Stop vier maanden met beurshandel en leg financiële systeem tijdje radicaal stil

We worden ‘overladen’ met nieuws over corona, ook vanuit een zakelijk, economisch en financieel oogpunt. Ik probeer dat nieuws zoveel mogelijk tot me te nemen en op waarde te schatten, maar ik blijf met twijfels zitten. Lockdown of toch maar niet? Moet je als verhuurder vasthouden aan het innen van aangegane verplichtingen of er juist vanaf zien? Moet ik instappen in de beurs nu de koersen flink zijn gedaald of afzien van een mogelijke snelle rit omhoog? Ach, u herkent dit soort zelfvragen ook.

Het gevolg is, dat ik uren voor de televisie hang, zeker als het weer buiten te koud is. De talkshows, de Journaals en achtergrondprogramma’s, ik volg ze allemaal. Maar het komt me af en toe ook de strot uit: alleen maar slecht nieuws en dat in de overtreffende trap. Gelukkig met een paar uitzonderingen, een in het bijzonder: het programma van onze voormalige vakbroeder in het commercieel onroerend goed, Harry Mens. Mijn favoriete tv-programma is al jaren Business Class. De beste afleiding in moeilijke dagen. Niet omdat het serieus te noemen valt wat daar wordt getoond of gezegd, maar omdat het elke keer vleesgeworden afleveringen van  de persiflage-serie De TV Kantine  zijn.

Afgelopen zondag begon Mens (die overigens steeds moeilijker uit zijn woorden komt. Hij heeft dan ook de leeftijd bereikt dat hij een corona-risicofactor is, zelfs vanuit zijn hotel in Noordwijk ) weer op zijn bekende manier met het opnoemen van een aantal gratuite krantenkoppen uit het FD om vervolgens doodleuk tien minuten te besteden aan een modeshow en daaraan gekoppeld gesprekje met couturier Paul Schulten. En echt waar, die heeft nog geen last van het coronavirus omdat hij zijn VIP-klanten in Badhoevedorp een-op-een bedient.

Na de vispakketten van Schmidt Zeevis, een leverancier van koffiemachines, een wijnenaanbieder, een verkoper van peperdure bolides en Gerard Joling – gelardeerd met advertenties voor nu niet meer zo goed renderende vakantieparken en gepresenteerd door de in kostbare mantelpakjes gestoken dochter Suze – was het na ruim een uur tijd voor het echte werk: het vrijwel wekelijkse gesprek met Martine Hafkamp van de private vermogensspecialist Fintessa. Hafkamp is de enige persoon die ik bij Business Class serieus neem. Nuchter, realistisch en volgens mij goed in haar vak, hoewel zij deze keer in haar gesprek met ‘onze’ Harry niet verder kwam dan ‘mooie instapmomenten’ bij een beurs die de afgelopen weken is uitgekomen op een verlies van -23 procent. Harry sloot dat gesprek gevat af met de opmerking: ‘Je hebt het dus, Martine nog redelijk positief gedaan met  -12%.’

En toen was het de beurt aan opiniepeiler Maurice de Hond, die weer eens met een controversiële analyse van een gangbaar probleem aan kwam zetten. De politiek, verkiezingen, moord-en-doodslag, het maakt allemaal niet uit bij De Hond. Dit keer heeft hij zich gewaagd aan het corona-pandemie en hij heeft ‘ontdekt’ dat er een relatie zou bestaan tussen de plekken waar de corona-uitbraak het hevigst heeft toegeslagen, de weersomstandigheden, water in de lucht en de temperatuur. Wat me na het aanhoren van zijn betoog vooral bezig hield, is de vraag hoeveel De Hond betaald heeft aan Mens om in zijn programma te mogen optreden? Zou hij ook 10.000 euro aan Business Class hebben overgemaakt? En waarom heeft hij met zijn ‘onthullende’ arbeid voor het programma van Mens gekozen en niet voor de reguliere talkshows, waar hij ooit een vertrouwde gast was? Zouden die ondertussen meer dan genoeg hebben van de vaak zeer controversiële meningen van De Hond die nauwelijks tegenspraak duldt? Die tegenspraak kwam er in ieder geval niet van Mens die hem samen met de aanwezigen wel op veilige corona-afstand met een langdurig applaus wisten te honoreren.

Nadat ik deze aflevering zondag bij Harry Mens had gezien, wist ik het zeker. Waarom stoppen we niet per direct met dit soort onzin? Maar ook met elke dag van die ellenlange talkshows en nieuwsprogramma’s over corona en de effecten ervan. Creëren we zo niet alleen maar meer onduidelijkheid, angst en ellende? En als ik het aanscherp op de economie en het commercieel vastgoed: waarom stoppen we niet voor een maand of vier met de beurs, met beursberichten, met onderhandelingen over huurverlagingen voor retailers en waarom leggen we niet de hele financieel-economische poespas enige maanden helemaal stil? En dan bedoel ik niet het betalen van salarissen, pensioenen en uitkeringen, maar vooral de vooral speculatieve en vluchtige aspecten van ons neo-liberale en kapitalistische economisch systeem.

Die gedachte werd versterkt door een berichtje van Gijs Bessem, de managing director van retailvastgoedadviseur KroesePaternotte op LinkedIn en de daarop volgende discussie. Bessem schreef: ‘Na een week hard werken met het hele team van KroesePaternotte is het echt ongelofelijk hoeveel medewerking al onze huurders krijgen vanuit de verhuurders. De berichtgeving dat verhuurders ongevoelig zijn voor de moeilijkheden die huurders nu ondervinden is vaak onjuist en onterecht. Wat begon met eenzijdige berichten vanuit diverse winkelbedrijven waarin allerlei eisen neergelegd werden bij verhuurders is inmiddels gewijzigd door goede communicatie door ons winkel team in wederzijds begrip. Huurders vragen nu om een gunst bij de verhuurders en geen eisen. Op basis van wederzijds begrip wordt nu veelal 50% van de huur voor de maanden april en mei opgeschort door de verhuurders. Het is en blijft maatwerk maar de meeste huurders komen er met hun verhuurders op deze basis uit. (-) Het blijft mensenwerk waarin gecommuniceerd moet worden. C’est le ton qui fait la Musique !!!!!’

Op zich een positief bericht, het leveren van dit soort maatwerk, maar eigenlijk op het moment dat hij dit voor het weekeinde optikte, al weer enigszins achterhaald. Dat bleek in een telefonisch gesprek dat ik met Bessem en een paar andere adviseurs – die liever anoniem wilden blijven – had. Ook Bessem realiseert zich dat de corona-werkelijkheid wel eens – beter: waarschijnlijk – veel langer effect zal hebben op commercieel vastgoed dan de maanden april en mei. Sterker nog, dat zelfs met deze nu blijkbaar breed geaccepteerde opschorting van de huur met 50 procent het faillissement voor veel kleine, maar ook grote retailers uiteindelijk niet is te voorkomen. Dat het dus zaak is om ook voor een langere termijn harde en veel geld kostende afspraken vast te leggen, die het huurders en verhuurders mogelijk moeten maken te overleven.

Ik citeer Gijs Bessem: ‘Als ik heel eerlijk ben gaan de gesprekken die de afgelopen week met huurders en verhuurders zijn gevoerd, uiteindelijk nergens over. We kunnen nu wel vastleggen dat de huurders over mei en april slechts 50 procent van de vastgelegde huursom voorlopig niet hoeven te betalen, maar wie garandeert dat ze dat daarna wel kunnen doen? Het valt niet uit te sluiten dat een deel van de huurders dan al failliet is. En wat te denken van de beleggers, de verhuurders. Raken die bij die te verwachten faillissementen niet alsnog in de problemen? Wat gaan de banken doen? Wie neemt de opengevallen meters van failliete retailers in en tegen welke huur? En blijft deze crisis beperkt tot retailvastgoed? Er is maar een mogelijkheid om duidelijkheid te creëren. Dat is een centrale overheid – Nederland, de EU – die harde maatregelen neemt en de hele economie op slot doet.’

Ik zit op eenzelfde lijn. Dus stoppen bijvoorbeeld met de beurshandel. Dat is nu alleen maar interessant voor speculanten in Londen en New York. Ik las trouwens dat ook BinckBank goede zaken doet met private investeerders die maar al te graag instappen. Ieders dood, is iemand anders brood , zoals een oude wijsheid luidt. Maar het moet verder gaan, ook stoppen met het betalen van huur en het met moeite in stand houden van andere financiële afspraken. Dus de hele economie zover als mogelijk in de pauzestand zetten, totdat het coronavirus is ‘ingepakt’ en we ruimte hebben om adem te halen zonder belemmeringen. Wat is Air France KLM nog waard als de corona-storm over is gewaaid? Wat is de waarde van Schiphol of de haven van Rotterdam? Hoe moet je de waarde van een fonds als Wereldhave of Unibail Rodamco inschatten als de winkels en winkelcentra in Europa weer opengaan?, gaf Bessem zelf als voorbeelden.

Ik kan er nog talrijke andere naast zetten. Zullen Mango, Bennetton en Esprit het wel redden? Of Camper en het historische C&A? Hoelang kan Roland Kahn zijn American Today nog in de lucht houden? Of zoals iemand dat tegen me zei: het zijn allemaal lopende geraamten die niet eens meer op de IC’s worden toegelaten. Wat heeft H&M eraan dat zij in Nederland de komende twee maanden niet tien miljoen euro per jaar aan huur hoeft te betalen, maar slechts 5 miljoen euro, terwijl er geen cent aan omzet binnenkomt en de kosten van de bedrijfsvoering – voorraad, personeel, beveiliging – gewoon doorlopen.

En het gaat niet alleen om de retailsector! De kantorenmarkt komt ook in een crisis. Wat te denken van al die aanbieders van tijdelijke kantoorruimte die nauwelijks meer iemand binnekrijgen? Of de bouwsector, die na de ellende met stikstof en pfas nu te kampen krijgt met personeelsproblemen, nog moeizamere kredietverlening en een overheid die helemaal geen keuzes meer durft te maken over nieuwe plannen. Bessem: ‘We beginnen net aan het tweede kwartaal van 2020 en we kunnen nu zeggen dat het eerste kwartaal zwaar negatief is uitgevallen. Ook het tweede kwartaal belooft helemaal niets positiefs. Waarom maken we geen pas op de plaats en richten we ons alleen maar op het onder controle krijgen van het corona-virus en laten al het andere, met name de niet in verband met corona staande economische activiteiten, op zijn beloop. Dat betekent dat het financiële jaar 2020 waarschijnlijk slechts uit 8 maanden gaat bestaan, ervan uitgaande dat het corona-virus snel kan worden ingeperkt. Dat is op zich niet erg, maar dan moeten de overheden en toezichthouders daar wel duidelijkheid in brengen door nu radicaal een economische en financiële pauzestand in te voeren. En daarna zien we wel weer.’

Bessem – en ik volg hem daarin volledig – is geen pessimist, maar een realist: ‘Ik geloof in de kracht van retail en van retailers en beleggers. Maar er gaan de komende maanden heel wat detailhandelsbedrijven opvallen. Ook de banken, verzekeraars, adviseurs hebben het zwaar en zullen deels omvallen. Er worden weliswaar door stakeholders kleine stappen gezet, zoals het stopzetten van dividenduitkeringen en het tijdelijk verlagen van de huur, maar ik mis een concrete harde en overtuigende stap, bijvoorbeeld van de EU.’

De overheid – en dus ook de EU – moet dus het voortouw nemen en samen met alle stakeholders een financiële en economische coalitie bouwen om deze crisis zo goed mogelijk door te komen. Het Nederlandse verzet tegen meer steun aan de zuidelijke landen is daarom een zeer slecht teken. Wat de retailmarkt betreft, betekent dat bijvoorbeeld het weghalen van elke huurverplichting zolang de winkels dicht zijn en de consumenten niet fysiek kunnen winkelen. Dat zorgt er in ieder geval voor dat we niet binnen enkele weken een golf van faillissementen krijgen, met een sterke werkloosheidsstijging als eerste gevolg.  Dat betekent ook maatwerk, want niet iedere retailer staat er slecht voor, hoewel dat zo maar kan veranderen als deze crisis verder gaat dan april en mei. In dat streven naar collectiviteit, eensgezind optreden past geen eigenbelang. Iedereen lijdt op dit moment pijn, maar we moeten ervoor zorgen dat die pijn wordt bestreden en dat de gevolgen van de kwaal zo veel mogelijk binnen de perken blijven. Pleisters om het bloeden te stelpen zijn al lang niet neer voldoende. En om in corona-termen te besluiten: we moeten voorkomen dat de hele maatschappij op de IC belandt, en nog erger, in het al overbevolkte mortuarium.

 

 

Comments
2 Responses to “Stop vier maanden met beurshandel en leg financiële systeem tijdje radicaal stil”
  1. Jos van de Mortel schreef:

    Als de overheid nou eens 70-90% van de huur van de gesloten bedrijven op zich neemt en de verhuurders 10-30%%, de huurders 10% van hun personeelslast, beiden hun financieringslast beperken tot de rente, geen aflossing; dan kan alles gewoon door na deze crisis, en gaan de bedrijven die het toch al moeilijk hadden evengoed wel omvallen. Nog een probleem zijn de collecties; die zijn na drie maanden sluiting in de mode en schoenen voor een verkeerd seizoen. Daar heb ik nog geen oplossing voor! Wellicht kan de overheid bij wijze van solidariteit de supermarkten wat extra laten betalen. Nog geen prioriteit, maar die komt vanzelf!

  2. Onno Breur schreef:

    Een paar maanden geleden had ik dit een belachelijk en onuitvoerbaar idee gevonden, dromen van een mate van solidariteit die in onze huidige samenleving onhaalbaar is. Maar in deze waanzinnige tijd is het misschien wel het moment om “belachelijke en onuitvoerbare” ideeën uit te proberen. Alles op slot en stil, goed opschrijven wat de stand van nu is en over een half jaar de tent weer openen en doorgaan waar we nu staan.Hoe krijgen we overheden zo ver dat ze dat aandurven? Geen idee maar ik ben er voor te porren.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: