Eindelijk excuses van KPMG over hun kantoorgebouw van ‘schaamte en schande’?

Je zult maar zo’n dure advocaat als professor Daan Doorenbos hebben. In een artikel in De Telegraaf van 19 juli jl. zegt de Stibbe-advocaat dat het feitencomplex van het Openbaar Ministerie in de fiscale constructie rond de nieuwbouw van het KPMG-hoofdkantoor in Amstelveen ‘onvolledig en onjuist’ is en riekt naar ‘trial by media’, aldus de Nieuwsbrief van Vastgoedmarkt. Doorenbos zegt dat namens zijn cliënt, de voormalige bestuursvoorzitter en partner van KPMG, Jaap van Everdingen, die samen met een viertal anderen door het OM wordt vervolgd wegens belastingfraude en het versturen van valse facturen.

De recente berichtgeving over deze zaak baseert zich op het bewijsmateriaal dat het OM de afgelopen vijf jaar heeft verzameld. De media hebben niets anders gedaan dan het voornemen van het OM om tot vervolging over te gaan te publiceren. Dat is namelijk een van de taken van de media. Het is nu aan de rechter om over het aangedragen belastende materiaal te oordelen. Van ‘trial by media’ is hier in het geheel geen sprake. Dat Van Everdingen via zijn advocaat laat weten het ‘ongepast en bezwaarlijk’ te vinden dat Justitie met de vervolging naar buiten is gekomen, is een lachertje. Wat maakt een ex-KPMG bestuursvoorzitter anders dan iedere andere Nederlander die door het OM van strafbare feiten wordt verdacht?

Men spreekt over ‘trial by media’ als media nadrukkelijk en met een vooropgestelde bedoeling een – veelal negatief – standpunt innemen over een persoon, kwestie of bedrijf, zonder dat het OM zich daarover expliciet heeft uitgelaten. Dus als het veronderstelde feitenmateriaal (al dan niet door de media zelf verzameld) zodanig wordt gepubliceerd dat er van vaststaande ‘schuld’ wordt gesproken. Voor de goede orde: dat is dus iets anders dan belastende info publiceren met minstens twee bronnen waarbij ook nog een hoor- en wederhoor is toegepast, zoals goede media doen.

Toch komt dit verwijt van ‘trial by media’ voortdurend terug. Jos van Rey heeft dat zeer vaak geroepen over de manier waarop hij in de media is afgeschilderd en in de zaak van het OM over de moord op Koen Everink gebruiken de verdediging en familie van de mogelijke moordenaar zich van hetzelfde argument. Inderdaad, voor een rechter kan gedetailleerde informatie over een zaak in de media een probleem vormen. Wie garandeert dat een rechter door die informatie niet beïnvloed wordt en dus objectief zijn vonnis kan vellen? De enige garantie is geloof in een onafhankelijke en integere rechtspraak. Het komt trouwens regelmatig voor dat rechters bij het opleggen van de straf rekening houden met de voorafgaande publiciteit in de media.

Terug naar de zaak tegen Jaap van Everdingen, Fred Meijon en drie andere verdachten over wat er juridisch is fout gegaan bij de planning, bouw en oplevering (ook fiscaal) van het nieuwe hoofdkantoor van KPMG in Amstelveen. Ik citeer opnieuw Stibbe-advocaat Doorenbos: ‘Het zogenoemde feitenrelaas van het OM is in werkelijkheid een opiniërend stuk waarin ze lukraak hebben geciteerd uit verklaringen. Hun voorstelling van zaken is onvolledig en onjuist.’ Ik vind deze manier van opstellen van de advocaat een triest voorbeeld van ‘de pot verwijt de ketel dat hij zwart ziet’. Ik heb nog geen enkele voorstelling in deze zaak gezien die het tegendeel aangeeft, ook niet door Doorenbos.

Voor mij is het simpel. Het OM onderzoekt deze zaak al jaren en de verschillende aspecten ervan zijn veelvuldig in de publiciteit geweest. En nu heeft het OM bekend gemaakt over voldoende bewijsmateriaal te beschikken om tot een proces over te gaan tegen vijf verdachten. Dat is een publieke zaak. De zaak tegen Van Everdingen c.s. komt in het najaar voor en dan kan de advocaat namens zijn cliënt proberen te bewijzen dat het OM het bij het verkeerde eind heeft. De media zullen als het eenmaal zover is, het OM graag een veeg uit de pan geven als de rechtbank inderdaad een zeer afwijkend oordeel uitspreekt over de beschuldigingen aan het adres van Van Everdingen en zijn collega’s in deze kwestie. Ik ben geen jurist zoals Doorenbos, maar het lijkt me dat het OM een sterke zaak heeft, zeker als hierbij in acht wordt genomen wat de afgelopen jaren al over deze zaak is gepubliceerd.

Wat me verder in deze kwestie opvalt, is het zo lang heeft geduurd voordat er een publiek excuus kwam van de kant van KPMG, de exclusieve partneronderneming van vooraanstaande accountants, juristen, consultants en fiscalisten die zo nodig een nieuw hoofdkantoor moest hebben en daarvoor geen middel onverlet heeft gelaten om dat met veel eigengewin uit de grond te stampen.

Al in oktober 2009 noemde ik het toen nog in aanbouw zijnde nieuwe hoofdkantoor van KPMG in Amstelveen in mijn hoofdredactioneel commentaar in de Vastgoedmarkt ‘een gebouw van schaamte en schande’ en toen wist ik maar een klein deel van wat er allemaal bekonkeld is om toch vooral veel geld naar de partners toe te eigenen. Dus niet op basis van accountantsactiviteiten, maar met pure speculatie op de vastgoedmarkt.  Ik verwijs graag naar een eerder blog over deze zaak uit 2012 https://visieopvastgoed.wordpress.com/2012/04/02/kpmg-gebouw-in-amstelveen-nog-meer-schaamte-en-schande.

Ik stelde in 2009 al als journalist een aantal kernvragen over dit nieuwe hoofdkantoor: ‘Hoe is het nieuwe KPMG-kantoor tot stand is gekomen? Hoe heeft de gemeente zich zo laten ringeloren door een projectontwikkelaar, belegger, een eindgebruiker en door de adviseurs? En hoe heeft de provincie erbij staan slapen? Dit alles typeert het niveau van wat er in Nederland op het gebied van de ruimtelijke invulling de afgelopen decennia heeft plaatsgevonden en nog steeds plaatsvindt, crisis of niet. In elke stad in Nederland is wel een gebouw aan te wijzen waarbij de gemeentebestuurders zich op eenzelfde manier voor het karretje hebben laten spannen van twijfelachtige ambities en geldzucht. Alleen zijn er weinig gebouwen die dat zo treffend illustreren en daarom roep ik het nieuwe KPMG-gebouw uit tot hét gebouw in Nederland dat het bittere symbool moet worden voor hoe het niet moet. Een gebouw van schaamte en schande.’

Vorige week werd het duidelijk dat in ieder geval de huidige bestuursvoorzitter van KPMG, Albert Röell er ook min of meer zo over denkt, naar aanleiding van de door het OM opgelegde boete van 8 miljoen euro vanwege een onrechtmatige belastingconstructie. Eerder al heeft KPMG het belastingvoordeel dat zij voor zichzelf in deze zaak had gestructureerd, terug moeten betalen, goed voor een bedrag van 13,5 miljoen euro, inclusief strafverhoging. Nu zegt Röell in een persbericht van KPMG: ‘KPMG-gebouw Amstelveen II BV en de bredere KPMG-organisatie nemen met het aangaan van deze transactie hun verantwoordelijkheid. Wij betreuren ten zeerste dat de gang van zaken in de ontwikkeling van het nieuwbouwtraject heeft geleid tot twijfel over het handelen van KPMG-gebouw Amstelveen II BV in dit project.’ (-) ‘Met het accepteren van het transactieaanbod van het Openbaar Ministerie, kunnen deze vennootschap en de bredere KPMG-organisatie deze kwestie achter zich laten. De verwijten van het Openbaar Ministerie en de omvang van deze transactie zijn pijnlijk voor ons. Wij willen hiermee deze bladzijde uit het verleden omslaan om ons verder te kunnen richten op de toekomst.’

Het lijkt er dus op dat KPMG zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid – wat die claimen zo’n beetje alle bedrijven tegenwoordig – eindelijk serieus neemt. Dat lag drie jaar geleden nog anders toen de toenmalige bestuursvoorzitter Jurgen van Breukelen zich in rare bochten wrong om niets toe te geven. Ik raad u graag aan ook een ander blog van mij over deze zaak, uit 2014, nog eens na te lezen: https://visieopvastgoed.wordpress.com/2014/05/14/10-000-m2-te-huur-in-kantoor-van-schaamte-en-schande-en-een-hele-vleugel-in-het-cbs-kantoor-in-heerlen

Met de komst van Jan Hommen daarna als tijdelijke bestuursvoorzitter van KPMG  is in ieder geval wèl een duidelijke stap gezet naar een breuk met het verleden. Het lijkt me dan ook uitgesloten dat KPMG het spelletje met het huidige hoofdkantoor in Amstelveen – dat ook al werd gespeeld bij het vorige hoofdkantoor in Amstelveen – nog een keer zal herhalen.

Elke keer als ik over de snelweg dat KPMG-kantoor zie, word ik toch weer een beetje boos over dit wanstaltige vastgoedproduct van eigenbelang en geldzucht, dat op geen enkele manier iets te maken heeft met fatsoenlijk en verantwoord omgaan met ruimte, omgeving en wenselijke planning. Maar ik begrijp ook dat dit soort zaken niet meer teruggedraaid kunnen worden en het gebouw evenmin weer kan worden teruggebracht tot het fraaie stuk groen weiland dat er ooit lag. Verder heeft ook KPMG recht op een nieuwe toekomst, die definitief lijkt te zijn ingezet door Röell, die, voor alle duidelijkheid, helemaal niets te maken heeft gehad met de toch zeer omstreden nieuwbouw. En ik wens Van Everdingen, Meijon en de drie anderen samen met hun Stibbe-advocaat alle succes in het najaar bij de rechtbank. De media zullen er beslist over berichten, wat ook de uitkomst van het vonnis zal zijn.

Advertenties
Comments
One Response to “Eindelijk excuses van KPMG over hun kantoorgebouw van ‘schaamte en schande’?”
  1. Zoals je waarschijnlijk bekend is nu ook retentierecht van toepassing in Maankwartier in Heerlen, ook zo’n volstrekt overbodig vastgoedproduct, qua commerciële ruimtes toch vooral gebouwd voor leegstand.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: