De Kantorenkoning: een – jammer genoeg – mislukt boek over Ger Visser en Eurocommerce

vdh9789460031069.jpg

Eind vorige maand verscheen het in vastgoedkringen langverwachte boek De Kantorenkoning over de teloorgang van Ger Visser en diens bedrijf Eurocommerce. Het boek is gebaseerd op een twintigtal interviews met Visser en is geschreven door Raymond Korse, journalist bij de regionale Twentse krant De Stentor, en door onderzoeksjournalist Jan Smit, onder meer bekend van zijn boek over het derivatenschandaal bij de woningcorporatie Vestia.

Ik heb het boek van Korse en Smit in een ruk uitgelezen, maar desondanks blijft het een mislukt boek, omdat het vooral het leugenachtige, zich zelf vaak belastende verhaal van Visser zelf verwoordt. Dat is reuze jammer. Wat de vastgoedsector en de maatschappij is overkomen dankzij iemand als Visser is typerend voor de manier waarop decennia lang vastgoedontwikkeling door avonturiers en zelfbenoemde professionals in Nederland is bedreven.

Zo’n voor de sector belangrijk stuk vastgoedgeschiedschrijving en duiding vereist uiterst kritische journalisten en een zorgvuldige afweging en behandeling van de in dit geval door Visser geponeerde ‘waarheden’. Die kritische afweging is echter in veel gevallen achterwege gebleven en zelfs de door de uitgever toegevoegde researchjournalist Smit is er niet in geslaagd de noodzakelijke balans en diepgang tussen het ‘verhaal van Visser’, zoals opgetekend door Korse, van het noodzakelijke tegengas te voorzien. Met als gevolg, dat de lezer eigenlijk het idee krijgt dat Visser vooral slachtoffer is geweest van marktomstandigheden en vastgoedfinanciers, terwijl de rechtbank inmiddels heeft vastgesteld dat zijn ondergang het gevolg is geweest van door hem jarenlange gepleegde fraude en oplichting.

Smit heeft zeker geprobeerd meer afstand te nemen van alle zin en vooral onzin die Visser in zijn gesprekken met Korse te berde heeft gebracht. Zelfs Vastgoedmarkt (dat online inmiddels de Proloog heeft gepubliceerd) en Property NL zijn geraadpleegd en ook mijn boek 40 jaar Vastgoedmarkt hebben de auteurs erbij gehaald, blijkt uit het nawoord. Toch zou ik willen dat de auteurs wat beter met deze en andere bronnen waren omgesprongen en zelfstandig meer onderzoek hadden gedaan. Dan was het boek beter geworden en was het voor de lezer ook duidelijker geworden waarom de rechtbank Visser en diens zoon Ger terecht tot langdurige gevangenisstraffen heeft veroordeeld.

De twee belangrijkste ‘slachtoffers’ van het boek zijn niet de Vissers zelf, maar Peter Keur, de voormalige CEO van FGH Bank en Dik Wessels. Volgens Visser hebben zij hem verraden, hebben ze tegenover hem gelogen en hebben ze altijd geweten van zijn eigen ‘kleine’ leugens en verdraaiingen om aan een faillissement van zijn bedrijf te ontkomen. Keur en Wessels komen op heel wat pagina’s in het boek voor, worden voortdurend in een negatief daglicht geplaatst en voor de niet-ingevoerde lezer moet het lijken dat zijn minstens zulke schurken zijn als Visser zelf.

Het vervelende voor Keur en Wessels is dat zij zich nauwelijks kunnen verdedigen, ook al is in een eerder stadium aangetoond dat Visser’s aantijgingen kant noch wal raken. Vrijwel alle voor Keur en Wessels negatieve beweringen die in het boek staan, hebben al eerder dankzij Visser hun weg naar de media gevonden (onder meer via anonieme brieven) maar zijn daarna weerlegd, veelal na gedegen en neutraal onderzoek. Er staan ook aantoonbare leugenachtige en onzinnige beweringen in het boek, afkomstig uit de mond van Visser, die met een beetje onderzoek door de auteurs zelf nadrukkelijker naar het land der fabelen verwezen hadden kunnen worden en dus niet in het boek hadden hoeven worden opgenomen. Zo beweert Visser in het boek opnieuw dat hij in opdracht van Peter Keur vervalste verklaringen over huurcontracten heeft opgesteld, iets wat dankzij Rabobank onderzoek al lang is weerlegd. Het boek De Kantorenkoning staat verder vol fouten en onjuistheden (Keur heeft bijvoorbeeld wel degelijk een afscheidsreceptie gehad na zijn pensionering als CEO van FGH Bank en het is een gotspe dat Visser durft te beweren dat de FGH Bank dankzij hem zo groot is geworden als vastgoedfinancier). Juist personen rond Visser die een rol moeten hebben gespeeld in zijn schimmenspel met financiers, beleggers en huurders worden nergens serieus aan de tand gevoeld. Ik heb me bijvoorbeeld altijd verbaasd over de rol van de voormalige Fortis-financier Guus Bouwknecht in het doen en laten van Visser. Ook de rol van het Rabokantoor in Apeldoorn, die Visser zijn gang heeft laten gaan (en dus niet Keur en de FGH Bank), wordt vrijwel onbelicht.

Nu begrijp ik , dat een aantal hoofdrolspelers in de affaire Visser/Eurocommerce – er weinig voor voelde om aan het boek mee te werken. Dat Keur zich beperkt tot een korte reactie – opgenomen in de verantwoording – en dat Wessels er helemaal van heeft afgezien om zijn visie te geven, kan ik me voorstellen. Uit heel het boek blijkt dat met name auteur Korse veel te veel onder de indruk is geweest van Ger Visser om de professionele afstand te nemen die het schrijven van dit boek nodig heeft. Dit blijkt ook uit het door RTV Oost gemaakte interview met de auteurs na de lancering van het boek.

Tekenend vind ik het bijvoorbeeld, dat de twee auteurs nergens melding maken van de talrijke anonieme brieven die rond 2012 door Visser (en/of diens entourage) naar verschillende media zijn gestuurd met allerlei belachelijke, onjuiste en beschamende beweringen over Keur, Wessels en E&Y-vastgoedman Aad Buisman. Alleen al het lezen van die brieven had Korse en Smit moeten aanzetten tot een hele andere toonzetting van hun boek.

Het boek De Kantorenkoning heeft – drie weken na de verschijning – weinig aandacht getrokken in de media. Dat is terecht. Het is gewoon een slecht boek. Alleen personen die goed geïnformeerd zijn in de vastgoed- en paardenbranche en die ook Visser en Eurocommerce hebben gekend, zullen het kunnen opbrengen het helemaal door te lezen. En zij zullen van verbazing in verbazing vallen, want het is eigenlijk toch ongelooflijk dat iemand als Visser erin geslaagd is jarenlang – en zeker na de breuk met zijn broer Kees in 2007 – de hele sector voor de gek te houden, met leugens, frauduleuze handelingen en arrogant gedrag. Gezien Visser’s liefde voor de paardensport zou het boek ook veel eerder ‘Een Dolende Ridder met een voorliefde voor luchtkastelen’ hebben kunnen heten.

Een ding moet ik Visser nageven: alles wat hij heeft uitgespookt, heeft hij kunnen doen dankzij de hele vastgoedsector (gemeenten, financiers, beleggers, adviseurs, toezichthouders). Die hebben hem gewoon zijn gang laten gaan en hebben hem in staat gesteld alle kunstjes waarvoor hij nu is veroordeeld, uit te voeren. Ook dat is verbijsterend. Visser slaagde er in talrijke wethouders, colleges en gemeenten (Almere, Arnhem, Apeldoorn,. Leiden, Zwolle, Den Haag) steeds opnieuw voor de gek te houden, wist financiers (SNS PF, FGH, ING, ABN Amro) om de tuin te leiden, belazerde huurders met belachelijke en onethische incentives, wist Duitse eindbeleggers en Nederlandse vastgoedfondsen en CV-aanbieders een valse waarheid voor te houden en dat alles ook dankzij adviseurs die meer naar hun omzet en bonus keken, dan naar de betrouwbaarheid van de deal.

Het argument dat pas na 2010 duidelijk werd dat Visser met zijn Eurocommerce een hele twijfelachtige manier van ontwikkelen, verhuren en beleggen hanteerde, slaat overigens nergens op. Net zoals het gegeven dat hij grote sommen geld (meer dan 100 miljoen euro) uit Eurocommerce trok voor private zaken. Dat was al veel eerder duidelijk, in ieder geval voor mij. In mei 2009 schreef ik in mijn hoofdredactioneel commentaar in de Vastgoedmarkt (‘Incentives, huurafspraken en mea culpa’s’) over een aantal transacties van Visser, die juridisch waren aangevochten. Ik sprak in dat commentaar van ‘piramideachtige constructies waarop alleen maar plussen konden worden behaald’. Ik schreef ook: ‘Mijn suggestie dat er (in de deal tussen Eurocommerce en de Duitse belegger SEB over het kantorenproject Mercurius en Minerva in Amsterdam Zuid-Oost) iemand toch ergens moest zijn belazerd’, werd overigens door velen in de vastgoedsector nogal lacherig terzijde geschoven. Een deal blijft een deal, ook als blijkt dat er van alles niet klopt.

Dat de vastgoedsector en de overheden (de belangrijkste huurders van de kantoren van Visser) nogal wat boter op hun hoofd hebben, blijkt ook uit het gegeven dat de gemeente Den Haag nog begin 2010 met het voornemen kwam om samen met Eurocommerce een ‘nieuw, markante 93 meter hoge gebouw voor het Centraal Station van Den Haag te ontwikkelen naar een ontwerp van architectenbureau OMA van Rem Koolhaas’. Iedereen in de branche wist op dat moment dat er geen enkele vastgoedfinancier nog bereid zou zijn om dat project te financieren, maar dat weerhield PvdA-wethouder Max Norder er niet van dit project te lanceren. Alleen al dit akkefietje heeft de gemeente Den Haag 5 miljoen euro gekost. Norder is inmiddels de nieuwe voorzitter van de belangenorganisatie van woningcorporaties Aedes. Ach zo gaat dat in de politiek en het zakenleven. Je wordt beloond voor je falen.

Ik moet Visser nageven dat hij op mijn commentaar van mei 2009 met vijf kantjes reageerde. Ik heb toen besloten zijn reactie geheel af te drukken in het juni-juli nummer van Vastgoedmarkt. Dat Visser deze deal (en andere) op een hele andere manier uitlegde, zal niemand verwonderen. Hij vond het namelijk ‘geen piramideconstructie, maar een schoolvoorbeeld van ondernemerschap’.

Nu, zeven jaar later weten we dat het wel degelijk ‘piramideachtige constructies’ zijn geweest waarmee hij jarenlang de vastgoedsector heeft belazerd. Daarvoor is hij, met achterlating van een faillissement dat de sector naar schatting 700 miljoen euro kost, afgelopen december tot ‘slechts’ 3 jaar gevangenisstraf veroordeeld. Het OM heeft inmiddels hoger beroep aangetekend in deze zaak, met name vanwege de vrijspraak van Visser’s vrouw Patricia en zijn dochter Kristel. Ik denk dat het OM een goede kans heeft, want ook ik ben verbaasd hoe dit tweetal, samen met zoon Ger (tot een jaar veroordeeld) zo makkelijk is kunnen wegkomen. De schade die de familie Visser de vastgoedsector en de gemeenschap heeft bezorgd is in mijn ogen aanzienlijk groter dan de affaires die voor de verdachten in de Klimop-affaire tot aanzienlijk hogere straffen heeft geleid.

Ik ben ook benieuwd of de Vissers nu, na het faillissement van Eurocommerce en het opdoeken van de gelijknamige paardenstal en de verkoop van het hotel-restaurant De Roskam van dochter Kristel, tot de bedelstaf zijn gebracht. Ik weiger dat te geloven, daar is Visser veel te slim voor. Zij hebben de afgelopen jaren zoveel geld en bezittingen aan de onderneming Eurocommerce onttrokken en weggesluisd, dat er ongetwijfeld vast nog wel ergens reservepotjes zijn, buiten medeweten van Justitie. Ik ga er dan ook van uit dat curatoren in het faillissement van Eurocommerce alsook de belangrijkste schuldeisers daar alert op blijven.

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: