Desi Bouterse en Winnie Mandela: gelijk hebben of gelijk krijgen

IMG_20170705_0004

Desi Bouterse op zijn eerste persconferentie, na de machtsgreep in 1980. Foto: Ruud De Wit

Gelijk hebben betekent heel vaak niet hetzelfde als gelijk krijgen. Met een beetje aanpassing van de uitdrukking kun je ook zeggen: gelijk krijgen betekent lang niet altijd dat je gelijk hebt. In ieder geval voelt het voor iedereen onjuist als je gelijk hebt, maar het niet krijgt. Maar wat is in dit geval eigenlijk ‘gelijk’.

Ik volgde de afgelopen dagen met de nodige afstandelijkheid de berichtgeving over de gekozen Surinaamse president Desi Bouterse, die pas na 37 jaar werd veroordeeld voor de moord op 15 landgenoten op 8 december 1982. Deze moordpartij staat bekend als de December-moorden. Ik schrijf ‘afstandelijkheid’, omdat ik nog weinig op heb met Suriname. Ik kende slachtoffers van Bouterse en zijn kompanen allemaal en een viertal van hen beroepsmatig en persoonlijk zelfs goed: Kenneth Gonçalves, Frank Wijngaarde, Ampie Kamperveen en Josef Slagveer. Die achtste december 1982 staat in mijn geheugen gegrift, ook al was ik zelf op dat moment niet in Paramaribo maar in Amsterdam. Het was Eddie Wijngaarde – de broer van Frank – die mij die avond op de hoogte stelde dat Bouterse op een bloedige wijze wraak had genomen op zijn democratische tegenstanders. Ik ben – vanuit Amsterdam, omdat ik geen toestemming kreeg naar Suriname terug te keren – wekenlang met deze afschuwelijke moordpartij in Fort Zeelandia bezig geweest. Het was vanaf het begin duidelijk dat de vijftien tegenstanders van Bouterse op een gruwelijke manier waren afgeslacht en dus niet ‘op de vlucht waren doodgeschoten na hun arrestatie wegens het plannen van een staatsgreep’, zoals de ‘officiële’ lezing van het militair gezag onder leiding van Bouterse was.

Ik heb in deze blog – en begin 1983 in de media, met name in de regionale dagbladen – ook bericht wat mij twee maanden later overkwam, nadat ik als eerste journalist van het militair gezag toestemming had gekregen om naar Suriname terug te keren om weer artikelen en berichten te schrijven. Daar verwijs ik graag naar. (https://visieopvastgoed.wordpress.com/2012/03/16/de-decembermoorden-the-devil-en-rode-hollandse-bakstenen/;https://visieopvastgoed.wordpress.com/2015/09/21/over-de-doden-niets-dan-goed-zelfs-over-decembermoord-medeplichtige-marcel-zeeuw/; https://visieopvastgoed.wordpress.com/2017/07/05/de-zelfverklaarde-goden-winnie-mandela-en-desi-bouterse-blijven-me-achtervolgen/ ) Want het gaat niet om mij, maar om de veroordeling van Bouterse en een aantal van zijn medestanders door de Krijgsraad tot 20 jaar.

Advocaat Gerard Spong schreef vandaag in de Volkskrant: ‘D.Bouterse moet subiet, zonder rollator, de cel in’. Maar ik vrees – ik weet eigenlijk wel zeker – dat hij een gevangenisstraf nooit zal uitzitten, los van de vraag of hij wel in hoger beroep gaat. Zo ja, dan zullen hij en zijn medestanders er alles aan doen om dat hoger beroep te frustreren, zoals hij dat de afgelopen 37 jaar heeft gedaan. En als het al tot een vonnis in hoger beroep komt, zal hij als president zichzelf simpelweg amnestie verlenen. Maar zelfs dat is de vraag. Hij heeft immers de rechtsgang nooit erkend en is – in eigen woorden – ‘door god tot president van het land aangewezen’ en ‘het hele proces is slechts politieke tiktak vanuit Nederland’. En dan heb je het gelijk aan je zijde, ook al heb je geen gelijk.

Ik heb het vonnis in delen gelezen en gehoord en de onderbouwing van wat er die nacht in Fort Zeelandia is gebeurd, is identiek aan wat al 37 jaar gedetailleerd bekend was. Ik heb dus in het vonnis niets nieuws gehoord of gelezen. Bouterse had al ruim drie decennia geleden kunnen en moeten veroordeeld worden, als de Surinaamse politiek en vooral de Surinamers zelf dat echt hadden gewild. Voor mij is de uitspraak van de drie vrouwelijke rechters van de Krijgsraad – hoe dapper ook – beslist geen overwinning voor de rechtstaat zoals in de media is gesuggereerd, maar een zoveelste bewijs dat Suriname inderdaad een ‘mislukte staat’ . Minister van buitenlandse zaken, Stef Blok zei dat ruim een jaar geleden, maar moest dat vervolgens onder grote, laffe en huichelachtige politieke druk weer herroepen. Gelijk hebben is inderdaad veelal geen gelijk krijgen. Een vonnis dat 37 jaar op zich heeft laten wachten, maakt van Suriname geen acceptabele rechtstaat en luidt evenmin het herstel van de rechtsorde in. Daar komt heel wat meer voor kijken.

Dat gelijk hebben nog niet betekent gelijk krijgen, lieten de reacties in Suriname en in Nederland zien. Vele Surinamers zijn geboren na 1982 en voor hen is de gruwelijke moordpartij van toen niets iets waarmee ze zich bezighouden. Kennis van het verleden houdt al snel op tot een paar jaar terug en geschiedenis bestaat voor velen niet. Daarom weten ze niets van die andere moorden die Bouterse en zijn militaire vriendjes op hun geweten hebben, van de veroordeling van dezelfde Bouterse door de Nederlandse rechtbank voor drugsmokkel en van het gegeven dat Suriname ook nu nog onder zijn presidentschap geregeerd wordt door omstreden personen die voor een deel geworteld zijn in drugs en corruptie. We noemen dat een ‘bananenrepubliek’. De politieke partij van Bouterse, de NDP zal daarom naar alle waarschijnlijkheid opnieuw de verkiezingen van mei volgend jaar winnen en daarmee aantonen dat in ieder geval hij het gelijk aan zijn zijde heeft. En dan heeft Bouterse helemaal niets te vrezen van de Krijgsraad en de rechtstaat.

Gelijk hebben in dit geval geldt ook beslist niet voor het China van president Xi Jinping.      De beelden van Bouterse – eveneens de afgelopen week – op staatsbezoek in China bevestigden nog eens dat de werkelijkheid en het gelijk daarvan door ons toch heel anders wordt geïnterpreteerd. De Chinese expansiedrift koopt landen in Afrika en ook op andere continenten gewoon op, onder het mom van ontwikkelingshulp, maar maakt daarmee een belangrijk deel van de niet westerse wereld economisch en financieel afhankelijk en haalt tegelijk de grondstoffen uit die landen op een goedkope manier binnen om de eigen economie te versterken. Voor Suriname – met een schuld van 450 miljoen dollar bij China – gaat het daarbij vooral over hout, goud en bauxiet.

Maar ‘wij’, als Nederland hebben natuurlijk zelf genoeg boter op het hoofd, want vanwege onze handelsrelaties accepteren we zonder protest of tegengeluid dat China Bouterse ontvangt als gewaardeerd staatshoofd. Het lijkt me sterk dat de Chinese ambassadeur in Den Haag door minister Blok op het matje is geroepen, omdat Xi Jining het in zijn hoofd heeft gehaald om een door een Nederlandse rechtbank veroordeelde crimineel als staatshoofd met de daarbij behorende eer te ontvangen in plaats van hem te arrsteren en naar Nederland op het vliegtuig te zetten.

Parallel met de ontwikkelingen rond Bouterse trof me de berichtgeving over de theatervoorstelling ‘Dear Winnie’. Dit is een spektakelstuk van negen Nederlandse en Vlaamse zwarte vrouwen tot meerdere eer en glorie van Winnie Mandela. Ook de vorige jaar overleden ex-vrouw van Nelson Mandela heb ik goed gekend, zelfs beter dan Bouterse, en ook over haar heb ik menig artikel, interview, verhaal of blog geschreven. In de Volkskrant stond onder meer een interview met een aantal van de vrouwen die de voorstelling Dear Winnie hebben gemaakt en erin acteren, alsook de gelukkig enigszins kritische recensie van de première in Groningen. Ook hoorde ik een gesprek met twee actrices, afgelopen maandag op Radio 1. Ik viel van mijn stoel tijdens het lezen en stuurde bijna mijn auto in de berm bij het horen van de onzin die deze dames vrijwel zonder enige tegenspraak over Winnie Mandela uitsloegen. Met als centraal gegeven: Winnie is een heldin, zij was eigenlijk de belangrijkste strijdster tegen de verderfelijke apartheid in Zuid-Afrika – en zeker belangrijker dan haar ex-man Nelson Mandela die immers 29 jaar had kunnen uitrusten in de gevangenis. En alles wat haar wordt nagedragen vanwege de dood van ene Stompie Moeketsi Seipei is onwaar, want diens dood was het werk  van de apartheids-veiligheidspolitie en het apartheidsregiem. Winnie, met andere woorden, is een absolute topheldin en dat zullen we weten.

IMG_20170705_0002

Een nog charismatische Winnie Mandela in 1987. Foto: Hetty Zantman

Ik weet – net zoals vele anderen, ook binnen het ANC – dat dit onzin is: ik heb veel wat Winnie in haar lange loopbaan als activist heeft gedaan, van dichtbij meegemaakt en daar over geschreven. Winnie Mandela is zeker een bijzonder persoon geweest, maar is tegelijk de tragische heldin geworden die betrokken was bij liefst vijf moorden, die aan grootheidswaanzin leed, die fraudeerde via onder meer diamantensmokkel en die opzichtig faalde als parlementslid en staatsecretaris in de democratie die na 1994 door haar ex-man Nelson werd voorgezeten. De dames van Dear Winnie menen misschien dat ze gelijk hebben over hun heldin Winnie, maar van mij krijgen ze dat niet.

Echt verontwaardigd kan ik overigens al lang niet meer zijn over de waan- en onzin van en over personen als Bouterse en Winnie Mandela en de mensen die hen kritiekloos bewonderen en verdedigen. Zo gaat het tegenwoordig met vrijwel alles en iedereen: Trump, Berlusconi, de Hongaarse en Poolse regeringen, Malta, de Filipijnen, Chili, Bolivia, de Brexit en zo kan ik wel even doorgaan. In Nederland zijn er nog steeds genoeg mensen die menen Baudet en Wilders te moeten volgen in hun ontkenning van de klimaatcrisis of de werkelijkheid van demografische ontwikkelingen en immigratie die niet tegen zijn te houden. En een corrupte persoon als Trump stevent af op herverkiezing als president van America en dat is toch schokkend, omdat hij nu al de meest vrouwonvriendelijke en seksistische president ooit is. Natuurlijk, denk ik, heb ik hierover het gelijk helemaal aan mijn kant, maar gelijk hebben is niet hetzelfde als gelijk krijgen. Maar dat wist u al.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: