcern ter hoogte van 750 miljoen dekken. ‘De meest riskante soort, een pluk van €150 mln, is woensdag en donderdag bijna in waarde gehalveerd’, aldus het FD.

Zoals bekend is de hoge schuldenlast van de Hema het gevolg van de wijze waarop de vorige eigenaar, de Britse investeringsonderneming Lion Capital de aankoop in 2008 in feite betaalde met geldleningen die ten laste kwamen van de Hema zelf. Omdat de afgelopen jaren de verkoop Vande Hema vanwege de hoge schuldenlast steeds weer mislukte, besloot Lion Capital het warenhuis vrijwel voor niets aan Boekhoorn en Ramphastos over te doen, met dan wel de garantie dat zij ook verantwoordelijk zijn voor de schulden.

Bij de presentatie van de cijfers over het tweede kwartaal deze week werd weliswaar bekend gemaakt dat Boekhoorn opnieuw 50 miljoen euro in de onderneming heeft gestoken om de schuldenlast van 750 miljoen euro kleiner te maken, maar dat is slechts de bekende spreekwoordelijke druppel op een gloeiende plaat. Eerder zette Boekhoorn al ruim 100 miljoen euro van die lening om in aandelen. In totaal heeft de van oorsprong Nijmegenaar sinds hij een jaar geleden de Hema kocht, zo’n 200 miljoen euro in het warenhuis gestoken, voor het overgrote deel via zijn investeringsmaatschappij Ramphastos waarin ook een aantal kapitaalkrachtige vrienden participeert. Let wel: het gaat hier in feite om het verplaatsen van een deel van de schuldenlast, niet om het verminderen van het totaal. Dat kan alleen door winst te maken op de Hema en/of het verkopen van onderdelen.

Gezien alle ambities van de Hema van Boekhoorn is er dus meer nodig om het oer-Nederlandse warenhuisconcern echt winstgevend te maken. Volgens CEO Jegen wordt er daarom gekeken naar verdere uitbreiding van de activiteiten op termijn in landen als Thailand, India, Maleisië en de Filipijnen. Het warenhuis is nu al actief in acht Europese landen – waaronder Nederland dus, waar het overgrote deel van de winkels gesitueerd is -, maar ook in de Verenigde Arabische Emiraten en Qatar. In de Verenigde Staten en Canada staat de Hema op het punt online te worden gelanceerd via de webshop van Walmart en in Canada zullen op termijn ook fysieke winkels worden geopend. Daarnaast werken Hema en Albert Heijn nu al op een aantal plaatsen in Nederland samen. Maar gezien de echte problemen lijken al die initiatieven toch meer op een vlucht naar voren.

Zolang de schuldenlast van de Hema immers hoog is en de renteverplichtingen op de brutowinst blijven drukken, is het maar de vraag wanneer er weer zwarte cijfers kunnen worden geschreven. Daar komt nog bij dat de beoogde buitenlandse expansie veel geld kost. Eind vorig jaar kondigde Boekhoorn aan de bakkerijen van de Hema te verkopen, maar daar hebben we sindsdien niets meer over gehoord dan de opmerking van Jegen deze week dat er ‘heel concrete interesse’ is. De vraag daarbij blijft hangen of die 7 bakkerijen veel waard zijn, omdat ze vooral afhankelijk zijn van de leveranties aan de Hema-filialen. Ook de aangekondigde verkoop van een flink aantal Nederlandse Hema-filialen aan franchisenemers – iets wat Boekhoorn in november 2018 opperde – lijkt niet erg te vlotten.

De twijfels over de toekomst van de Hema en zeker de rol van Boekhoorn en Ramphastos nemen dus toe. Is hij wel de vermogende ‘redder van het Hema-vaderland’ zoals hij zichzelf ziet. De media volgen maar al te graag Quote als het gaat om zijn vermogen. Dat zou inmiddels tegen de 2 miljard euro liggen. Maar hoeveel hij daarvan overhoudt als alle onderliggende geldleningen daarvan afgetrokken worden, is zeer de vraag.

Daar komt nog bij dat Boekhoorn inmiddels ook een reputatie heeft opgebouwd met minder florissante investeringen (bijvoorbeeld in vastgoed, voetbalclub NEC en media). Afgelopen week dook zijn naam nadrukkelijk op bij een andere risicovolle investering in Italië. Volgens een aantal media ligt er een Italiaanse aanklacht tegen Boekhoorn en twee medewerkers van zijn investeringsmaatschappij Ramphastos vanwege het faciliteren van witwassen van maffiageld via het ruim twee jaar geleden verworven gokbedrijf Planetwin365. De Groene schreef er onlangs een onthullend artikel over.

Nu geloof ik op geen enkele wijze dat Boekhoorn en zijn partners maffiosi zijn en dus bewust witwassen gefaciliteerd hebben, zoals nu wordt gesuggereerd. Maar het getuigt wel van een weinig professioneel – zeg maar naïef – beleid zoals ook het geval was bij een aantal andere investeringen. Het vertrouwen dat het met zijn investeringen in de Hema goed komt, is vooralsnog begrijpelijkerwijs bij een aantal Hema-volgers niet erg groot. Maar zoals ik ook in mijn eerder genoemde column in Vastgoedmarkt schreef, hij blijft mijn ‘voordeel van de twijfel’ hebben. Al was het alleen maar voor al dat personeel, het winkellandschap in Nederland dat het al zo moeilijk heeft, en vooruit maar, ook vanwege de tompoezen en de rookworst. En niet te vergeten de nootjes.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: